تاریخ آخرین ویرایش : دوشنبه،19-4-1396
تعداد بازدید :902

گفتگـو با مهندس علیرضـا قهاری ، مدیر انجمن مفاخر معمـاری ایـران

انجمن مفاخر معماری ایران در سال 1382 تأسیس شده و از آن زمان تا به حال، در اغلب اوقات، برنامه هایش را با جدیت پی گرفته و جلسات و گردهمایی های بسیاری را مرتب و مدون برگزار کرده است، جلساتی که به گفته  مهندس علیرضا قهاری، عضو هیئت امنا و مدیر این انجمن، بیش از آنکه متشکل از یک یا چند سخنران و شنونده ها باشد، جلسات «هم اندیشی» است. و هدف از این جلسات بهره گیری از خرد جمعی، تمرین تحمل و مدارا و گسترش الگوی کار گروهی است. درست پیش از شروع یکی دیگر از همین نشست ها، با مهندس قهاری در مجموعه باغ موزه قصر، محل برگزاری جلسات انجمن مفاخر معماری ایران، درباره این انجمن، ماهیت فعالیت جمعی و نقاط مشترک و زمینه های همکاری با «انجمن صنفی کارفرمایی معماری و دکوراسیون داخلی و خارجی شهر تهران» به گفتگو نشستیم که ماحصل آن را در اینجا می خوانید. 

- ممکن است توضیح دهید انجمن معماری مفاخر ایران بر چه حوزه ها یا فعالیت هایی متمرکز است؟

انجمن مفاخر معماری ایران در حوزه معماری و شهرسازی و در زمینه فرهنگ سازی و معرفی معماری ایران فعال است. معماری ایران سابقه ای طولانی در تاریخ دارد، شاید حدود 6 هزار سال. بنابراین لازم بود انجمن یا گروهی برای معرفی این پدیده ای که کم کم از خاطرها محو می شد تشکیل شود. چرا که ما در چند دهه اخیر چندان به گذشته فکر نکرده ایم،

چون دچار روزمرگی و مشغول مشکلات جاری جامعه بودیم و گذشته ارزشمند تاریخی که معماری نماد آن بود کم کم رو به فراموشی بود. بنابراین این انجمن با حضور پیشکسوتان معماری کشور تشکیل شد و هدفش شناساندن ارزش های معماری ایران است. نام انجمن مفاخر معماری ایران هم برگرفته از این است که آثار معماری گذشته ایران مایه افتخار ما و حتی کل بشریت است.

فعالیت های ما غیر از این ها، ایجاد بستری برای آینده معماری ایران است، با توجه به شناختی که از گذشته معماری وجود دارد و همچنین با توجه به نیاز به آموزش و توسعه این فرهنگ بین دانش آموختگان جوان معماری. در این دوازده، سیزده سالی که از تأسیس انجمن می گذرد ما با برگزاری برنامه ها، انتشارات و فعالیتهای فرهنگی توانستیم تا حدی به اهدافمان دست یابیم.

- با این حساب انجمن مفاخر را باید انجمنی علمی دانست.

انجمن علمی معنای خاصی دارد و انجمن های علمی که امروز فعالند معمولاً فقط به کار پژوهشی می پردازند. بنابراین خیر، انجمن معماری مفاخر بیشتر به کار فرهنگی اشتغال دارد. البته طی چند سال اخیر ایجاد چند مؤسسه پژوهشی برای انجام فعالیت های پژوهشی هم جزو برنامه های انجمن بوده که در هر حوزه ای که نیاز به پژوهش داشته مؤسسه مرتبط با آن را ایجاد کرده، مانند مؤسسه باغ ایرانی، تاریخ شفاهی، منظر پایدار و میراث مشترک. اینها مستقیم کار فرهنگی انجام نمی دهند و درواقع باری از دوش انجمن برداشته اند و متقابلاً انجمن هم پشتیبان آن هاست.

- هدف شما از تأسیس چنین انجمنی چه بود؟ در واقع هنگام تأسیس چه می خواستید؟

قصد ما تقویت فعالیت های جمعی بود. ما برای رسیدن به یک جامعه مدنی می بایست همه را به حضور در انجمن های مختلف در رشته های مختلف تشویق و دعوت کنیم.ما برای آنکه یکدیگر را در جـامعه پیدا کنیم و به درکی متقابل دست یابیم و کمک کنیم که جامعه مان از قالب یک جامعه توسعه نیافته یا شاید فرمایشی به در آید و دموکراسی و آزادی را تجربه کنیم، به فعالیت جمعی نیاز داریم.

- و شما مشوق این دست فعالیت ها هستید...

البته ما به کسی نمی گوییم انجمن تأسیس کن یا در انجمنی فعالیت کن. اما چون خودمان بانی تشکیل انجمن هستیم، به نوعی تشویق یا فراخوان غیرمستقیم مشغولیم. هدف ما در اینجا اگرچه پرداختن به امور فرهنگی است، اما هدف غایی ما کمک به شکل گیری جامعه مدنی است. به همین خاطر هر جا می بینیم که انجمنی تشکیل می شود و عده ای دور هم جمع می شوند، آن را تشویق می کنیم و اگر لازم باشد حمایت و کمک هم می کنیم.

