مقالات معماری و شهرسازی

فراز و نشیب یک قراردادفراز و نشیب یک قرارداد

وقوع انقلاب میجی در ژاپن سبب شد که این کشور تحولاتی نوین را در صحنه سیاست داخلی و خارجی خود تجربه کند.

 
ایران در دورة قاجارایران در دورة قاجار

عبدالله بهرامی در خرداد 1309 به معاونت وزارت مالیه و در مرداد همان سال بار دیگر به معاونت وزارت عدلیه رسید. او در فاصله سالهای 1310 تا 1315 ش در اروپا بود و سمتی به وی ارجاع نشد. ظاهراً در همین ایام باید موفق به اخذ دکترای دولتی حقوق از دانشگاه استراسبورگ شده باشد.

 
شاه شیخ ابواسحاق…شاه شیخ ابواسحاق…

سلطان شیراز در آن هنگام که به آنجا رسیدم، شاه ابواسحاق پسر محمدشاه ینجو (اینجو) بود که پدرش وی را به نام شیخ ابواسحاق کازرونی به این نام نامیده است. سلطان ابواسحاق یکی از بهترین سلاطین و مردی بود خوش هیکل، خوبروی، نیک خوی، کریم، خوش اخلاق و فروتن؛ سپاهی نیرومند و کشوری پهناور داشت. عدد لشکریان او در حدود پنجاه هزار و مرکب از افراد ترک و ایرانی بودند، اما خواص و نزدیکان وی همه اصفهانی بودند…

 
یکشنبه خونین و انقلاب ۱۹۰۵یکشنبه خونین و انقلاب ۱۹۰۵

مردم روسیه روز ۲۲ ژانویه سال ۱۹۰۵ را «یکشنبه خونین» نامیده‌اند. در این روز، صدها نفر از کارگران و مردم انقلابی به دست سربازان نیکلای دوم، کشته یا زخمی شدند.

 
روایت متفاوت سدیدالسلطنه از ظل‌السلطانروایت متفاوت سدیدالسلطنه از ظل‌السلطان

همیشه از مسعود میرزا ظل‌السلطان حکایت تخریب بناها و... را شنیده بودیم، حالا یک‌بار برعکسش هم دیده شد

 
میرزا فتحعلی آخوندزادهمیرزا فتحعلی آخوندزاده

تاثیر میرزا فتحعلی آخوندزاده در گسترش معارف جدید با رویکرد غربی غیرمستقیم و تا حدی بیشتر بر طبقه روشنفکران مشهود بود.

 
کنسولگری روسیه در رشت - نیمه‌ دوم عصر قاجاریهکنسولگری روسیه در رشت - نیمه‌ دوم عصر قاجاریه

آغاز روابط گسترده ایران با دولت‌های اروپایی به دوره صفویه بازمی‌گردد که به‌دنبال تحولات جدید در اروپا و با رشد نظام بورژوازی سراسر جهان تبدیل به عرصه کشاکش‌ دول استعماری شد.

 
برکناری وزیر تاریخ‌نگاربرکناری وزیر تاریخ‌نگار

۶ژانویه سال۱۳۱۷ میلادی ابوسعید بهادر ایلخان مغولی، رشیدالدین فضل‌الله همدانی مورخ و پزشک معروف را از وزارت برکنار و یک سال بعد دستور قتل او را صادر کرد.

 
تعطیلی سفارت انگلیس در دولت مصدقتعطیلی سفارت انگلیس در دولت مصدق

۲۲ ژانویه سال ۱۹۵۲ به‌دنبال تیرگی روابط تهران و بریتانیا، سفارت انگلیس در تهران تعطیل شد. دولت مصدق به فعالیت‌های کارگزاران انگلیس بدبین بود و از هر فرصتی برای محدود کردن فعالیت‌شان بهره می‌برد. آنها با مداخله در امور ایران موجب بی‌ثباتی و دردسر برای دولت شده بودند.

