مقالات معماری و شهرسازی

قیام سیدمرتضی در بوشهرقیام سیدمرتضی در بوشهر

محمدحسین حبیبی : بی‌هیچ گفتگو، انقلاب مشروطیت ایران نقطه عطفی در تاریخ معاصر ماست و از نظر نمود تاریخی، «حادثه برجسته»ای به شمار می‌آید. ولی متأسفانه نه تنها هنوز تحلیل علمی و دقیقی از آن نداشته‌ایم

 
شرحی بر پرونده هنر قاجار شرحی بر پرونده هنر قاجار

كاوه خورابه : تاریخ فرهنگ و هنر هر قوم و مردمی زنجیره‌ای است به هم بافته و تابیده در بستر زمان، بررسی و رویارویی با هر حلقه از این زنجیره، ما را ناگزیر از بررسی دیگرانش می‌دارد. از همین روست كه در نگاه به تاریخ هنر هر سرزمین ناچار از مطالعات هم‌زمانی و درزمانی خواهیم بود.

 
خواف، دیار یادگارهای دیرینخواف، دیار یادگارهای دیرین

خواف شهری است با سابقه تاریخی چند هزارساله درجنوب خراسان رضوی، در مرز افغانستان. این شهر، تاریخی پرمخاطره را پشت سرگذارده به قدمت تاریخ ایران...

 
چند پرده از زلزله تهران چند پرده از زلزله تهران

جابر دانش : به نظر ژاپنی‌ها احتمال وقوع زلزله در تهران حتمی است و آنچه که نگرانی‌ها را بیش از پیش می‌کند، بزرگ شدن شهر، گسترش حاشیه‌نشینی، ساخت و ساز بر روی گسل‌ها و افزایش بیش ازحد جمعیت در آن است. برای کاهش فجایع زلزله خروج مردم از پایتخت کافی نیست، بلکه باید تمرکز را از پایتخت برداریم

 
تجارت پارچه در دوره محمدشاهتجارت پارچه در دوره محمدشاه

رشد صنعت پنبه در انگلستان که پایه انقلاب صنعتی آن کشور هم بود، از پایان سده هجدهم آغازشد و در نیمه نخستین سده نوزدهم به اوج خود رسید. رشد این صنعت اما نه داخلی بلکه در ارتباط با «بیرون از مرزهای کشور» بود. اگر چنین نبود در سال های 1840 انگلستان خود «ثروتمند نبود».

 
راه اندازی شرکت های پس انداز و وام مسکن در دهه 40؛ موافقیت و مخالفینراه اندازی شرکت های پس انداز و وام مسکن در دهه 40؛ موافقیت و مخالفین

در دهه 40 با رشد و گسترش فعالیت بانک های رهنی شرکت هایی با عنوان پس انداز و وام مسکن تشکیل شد. به طبع هر اقدامی تشکیل و تاسیس چنین شرکت هایی موافقان و مخالفان خود را داشت، موافقان بر این باور بودند که شرکت های پس انداز و وام مسکن و فروش سهام این شرکت به مردم و سرمایه گذارن بخش خصوصی دولت در واقع دست به یک اقدام موثر زد که از سه جهت قابل توجه است یکی از آن جهت که هدف این شرکت ها تامین مسکن برای طبقه متوسط جامعه بود، این طبقه گروهی بودند که نه می توانستند در خانه های ارزان قیمت دو سه اتاقی زندگی کنند و نه انقدر پس انداز و پول داشتند که بدون گرفتن وام از جایی صاحب خانه شوند.

 
شیوه‌های تدوین تاریخ شفاهی در ایران شیوه‌های تدوین تاریخ شفاهی در ایران

اشاره: متن سخنرانی سیدقاسم یاحسینی در هفتمین نشست سالانه تاریخ شفاهی که در ساختمان مشروطه کتابخانه مجلس، تهران 11 بهمن 1390، ارائه شد در ادامه می آید

 
بررسی غار های دستکند (کافر کلی) محور هراز شهرستان آملبررسی غار های دستکند (کافر کلی) محور هراز شهرستان آمل

غار های دستکند محور هراز که در منطقه کافر کلی نامیده می شوند، فضاهای دست کندی هستند که در محور هراز و نقاط مختلف منطقه بالا لاریجان، در میان بندها و پرتگاهها تراشیده شده است و در هیچ یک از نقاط ایران این غار های دستکند تا این حد متمرکز نیستند.

 
بُعد خیال‌انگیز فضابُعد خیال‌انگیز فضا

گاستون باشلار (Gaston Bachelard) ، فیلسوفی فرانسوی است که بیشتر با کتاب "Poetics of Space" برای ما شناخته شده است، کتابی که بُعد شعرگونه، خیال‌انگیز و خاطره‌انگیز فضا را مطرح می‌سازد. او حجم بالایی از خاطرات آدمی را "خانگی" دانسته و می‌گوید اگر خانه، استادانه طراحی شود

 
بررسی انسان شناسانه فضاهای باز شهری و روابط اجتماعی و فرهنگی در یک محله درشهرستان کرجبررسی انسان شناسانه فضاهای باز شهری و روابط اجتماعی و فرهنگی در یک محله درشهرستان کرج

زکیه دهقانی : فضای شهری به مثابه ساختاری کالبدی برای تعاملات اجتماعی است که دسترسی به آن برای اعضای جامعه شهری امکان پذیراست فضای باز عمومی شهری هر روزه انسانهای نا آشنا را به آشنا تبدیل کرده و محلی برای روابط گروهی و اجتماعی افراد فراهم می آورد. میدان ، خیابان به عنوان فضاهای باز عمومی شهری از فضاهایی هستند که ، پس از انقلاب صنعتی اهمیت آنها برای پژوهشگران محرز شده است.