- انجمن «انجمن صنفی طراحی، معماری و دکوراسیون داخلی و خارجی ساختمان شهر تهران» یک انجمن صنفی است. شما فکر می کنید چه الگو یا زمینه هایی برای همکاری بین این دو انجمن وجود دارد؟

البته ممکن است فعالیت های یک انجمن صنفی و یک انجمن فرهنگی یا علمی قرابت چندانی نداشته باشد. به این معنی که هر کدام در پی اهداف خاص خود هستند. برای مثال انجمن حامی یک صنف الزاماً ممکن است کار فرهنگی نکند، بلکه در پی حمایت اقتصادی یا دفاع از حقوق حقه اعضایش باشد. اما می توانم بگویم که ما می توانیم کمبودهای یکدیگر را ببینیم، نه اینکه انجمن صنفی مستقیماً وارد فعالیت های فرهنگی شود یا انجمن ما به کار صنفی مشغول شود. در واقع خوب است که خلل و فرج یکدیگر را پر کنیم. برای مثال اگر برخی اعضای یک انجمن صنفی تمایلی به امور فرهنگی داشته باشند، طبیعتاً باید به سمت یک انجمن فرهنگی هدایت شوند. این در مورد ما هم صادق است. اعضای انجمن ما بالاخره نیازهای صنفی هم دارند و باید انجمن مرتبط با آن را سراغ بگیرند.

درعین حال، اصل همان هدف نهایی است، یعنی متحول کردن جامعه و بردن آن به سمت جامعه مدرن و امروزی.

-پس درواقع تأکید شما بر برآیند نیروی انجمن ها و دستیابی به همان هدف مشترک نهایی است.

قطعاً همین طور است. اصلاً فرض کنید انجمن معماری مفاخر ایران انجمنی صددرصد موفق باشد و به تمام اهدافش هم دست یابد. اما اگر تنها باشیم و دیگرانی همراه ما نباشند و این حرکت جمعی تقویت نشود، چه؟ خب ما هم عقیم می شویم. بنابراین مایه خوشحالی ماست که هر روز بشنویم در تهران یا شهرستان ها آدم ها به هر بهانه ای، مانند سمینار یا نمایشگاه، همدیگر را پیدا می کنند، دور هم جمع می شوند، یکدیگر را تحمل می کنند. ما تحمل کردن یکدیگر را چندان یاد نگرفته ایم که شاید هم دلیلش چندین هزار سال حکومت یک طرفه و پادشاهی داشته ایم. انگار همه منتظر یکی بوده اند که تصمیم بگیرد چه کنیم و رابطه متقابل کمتر در کار بوده است. حالا کار را باید خودمان دست بگیریم. بنابراین همکاری حتماً خواهد بود و خب درعین حال هر انجمنی راه خود را طی می کند. به نظرم می رسد که مثلاً فعالان فرهنگی در عرصه معماری می توانند در تشکیلات یا نشریات شما صحبت کنند و ما متقابلاً در انجمن فعالیت های شما را معرفی کنیم.

- فکر می کنید همکاری دو انجمن صنفی و فرهنگی در چه صورتی واقعاً مفید و کارا خواهد بود؟

به نظرم برای یک همکاری موفق خواسته ها باید متقابل باشد. یعنی اگر ما به دنبال ارتقای فرهنگ جوانان هستیم، شما هم خواهان آن باشید. مثلاً ممکن است یکی اهل جنگیدن و سرسخت باشد و دیگری نباشد. خب در این صورت همکاری شکل نمی گیرد و حتی ممکن است یکی مخل کار دیگری باشد. می خواهم بگویم حتی ممکن است دو انجمن نقاط مشترک زیادی نداشته باشند، اما بتوانند نقاط مشترک احتمالی را پیدا کنند و تقویت کنند. مثلاً آگاه کردن افراد از حقوق یا مسئولیت های اجتماعی شان یکی از همین نقاط است.

- این دو انجمن هر کدام متشکل از افراد و نهادهای مختلفی هستند و فعالیت های متنوعی دارند. بنابراین این ممکن است عملاً بعد از شکل گرفتن یک رابطه مشترک، دشواری هایی پدید بیاید. راهکار کلی شما برای دوری از مشکلات و آسیب ها چیست؟

من فکر می کنم مسئله اصلی درک و شناخت درست از یکدیگر است. نه فقط شناخت ظاهری و سطحی، بلکه دو طرف باید خوب فعالیت های طرف دیگر را بررسی کنند. مثلاً ممکن است کسی در مورد انجمن مفاخر بگوید که در اوضاع آشفته فعلی بحث های فرهنگی جزو فرعیات است و ضرورتی ندارد. خب انجمن به این حرف ها تن نداده و حتی در بدترین شرایط اهداف و فعالیت هایش را پی گرفته و زمان را از دست نداده است. من البته قصد ندارم به یک انجمن صنفی توصیه کنم که حتماً به فعالیت های فرهنگی و انسان سازی هم توجه کند. اما، بلاتشبیه، مثلاً شاید اگر به حکومتگران و اهل سیاست توصیه می شد که کمی هم به فرهنگ بپردازند، شاید از تمرکزشان بر اهداف سیاسی یا جنگ کاسته می شد. در واقع بد نیست که هر نهادی به غیر از فعالیت های ذاتی خودش تا حدی به امور دیگر هم بپردازد. به هر حال حتماً اموری هست که مورد علاقه هر دو انجمن صنفی و فرهنگی است. این ها را باید شناخت و در قالب همکاری به آن ها پرداخت.