 
سفير انگليس در دوران انقلاب اسلامي:مي دانستيم شاه مي رود و برنمي گرددسفير انگليس در دوران انقلاب اسلامي:مي دانستيم شاه مي رود و برنمي گردد

سر جان گراهام، دو هفته پيش از پيروزي انقلاب در قامت سفير جديد بريتانيا به تهران وارد شد و تا اواخر بهار سال ۵۹ در تهران به کشور متبوعش خدمت کرد. سفارت بريتانيا تابستان همان سال تعطيل شد و سفارت سوئد به عنوان حافظ منافع بريتانيا در تهران معرفي شد. او در گفت وگو با «تاريخ ايراني» خاطراتش از آن دوران را روايت کرده است که بخشي از آن را مي خوانيد:مي دانستيم شاه مي رود و برنمي گردد

 
آن‌جا که مخبرالدوله‌ها آرمیده‌اندآن‌جا که مخبرالدوله‌ها آرمیده‌اند

خادم مسجد هر کدام از فرش‌های مسجد را که بالا می‌زند، یک یا دو سنگ قبر از جنس مرمر خودنمایی می‌کند، «علی‌قلی‌‌خان هدایت»، «علی‌قلی‌‌خان‌ مخبرالدوله»، «جعفرقلی‌خان نیرالملک» و… این وضعیت ادامه دارد تا دهمین سنگ قبر، همه آن‌ها به خاندان «هدایت» تعلق دارند.

 
تهران بی هواتهران بی هوا

توسعه و محیط زیست دو روی یک سکه‌اند، یعنی رسیدن به توسعه پایدار بدون توجه به ملاحظات زیست محیطی سرابی بیش نیست، همانطور که حفظ محیط زیست بدون اجرای برنامه های توسعه در ابعاد مختلف سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی امکان پذیر نمی تواند باشد.

 
روزی که «شاه رفت»روزی که «شاه رفت»

«شاه رفت» از آن تیترهای به یاد ماندنی تاریخ ایران است؛ تیتری که غلامحسین صالحیار، روزنامه‌نگار برجسته در روز ۲۶ دی ماه سال ۱۳۵۷ به‌ثبت رساند.

 
دیپلماسی در فشار جهانیدیپلماسی در فشار جهانی

در تاریخ معاصر ایران یکی از مهم‌ترین چهره‌هایی که همواره در وصف او با نقد و مدح سخن گفته می‌شود، «دکتر محمد مصدق» است.

 
آموزش ابتدایی در دوره قاجارآموزش ابتدایی در دوره قاجار

در کنار نهادهای آموزشی، سطح دیگری از آموزش در ایران دوره قاجار وجود داشت که متولیان آن خود مردم بودند و از سوی نهاد خاصی حمایت نمی‌شد. این سطح آموزشی، آموزش ابتدایی بود. مکتبخانه‌ها وظیفه آموزش ابتدایی را برای عموم مردم بر عهده داشتند.

 
تعقیب شورشیان فراری به شورویتعقیب شورشیان فراری به شوروی

در دولت مشیرالدوله(۱۳۰۱-۱۳۰۰) که حکیم‌الملک را در راس وزارت امور خارجه گمارده بود، یکی از مشکلات وزارت امور خارجه مساله حضور شورشیان فراری در خاک روسیه بود؛ به‌ویژه ارتباط آنها با بلشویک‌ها، خطر آنها را دوچندان می‌کرد. زبردست‌خان، جنگلی‌ها، کریم‌خان بلوچ، سردار نصرت، صمصام نظام، لاهوتی، علی‌اصغر سرتیپ‌زاده و سمیتقو از جمله این افراد بودند.

 
تولد دومین روزنامه ایرانی، وقایع اتفاقیهتولد دومین روزنامه ایرانی، وقایع اتفاقیه

۱۸ دی ماه ۱۲۲۹ نخستین شماره روزنامه وقایع اتفاقیه به همت امیرکبیر منتشر شد.

 
برخورد حکومت پهلوی با خوانین محلیبرخورد حکومت پهلوی با خوانین محلی

در دوره پهلوی افزون بر روسای ایلات، خوانین محلی نیز به‌عنوان رقبای حکومت مرکزی به شمار می‌رفتند و دولت با اقدامات متنوع و گوناگون تلاش می‌کرد تا این رقیبان قدرتمند خود را شکست دهد

 
تغییر تابعیت در عصر قاجارتغییر تابعیت در عصر قاجار

تغییر تابعیت با آغاز دوران مدرن به دلایل گوناگونی صورت می‌گرفت. مردم گاهی به سبب اجحاف‌هایی که دولت در حقشان می‌کرد و در مقابل امتیازهایی که کشور همسایه برایشان در نظر می‌گرفت تابعیت‌شان را تغییر می‌دادند.

 
پزشکی دریاییپزشکی دریایی

در سفرهای دریایی اکتشافی که در زمان هخامنشیان انجام می‌شد، همواره پزشکانی با کاروان‌های دریایی همراه بودند که وظیفه مراقبت‌های بهداشتی دریانوردان را بر عهده داشتند.