مقالات معماری و شهرسازی

معانی نمادین گنبدمعانی نمادین گنبد

برخی از نمادها در بسیاری از فرهنگ‌های جهان مشترك‌اند. گاه این نماد‌های مشترك مدلول واحدی هم دارند، و این بر اهمیّت مطالعه‌ی آنها برای دست‌یابی به مشتركات فطری انسانها، مشتركات وحیانی آنان، و شناخت تعامل میان فرهنگ‌های بشری می‌افزاید. گنبد در زمره‌ی این نمادها است. در این نوشتار به برخی معانی این نماد در فرهنگ‌های مهم سنّتی پرداخته خواهد شد.

 
مدرنیته، پروژه‌یی ناتماممدرنیته، پروژه‌یی ناتمام

نسرین پورهمرنگ : گر زمانی‌ آسمان‌ و آنچه‌ در آن‌ می‌گذشت‌ به‌ معمای‌ بزرگ‌ زندگی‌ بشر و محور رایزنیها و محرك‌ تخیلات‌ و ریشه‌ی‌ اسطوره‌زایی‌هایش‌ بود امروز زمین‌ و آنچه‌ در آن‌ می‌گذرد و گذشته‌ است‌ یعنی‌ تجربه‌ی‌ مدرنیته‌ چنین‌ نقشی‌ را یافته‌ و به‌ معمای‌ بزرگ‌ و پیچیده‌یی‌ بدل‌ گشته‌ كه‌ دیگر حتی‌ توافق‌ جمعی‌ بر سر ارائه‌ و اراده‌ی‌ یك‌ معنای‌ مشترك‌ از آن‌ امری‌ دشوار شده‌ است.

 
گنجینه ای به نام چغازنبیلگنجینه ای به نام چغازنبیل

چغازنبیل نیایشگاهی است باستانی که در هنگامه تمدن شکوهمند عیلام و تقریبا هزار سال پیش از تخت جمشید، در ایران کهن برای ستایش این شوشیناک (خدای شوش) در هفت مرتبه بنا شد.این بنا بخشی بر‌جای مانده از شهر باستانی دوراونتش مهمترین شهر تمدن عیلام است، تمدنی شکوهمند که پیش از ورود آریائیان بر ایران زمین حکم می راند

 
از طهران تا تهراناز طهران تا تهران

عباس اقبال آشتیانی : در اینكه اصل نام این شهر «تهران» با تاء «دو نقطه» بوده و اصلاً «طاء مؤلف» در زبان فارسی وجود نداشته است، شكی نیست و یك عده از جغرافیون قدیم اسلامی نیز چنانكه عنقریب خواهیم گفت، نام آن را به همین وضع ضبط كرده‌اند.

 
استوانه‌ كوروش؛ فصلی درخشان در تاریخ جهاناستوانه‌ كوروش؛ فصلی درخشان در تاریخ جهان

عبدالمجید ارفعی تنها مترجم ایرانی زبان بابلی‌ نو می‌گوید: استوانه‌ گلی كوروش به خط و زبان بابلی نو ست و نزدیك به 2549 سال پیش به فرمان كوروش هخامنشی به نگارش درآمده است؛ جدای از ارزش تاریخی استوانه‌ كوروش، آن را باید فصلی درخشان در تاریخ جهان دانست.

 
پنهان پشت کوه‌های جُغتایپنهان پشت کوه‌های جُغتای

در جاده مشهد به تهران، هیچ تابلویی نیست که راه فرومد را نشان بدهد. هفتاد کیلومتر که از سبزوار دور شدی، باید شش دانگ حواست را به تابلوهای کنار جاده بدهی و هرجا که نام مزینان یا داوَرزَن را دیدی، بدانی که راه فرعی فرومد همان ‌حوالی است؛ و بالأخره راننده کامیون‌هایی که همیشه جور تابلوهای راهنما را می‌کشند، یاری‌ات می‌کنند تا راه خود را بیابی.