- از نظر شما بین یک انجمن از این نوع و اعضایش چه رابطه ای وجود دارد؟ مثلاً یک عضو می تواند چه انتظاراتی از انجمن متبوعش داشته باشد و بالعکس، چگونه می تواند انجمن را یاری کند و در تحقق اهدافش شریک شود؟

یک انجمن فرهنگی که هدفش فرهنگ سازی است بدون اعضایش پیش نخواهد رفت. هر دو طرف با هم رشد می کنند و اهداف و خواسته هایشان را با هم پیش می برند. جوانانی که از ابتدا همراه ما بوده اند در حال حاضر بسیاری شان جاافتاده اند، حرفه ای شده اند و

مشغول به کار هستند. این ها نه فقط خودشان رشد کرده اند که مایه رشد انجمن هم بوده اند. حالا ما وب سایت انجمن مفاخر را به کمک آن ها راه اندازی کرده ایم. یا برایمان مقاله و عکس می فرستند. اگر شما اعضایتان را قبول داشته باشید و در همه چیز شریک کنید، آنها هم همراه می شوند و شاید اگر شما یک قدم بردارید آنها ده قدم بردارند. خب چرا بهره نبریم؟ به خصوص در مورد ما چون نفع اقتصادی در کار نیست نگرانی از بابت اختلافات مالی نداریم و مشکلی در کار نیست.

در عین حال استمرار هم مهم است. چیزی که ما برایش بسیار تلاش کرده ایم. اعضا باید بدانند جایی هست که هروقت بخواهند می توانند به آن مراجعه کنند. عدم استمرار آن ها را دلسرد می کند. فراهم آوردن امکاناتی خاص که در جای دیگر وجود ندارد، مثل آموزش های ما که در دانشگاه ها ارائه نمی شود. در انجمن ما به روی همه باز است و پیشکوستان معماری به رایگان و به راحتی تجربه هایشان را در اختیار علاقمندان جوان معماری می گذارند. البته ممکن است نواقصی هم باشد، اما سعی کرده ایم محفلی بسازیم که پذیرای همه باشد. به نظرم این ها برای فعالیت مفید یک انجمن و برقراری ارتباط درست با اعضایش ضروری است.

- به سوی دیگر هم نگاه کنیم؛ وجود این انجمن ها و همکاری های مؤثر بین آن ها چه نفعی برای معماری دارد؟ یک انجمن معماری عملاً چه سنگی از جلوی پای معماری برمی دارد و برای رفع مشکلات و معضلاتش چه می کند؟

ما دو هدف را دنبال می کنیم. یک هدف اجتماعی حتی برای گروهی که شاید همه شان معمار نباشند. این با هم و متحد بودن جزو آموزه های دینی ما هم هست. جوانان در اینجا با یکدیگر آشنا می شوند و از فعالیت ها و مشکلات یکدیگر آگاه می شوند. نیازی به گفتن نیست که با هم بودن چه مزایای بی شماری دارد. تحمل و مدارای یکدیگر. این روزها همه آموخته اند که فکر خود باشند و تصور این است که برد در گروی باختن دیگران است. اینجا حرف ما این است که این طور نیست و لزوماً همه نباید از یکدیگر سبقت بگیرند. این  هدف البته ممکن است دلایل بیرونی مانند گرفتاری های اقتصادی داشته باشد یا فشار گروه هایی که از کنار هم بودن آدم ها بیزارند.

ما می خواهیم اینجا مدارا را بیاموزیم و این نفعش برای همه است. در فرانسه حدود 600 هزار نهاد غیردولتی وجود دارد، در ایران تعدادشان شاید به 2 هزار هم نرسد. هدف ما تشویق کار جمعی، تحمل و با هم بودن است. درست به همین دلیل است که ما نام برنامه های انجمن را «هم اندیشی» گذاشته ایم. این را ما خیلی وقت است که به کار می بریم، یعنی قصدمان این نیست که در این جلسات یکی آن بالا نطق کند و بقیه گوش کنند. هدفمان تکیه بر گفتگو و خرد جمعی است.

- و حرف آخر؟

برایتان آرزوی موفقیت می کنم. از تشکیل انجمن شما بسیار خوشحال شدم.  هر کمکی از دست انجمن مفاخر بربیاید دریغ نخواهد کرد. تجربیاتمان را در اختیارتان خواهیم گذاشت. در سالن هایمان به روی شما باز است اگر برنامه ای دارید. بیایید در کنار ما باشید تا با هم رو به جلو گام برداریم.

 

عضو مرتبط : سید علیرضا قهاری  


نظرات:

برای ارسال نظر جدید ابتدا باید وارد سایت شوید