مقالات معماری و شهرسازی

حمله افغان‌ها به تهرانحمله افغان‌ها به تهران

پس از برافتادن خاندان صفوی، افغان‌های مهاجم چندگاهی در سراسر ایران به تاخت‌و‌تاز پرداختند و پس از شکست دادن طهماسب، فرزند بزرگ شاه‌سلطان‌حسین در نزدیکی شهر ری بر تهران دست یافتند و بعد از آن تهران را تصرف کردند و در آنجا رحل اقامت افکندند و آن شهر را به‌صورت پایگاه عملیات در نواحی شمالی ایران و دژی برای مقابله با فعالیت‌های نظامی ایرانیان در مازندران، زنجان و آذربایجان درآوردند.

 
بلدیه در ایرانبلدیه در ایران

بلدیه در ایران، یک قرن قدمت دارد. «بلد» به معنای شهر و «بلدیه» نام قدیم «شهرداری» است. اولین بلدیه در کشاکش حوادث مشروطه، در تهران تاسیس شد. پیش از تشکیل بلدیه، مردم هر شهر طبق آداب و رسوم و اعتقادات شخصی و دینی، بدون مداخله حکومت، خدمات شهری را انجام می‌دادند و هر کس جلوی خانه و دکان خویش را تمیز می‌کرد.

 
مرگ اسکندر مقدونیمرگ اسکندر مقدونی

برخی مورخان تاریخ مرگ اسکندر مقدونی را ۱۳ ژوئن (۲۳ خرداد) سال ۳۲۳ پیش از میلاد دانسته‌اند.

 
تهران در روزگار نادرشاه افشارتهران در روزگار نادرشاه افشار

تهران در دست افغان‌ها بود که نادرشاه افشار در خراسان سر برآورد، به شاه طهماسب ثانی پیوست. گردنکشان خراسان را سرکوب کرد، آشوب مازندران را فرونشاند و پس از ایجاد آرامش در آن منطقه به قصد بیرون راندن افغان‌ها و تصرف عراق و اصفهان حرکت کرد.

 
حقوق رعیت در ایرانحقوق رعیت در ایران

در عرف مالکیت ارضی (در ایران)، امنیت رعیت به میزان قابل‌توجهی رعایت و حقوق روستاییان حداقل به‌قدر حقوق اربابشان مراعات می‌شود، حق روستایی در کشت سهم زمین، از زمان ایجاد روستایی که متعلق به آن بود به وی به ارث می‌رسد و این حق نه چون و چرا دارد و نه پایمال می‌شود.

 
بي اعتمادي آقامحمدخان به حاج ابراهيم كلانتربي اعتمادي آقامحمدخان به حاج ابراهيم كلانتر

«...پس از آنکه شاه شهيد، آقا محمدخان به جهت دفع لطفعلي خان زند به شيراز حرکت کردند، تا مدت سه ماه به جهت انتظام آن صفحات توقف فرمودند. خود حاجي ابراهيم خان به بيگلربيگي شيراز حکايت کرده بود که شبي بعد از رخصت از حضور- آقا محمدخان بي هنگام مرا احضار فرمود، به اين جهت مضطرب شدم، ناچار حسب الامر بيرون آمدم.

 
بدعهدی فرانسوی‌هابدعهدی فرانسوی‌ها

روز ۱۴ اردیبهشت ۱۱۸۶ شمسی قرارداد یا عهدنامه «فین‌کن‌اشتاین» میان ایران و فرانسه منعقد شد. در سال ۱۸۰۱ میلادی بود که یک تاجر ارمنی به نام «آسکالون» به اتفاق «رومیو» کنسول فرانسه در بغداد، به تهران آمد و طی نامه‌ای خواستار اتحاد دو کشور علیه دشمنان مشترک یعنی روسیه و انگلیس شد، اما چون در همین زمان معاهدات مودت و تجارت بین ایران و انگلیس منعقد شده بود، به نامه وی ترتیب‌اثر داده نشد.

 
از چکش تا ماشیناز چکش تا ماشین

در دوره قاجار سکه‌ها همچنان دست‌ساز بودند بنابراین شکل واحدی نداشتند. ورقه نازکی از فلز روی سندانی‌که یک سکه روی آن حک شده بود قرار داده می‌شد سپس با یک چکش که سر سکه دیگر روی سطح ضرب‌زننده آن حک شده بود؛ ضرب زده می‌شد.

 
سرنوشت صندوق عدالتسرنوشت صندوق عدالت

برای اینکه به عرض و داد مردم برسند صندوق عدالتی اختراع کردند، آن از اختراعات شاه و عضدالملک بود و در ۲۴ محرم ۱۲۹۱ه.ق در میدان ارگ طهران افتتاح شد. در تمام شهرهای کوچک و بزرگ صندوقی نصب کردند و محل آن در مسجد جامع هر شهر بود و تعدادی سرباز از آن محافظت می‌کردند و درون صندوق کیسه‌ای وجود داشت که کلید آن در دربار شاه بود و ماهی یک‌ یا دوبار کیسه را با چاپار مخصوص به دربار می‌آوردند و آنجا به شکایات مردم رسیدگی می‌شد و مقصود از این سیستم این بود که در ممالک ایران به هیچ‌کس ظلم نشود.

 
ثبت سردر باغ ملیثبت سردر باغ ملی

دوم اردیبهشت ۱۳۵۶ سر در باغ ملی تهران که از آثار دوره قاجار است در فهرست آثار ملی ایران قرار گرفت.