 
تأثیر گفتار و نوشتار در تدوین تاریخ كتبیتأثیر گفتار و نوشتار در تدوین تاریخ كتبی

دكتر محمدجواد صافیان : مقاله حاضر از این بحث كه آیا گفتار اصالت دارد یا نوشتار، به عبارت دیگر آیا زبان در گفتار بهتر می‌تواند متجلی شود یا در نوشتار؟ به طور غیرمستقیم به بحث تاریخ شفاهی مرتبط است. پاسخ به این پرسش منوط به بحثی درباره ماهیت و حقیقت «زبان» است.

 
تاریخ ایران در اسناد آرشیوی گرجستانتاریخ ایران در اسناد آرشیوی گرجستان

در آرشیو دولتی تاریخ گرجستان و انستیتوی نسخ خطی آكادمی علوم گرجستان (كه كه لیدزه Kekelidze) هزاران سند تاریخی پیرامون تاریخ ایران به زبان‌های گرجی، فارسی، روسی، فرانسوی و غیره به صورت اصل یا سواد موجود است.

 
تاریخ تهران و آنچه بر این شهر پس از حمله مغول رفته تاریخ تهران و آنچه بر این شهر پس از حمله مغول رفته

گفتگو با عبدالله انوار ...استاد «سيد عبداله انوار» را همگان نيك مي‌شناسند؛ دانشي مردي از جنس كتاب و كتابت و انديشه. او كه انوار معرفتش به سبب پر‌خواندن و پر‌جستجو‌گري در حوزه‌ی انديشه‌ی علمي ، هر روز شعله‌ورتر گشته و چون منبعي پرتوفشان، آرام‌بخش جان پر تلاطم خواهندگان علم و دانايي شده است.

 
تاریخ شفاهی مكمل تاریخ كتبیتاریخ شفاهی مكمل تاریخ كتبی

غلامرضا آذری خاكستر : با گسترش روزافزون علوم در هر یك از رشته‌ها، انتظار به وجود آمدن رشته‌های تخصصی نیز وجود دارد. علم تاریخ طی فراز و نشیبهایی كه فراروی آن بود، شاهد گسترش شیوه‌های نوین تاریخ‌نگاری بود.

 
تهران در آثار قدماتهران در آثار قدما

مرتضی سیفی قمی تفرشی : تهران، این شهر فراخ و گسترده و پرجمعیت كه در جلگه وسیعی واقع در دامنه جنوبی «البرز» قرار گرفته است و امروزه آن را به عنوان مركز جمهوری اسلامی ایران می‌شناسیم، ... در سده‌های گذشته یكی از روستاهای ری و بخشی از ولایات مركزی ایران بوده كه اصطلاحاً آن‌ها را «عراق عجم» می‌خوانده‌اند

 
جایگاه تاریخ شفاهی در درس تاریخ دانشگاههاجایگاه تاریخ شفاهی در درس تاریخ دانشگاهها

دكتر محمدحسن رازنهان : موضوع تاریخِ شفاهی آموزشِ تاریخ در دانشگاههای ایران، از مباحثی است كه تاكنون بدان پرداخته نشده است. به طور یقین در این فرصت كوتاه نیز تنها میتوان به طرح ضرورت مسئله پرداخت و بررسی و چگونگی اجرای این موضوع را به فرصت دیگری واگذاشت. زیرا این موضوع علاوه بر نیاز به تحقیقات عمیقتر، انجام یك طرح مطالعاتی گسترده را میطلبد.

 
بازار مسکن و ساختمان در سال 1346بازار مسکن و ساختمان در سال 1346

حمید نجار- فعالیت های ساختمانی در سال 1346 از رونق نسبی برخوردار بود و میزان سرمایه گذاری بخش خصوصی در ساختمان ها افزایش یافت لکن از سرعت رشد آن نسبت به سال های اخیر کاسته شد.
در سال مورد گزارش تعداد ساختمان های تکمیل شده کمتر از 1345 بود، تولید اغلب مصالح ساختمانی و شاخص بهای عمده فروشی آن و نیز مزد کارگران ساختمانی نسبت به سال قبل افزایش یافت، اعتبارات بلندمدت ساختمانی و پرداخت های سازمان برنامه برای فصل خانه سازی و ساختمان بیش از سال قبل بود، در سال مورد گزارش پرداخت های سازمان برنامه برای فصول خانه سازی و ساختمان وعمران شهری با 3 درصد افزایش نسبت به سال قبل به 4/5 میلیارد ریال رسید.

 
بدعت در منظربدعت در منظر

ساغر کرم – محمد علی عرفانیان : بدعت در معنی لغوی آن به معنای غیر عرف و خلاف جریان فکری جامعه ای عمل کردن است . منظر نیز در معنی لغت سیما و نمایش از موضوع یا هر چیزی است که برابر چشم انسان قرار می گیرد و قابل مشاهده و نقد و بررسی است

 
سنت و مدرنیتهسنت و مدرنیته

احسان اصیلی : استاد معمار صبح زود از خواب برمی خیزد، وضو می گیرد و با نیّت خدمت به بندگان کار خود را آغاز می کند و آن را به مانند نذری برای امام زاده یا اهالی محل می داند. در طول روز ذکر می گوید و با دستان خویش تک تک اجزاء بنا را روی هم قرار می دهد. باور دارد که نیّت خیر او بعدها برای باشندگان در اثرش هویدا می گردد و البته خیلی زودتر برای خودش...

 
یادداشتی بر معماری دوره‌ی قاجاریادداشتی بر معماری دوره‌ی قاجار

كامبیز حاجی قاسمی : تقرب زمانی این دوره به دوره‌ی معاصر، آثار شهرسازی و معماری باقیمانده از این دوره و تعدد و تنوع آن‌ها همچون بخش اعظم بافت‌های شهرهای تاریخی ما در گوشه و كنار این سرزمین در مقابل قلت نسبی آثار دوره‌های دیگر سبب شده تا بیشتر آنچه از معماری و شهرسازی تاریخی و سنتی در خاطر جمعی ایرانیان بجا مانده متأثر از معماری و شهرسازی این دوره باشد.

 
نگاره‌ها، منابع ماندگار تاریخ ایراننگاره‌ها، منابع ماندگار تاریخ ایران

فخری رضائی : قبل از عكس به عنوان یك منبع پراهمیت تاریخی و استفاده بسیار زیاد از آن در نوشته‌ها و كتب مختلف در دوره‌های تاریخی، انواع نگاره‌های تاریخی به عنوان منابعی ارزشمند در تاریخ به دست هنرمندان و سیاحان شكل گرفت.

 
نقش برجسته‌های آشور و تلاش ستودنی یک محقق جواننقش برجسته‌های آشور و تلاش ستودنی یک محقق جوان

کتاب «نقش برجسته‌های آشور» نخستین اثر منتشر شده توسط رقیه سلطانی لشکناری، نویسنده جوان مازندرانی است. نویسنده سعی کرده که با توجه به دانش و امکانات خود و با توجه به کمبود منابع در این موضوع، تحلیل و تفسیر مختصری از هنر حجاری آشوریان داشته باشد. کتاب باوجود حجم کم، اشکالات ویراستاری بسیاری دارد که باید برای چاپ دوم برطرف شود.

 
میدان مشقمیدان مشق

میدان مشق سابق یا باغ ملی فعلی از میادین تاریخی تهران با تاریخچه‌ای مملو از مسائل سیاسی، اجتماعی، نظامی، فرهنگی و هنری به شمار می‌آید. این محوطه كه از بزرگترین میدان‌های نظامی بوده در حدود 400 متر طول و 400 متر عرض داشته است و مساحت آن بیش از 160 هزار متر مربع ارزیابی شده است كه حدوداً برابر 16 هكتار می‌باشد، سربازخانه مركزی در آن واقع بوده و نظامیان در آن مشق نظام می‌كردند.

 
موزه‌ها، آیینه‌های تاریخ و فرهنگ ملتهاموزه‌ها، آیینه‌های تاریخ و فرهنگ ملتها

علی زوار : كلمه موزه از ریشه یونانی موزیون (Mouseion) گرفته شده است. در یونان قدیم، معابد رب‌النوع‌های یونانی بدین نام خوانده می‌شده‌اند؛ به همین جهت به مرور زمان برای هر مكانی كه در آن آثار مقدس و گرانبها نگهداری می‌شد، به كار رفته است، خواه این آثار ارزشمند مربوط به دوران گذشته و خواه مربوط به زمان حاضر باشد.