 
درباره نوشتن مقالات علمیدرباره نوشتن مقالات علمی

برای ما که دست اندرکاران علوم اجتماعی هستیم مهم ترین ابزارهایی که در اختیار داریم و اگر بتوانیم به نحو مطلوب از آنها استفاده کنیم می توانند ما را به اهداف علمی مان نزدیک کنند ابزارهای زبانی و ابزارهای نوشتاری هستند. اما ابزار نوشتاری که در فرایندی از عمومی شدن و قرار گرفتن در عرصه عمومی وارد شده باشد یعنی به «چاپ» رسیده باشد

 
رو‌ش‌شناسی و موضوع‌یابی مطالعات شهری در تاریخ شفاهی رو‌ش‌شناسی و موضوع‌یابی مطالعات شهری در تاریخ شفاهی

ابوالفضل حسن‌آبادی، دکتری تاریخ محلی و سرپرست گروه اسناد و مطبوعات سازمان كتابخانه‌ها، موزه‌ها و مركز اسناد آستان قدس رضوی را با کتاب تاریخ شفاهی ایران می‌شناسیم.
او در زمینه تاریخ شفاهی، تاریخ محلی و اسناد مقالات بسیاری دارد که در نشریه‌های معتبری چون کتاب ماه تاریخ و جغرافیا، فصلنامه گنجینه اسناد و... منتشر شده‌اند.

 
درنگی بر سفرنامه‌نویسی در تاریخ ایران درنگی بر سفرنامه‌نویسی در تاریخ ایران

آناهید خزیر :‌ سفرنامه‌ها گنجینه‌ای از اطلاعات به‌شمار می‌آیند که از طریق آنها گاه می‌توان به واقعیت‌هایی از وضع اجتماعی، سیاسی، اقتصادی از تاریخ مردم یا منطقه‌ای پی برد که دستیابی به آنها از طرق کتب تاریخی میسر نیست

 
چگونه سفرنامه نویس بشویم؟چگونه سفرنامه نویس بشویم؟

مارك موزن : سفرنامه نویس شدن خیلی راحت است، لازم است سفر کنید و بنویسید. اما اینکه از سفرنامه نویسی کسب درآمد کنید موضوع دیگری است. به عنوان سفرنامه نویسی که هیچ درآمدی از این راه کسب نمی-کنم، در مقامی نیستم که ابراز عقیده کنم...

 
آبانآبان

بهار مختاریان : نام اردوی سور اناهیتا (Arədvī sūrā anāhitā) به طور تحت اللفظی به معنی «مرطوب ِ نیرومند ِ پاک» مهمترین شخصیت زن در ایزدستان ایرانی است. در اوستا یشت پنجم، موسوم به «آبان یشت» در ستایش اوست.

 
ریشه‌شناسی واژه شهر(شهربان، شهریور، شاه )ریشه‌شناسی واژه شهر(شهربان، شهریور، شاه )

صورت فارسی شهر برگرفته از xšaθra-« پادشاهی، سلطنت » اوستایی است، که در فارسی باستان به صورت xšaça- « پادشاهی، سلطنت» آمده است، چنانکه در ترکیب با اسم Artaxšaça (اردشیر ) دیده می‌شود، مرکب از arta- «عدل، داد» + xšaça- «پادشاهی» به معنی « پادشاهی توأم باعدل و داد» (کنت171a).

 
خدایان و آفرینش جهان در ایران باستانخدایان و آفرینش جهان در ایران باستان

بیشتر اطلاعات درباره خدایان ایران باستان و آفرینش جهان توسط آنها را می توانیم در متن های دینی زرتشتی که شامل«اوستا»، و منابع متاخر« بندهشن»و «دینکرد» است، بیابیم. بندهشن در معنی «بن آفرینش» شامل ترجمه پهلوی (فارسی میانه) بخش هایی از اوستا که دیگر موجود نیست و تفسیر آنها(زند) است.(فیلیپ فرناندز آرمستو)

 
مسجدسازی از صدر اسلام تا ایران امروزمسجدسازی از صدر اسلام تا ایران امروز

سیروس بزرگ گرایلی : پس از ساخت نخستین مسجد تاریخ به دست پیامبر اسلام (ص) در مدینه، مساجد دیگری نیز در همان شهر ساخته شد. این مساجد علاوه بر محل برگزاری نماز، مکان گردهمایی مردم و ایراد خطابه نیز بود. بنای مساجد، آنها ساده، بی پیرایه و بدون عناصری ساخته شد که امروز در معماری اسلامی نماد مساجد به حساب می آیند.

 
آثار باستانی بندر گناوه آثار باستانی بندر گناوه

بندر گناوه از جمله مکانهای باستانی ایران است که شاید بشتر به خاطر بندر بودنش شناخته شده است تا از جهت ویژگی های باستان شناختی شهرستان گناوه در ساحل شمالی خلیج فارس و در استان بوشهر قرار دارد و مساحی حدود 8/2043 کیلومتر مربع را اشغال کرده است

 
خط در اسطوره هاخط در اسطوره ها

اگر آغاز نگارش را از زمانى بدانیم که بشر خواسته است آنچه را مى اندیشد نفش کند و به دیگران برساند، پس نخستین نگاره هاى روى سفال ها نخستین گام براى نوشتن بوده است، و از آنجا که برخى از دانشمندان و از آن جمله گیرشمن زادگاه اولیه سفال هاى منقوش را نواحى غرب سرزمین ایران مى دانند پس در آغاز این شاهراه فرهنگى، سرزمین ما جاى دارد. گرچه با دلایلى که عرضه خواهد شد نیاکان ما دیرتر از دیگران در به روى خط گشوده اند.