 
شهر بادگیرهاشهر بادگیرها

وقتی دوستم با من تماس گرفت و گفت دلش می‌خواهد دوسه‌روز از تهران دور شود و در کوچه‌های یزد قدم بزند، تصورم از آن شهر بر مبنای عبارتی بود که زیاد درباره‌اش شنیده بودم: شهر قنات و قنوت و قناعت. اگرچه پیش‌تر، گذارم به یزد افتاده بود اما آن‌طور که باید و شاید آن را نمی‌شناختم. باغ دولت‌آباد و آتشکده زرتشتیان را دیده‌بودم اما نمی‌دانستم زیبایی‌های دیگری در این شهر تاریخی وجود دارد که من به‌کلی از آنها بی‌خبرم!

 
می‌خواهیم بدانیممی‌خواهیم بدانیم

آری آدم‌ها با آدمیّت‌شان به شهر، شخصیت و هویت می‌بخشند و هنرمندان و نویسندگان و بزرگان معنوی هستند که قادرند هویت شهر را مشخص کنند. لذا لازم است آثارشان در جایی دیده شود تا شهر را معرفی کند.

 
بلوشهبلوشه



گابریل ژوزف ادگار بلوشه،۱ ایران ‌شناس، نسخه‌شناس، فهرست‌نویس، مورخ و محقق فرانسوی در ۱۲ دسامبر ۱۸۷۰ در شهر بورژ فرانسه متولد شد و در ۵ سپتامبر ۱۹۳۷ در پاریس درگذشت. از دوران تحصیل او اطلاع چندانی در دست نیست؛ اما ظاهراً علاقة او به زبان‌های شرقی که در آن وقت در چندین مرکز خاورشناسی پاریس تدریس می‌شد،

 
شهر سوختهشهر سوخته

شهر سوخته نام بقایای دولت‌شهری باستانی است که در ۵۶ کیلومتری زابل و در حاشیه جاده زابل ـ زاهدان در شرق ایران در استان سیستان و بلوچستان واقع شده ‌است. این شهر بر روی آبرفت‌های مصب رودخانه هیرمند به دریاچه هامون و زمانی در ساحل آن رودخانه بنا شده بود. دوره بنای این شهر بزرگ با دوره مفرغ تمدن جیرفت مقارن است.

 
کتابی برای وحدت ملیکتابی برای وحدت ملی

روز دوشنبه ۲۷ فروردین به‌منظور نقد و بررسی کتاب «اطلس تاریخ بنادر دریانوردی ایران» نشستی با حضور نویسندگان این اثر در تالار استاد محمدابراهیم باستانی‌پاریزی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران برگزار شد که مجریان آن کانون «مطالعات بینارشته‌ای» باشگاه دانشجویان و با حمایت معاونت فرهنگی دانشگاه تهران بودند.

 
مديريت آب در زندگي و معماري وشهرسازي  وحوزه شهري .مديريت آب در زندگي و معماري وشهرسازي وحوزه شهري .

نيم نگاهي به بحران خشکسالي دربرخي استانها.
قسمتي از اين مقاله برداشت آزاد ازمقاله بحران خشکسالي درسيستان و بلوچستان مندرج در خبرنامه شركت شيرهاي بهداشتي ايران ونقطه نظرات وپيشنهادهاي نگارنده در آن به رشته تحريردر آمده است.

 
سرزمین قنوت، قنات و قناعتسرزمین قنوت، قنات و قناعت

نیم‌ساعت مانده به مقصد، صدای مأمور واگن به گوش رسید که از مسافران قطار می‌خواست ملحفه‌هایشان را جمع کنند و تحویل بدهند. چند لحظه بعد هم آمد و آنها را از ما گرفت، به شش ملحفه که چهارتای آنها به‌دقت تاشده و دوتای دیگر فقط گلوله شده بودند نگاهی انداخت و گفت: معلوم است که دونفر یزدی اصیل در این کوپه هستند!

 
آئین رونمائی کتاب معماران ایران جلد دومآئین رونمائی کتاب معماران ایران جلد دوم

سیر تحولات در دنیای معاصر، معماری ما را با مجموعه منحصر به فردی از تهدیدها و فرصت ها مواجه کرده است، مجموعه ای که گسترش دید معماران جوان، تسریع نوآوری، ادغام تفکر سیستمی با برنامه های آموزشی و مواجهه با نیازهای انسان معاصر را در بر می گیرد. در حالی که انتظار می رود تا دانشگاه ها بسیاری از مشکلات در این حوزه را که خودشان نقشی در ایجاد شان نداشته اند، شناسائی کنند و بر طرف سازند، هر روز انتقادها به مدارس معماری بیشتر می شود.

 
 ایران تجربه‌ای متفاوت برای گردشگران خارجی ایران تجربه‌ای متفاوت برای گردشگران خارجی

یک روزنامه هندی با اشاره به شکوه و جلال تاریخی مشترک این کشور با ایران نوشت: ایران به شکلی شگفت انگیز خلاف تبلیغاتی است که غرب سعی دارد به وسیله آنها این کشور را به جهان معرفی کند.

 
روايت ناصرالدين شاه از ديدار با سلطان عبدالعزيز، امپراتور عثمانيروايت ناصرالدين شاه از ديدار با سلطان عبدالعزيز، امپراتور عثماني

ناصرالدين شاه به سال ۱۲۹۰ه.ق (۱۸۷۲ م)دراولين سفر خود به فرنگستان علاوه بر اينکه اروپا را در نورديد، در بازگشت به عثماني نيز سفر کرد و مانند ديگر کشورها مورد استقبال سلطان وقت آنجا به نام سلطان عبدالعزيز قرار گرفت.