تاریخ آخرین ویرایش : جمعه،19-9-1395
تعداد بازدید :263

گفتنی نیست!

سخن ماه شهریور - کتاب خلقیات ایرانیان که نیم قرن پیش توسط محمدعلی جمالزاده نوشته شده است، مجموعه ای از نقل قول هایی است که فرنگیان درباره ایرانیان گفته و نوشته اند، مشاهداتی که، به هر دلیل، اغلب حاوی صفات منفی رفتار ایرانیان است. هرچند در جاهایی هم، مثلاً از قول ادوارد براون، درباره شجاعت و فداکاری و ایمان و جان نثاری و حق جوئی و جوانمردی ایرانیان چیزهایی نقل شده است.
در سال های اخیر، مقصود فراستخواه نیز سلسله بحث‌هایی درباره خلقیات ایرانی را در کتابی با عنوان «ما ایرانیان» گرد آورده است. در این کتاب، ۹۶ درصد از جامعه مورد مطالعه (از میان اعضای هیأت علمی دانشگاه ها و نخبگان کشور) به پرسشی درباره وجود ضعف هایی در خلقیات ایرانیان پاسخ مثبت داده‌اند. ضعف فرهنگ کار جمعی، نبود انتقادپذیری، رودربایستی، شفافیت نداشتن، خودمحوری، غلبه احساسات بر خردورزی، رواج دروغ و رفتارهای غیرقابل‌پیش‌بینی ازجمله رفتارهای منفی ماست که در این کتاب اشاره شده است.
هرچند مطالعه عادات رفتاری یک قوم یا ملت موضوعی علمی و نیازمند پژوهش های گسترده و متنوع است ولی فارغ از جانب‌داری ها و محکوم کردن های هیجانی، می توان گفت واقعیت خلق و خوی ما ایرانیان، همان چیزی است که در زندگی روزمره تجربه می کنیم و هیچ کس به خوبیِ خودمان از آن آگاه نیست. برای درک بهتر خلقیات مان کافی است یک روز در ساعت اوج رفت و آمد، ترافیک شهرهای شلوغمان را تجربه کنیم و تعاملات جمعی مان را منصفانه مشاهده کنیم یا ساعتی از
شلوغ‌ترین ساعات روز را در قطارهای مترو بگذرانیم. در کنار عابری که ساعت ها وقت می گذارد تا صاحب فراموشکار خودرویی با درهای باز را پیدا کند، کسانی هم هستند که
بی قیدانه با اتومبیلشان به خودروی پارک شده در کنار خیابان می زنند و می روند.
اگر، آن طور که گفته می شود، زمانی گذشتگان ما‌ در محیطی زندگی می کردند که در آن دروغ و ریا جایی نداشت، امروز شنیدن از اختلاس های میلیاردی برایمان به خبری تکراری تبدیل شده که موضوع اصلی لطیفه های
روزمره مان است. گفتنی نیست ولی انگار پیش داوری ها و مسخره کردن خرده فرهنگ ها به جزئی از سبک زندگی تبدیل شده است. جالب است که امروز، در این جامعه متنوع با فرهنگ ها و عادات و افکار رنگارنگ، حتی دیدار دیگرانی که نظری مخالف ما دارند، را نمی توانیم تاب بیاوریم، چه رسد به اینکه بتوان گفتگو کرد!
در کنار همه اینها، در این جامعه پیچیده قرن بیست و یکمی، هرقدر هم که خلقیات مثبت داشته باشیم، کتاب نخواندنمان را نمی توانیم انکار کنیم. خودمانیم، همه می دانیم و می گوییم و در شبکه های مجازی به عنوان جملات قصار ردوبدل می کنیم که درد بسیاری از ملت ها با کتاب خواندن درمان می شود ولی کتاب نمی خوانیم.
شاید اصلاح همین یک عادت رفتاری ناپسند گام بلندی است برای ارزش دادن به دانشنامه های متنوعی که در
گنجه هایمان خاک می خورند.

فاطمه اتراکی
منبع : روزنامه اطلاعات

موضوعات مرتبط : سخن ماه    


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید