مقالات معماری و شهرسازی

معنا و هویت  شاخصه اصلی معماری ایرانی اسلامیمعنا و هویت شاخصه اصلی معماری ایرانی اسلامی

هنر معماری یکی از بارزترین مظاهر تمدن هر قوم وملت است . معماری ایران و آنچه که از گذشته تاکنون به یادگارمانده است ، شناسنامه معتبرمردم در این سرزمین است ،آداب و رسوم ،مراسم مذهبی ، روحیه ،اخلاقیات و اندیشه نسل ها در معماری ایران انعکاس واضحی دارد

 
راهبردهای پیشنهادی با هدف دستیابی به توسعه پایدار در شهر تهران راهبردهای پیشنهادی با هدف دستیابی به توسعه پایدار در شهر تهران

دکتر پرویز حناچی - توسعه پایدار توسعه ای همه جانبه نظام مند ، درونزا ، آینده نگر که منافع هیچ بخشی از سیستم را به هزینه های سایر بخشها ، منافع امروز را به هزینه گذشتگان ( فرهنگ و تاریخ ) و آیندگان و منافع انسان را به هزینه سایر زیستمندان به پیش نمی برد .

 

 

منصور فلامکی : تنها آتلیه فروغی – فرمانفرمائیان نبود که داوید اوشانا را یاری مهربان و برخوردار از رفتاری راسخ و صمیمی می دانست : سخن از مدرسه معماری سال ها – یا بهتره دهه ها – ی پرشوری در میان است که بچه های معماری ، بی ادعایی که به زبان آید ، بر خوش فکری ، و بر نیک اندیشی اش وقوف داشتند . محیط مدرسه ی معماری دانشگاه تهران ، به ویژه در دهه ی 1330 ، شکوفا بود : همیشه بیش ، خواهان نوآوری بود : هم در زمینه ی رفتاری و سلوک و هم در زمینه ی آفرینش در گستره های معماری و نقاشی .

 

<p dir="RTL">947 ه . ق (918 ه . ش)</p>

<p dir="RTL">نام این معمار با تاریخ 947 ه . ق در مسجد جامع یزد آمده
است.</p>

<p dir="RTL"><img src="/media/496273/masjede_yazd_1.jpg" width="543" height="801" alt="masjede yazd"/></p>

<p dir="RTL">نام اثر: مسجد جامع کبیر یزد</p>

<p dir="RTL">ثبت تاریخی206</p>

<p dir="RTL">&nbsp;<img src="/media/496311/masjede_yazd_2.jpg" width="511" height="809" alt="masjede yazd 2"/></p>

<p dir="RTL">ساختمان اصلی مسجد جامع را متعلق به قرن ششم هجری قمری
می دانند. لیکن جامع کنونی مربوط به زمان آل مظفر و قرن هشتم و نهم
هجری قمری است. از امتیازات معماری و هنری این مسجد در مرحله اول
ساختمان و کاشیکاری سردر بلند و با شکوه و دو مناره زیبا و تزیینات
کاشیکاری و دو کتیبه نفیس آن یکی به خط کوفی آجری و دیگری به خط ثلث
سفید بر روی کاشی لاجوردی معرق است، در متن کتیبه های سردر نام شاهرخ
تیموری و سلطان جهانشاه و تاریخ سال 868 ه . ق خوانده می شود، تزیینات
کاشی معرق و گره کاری داخل و خارج گنبد بی نهایت ارزنده و جاذب است.
نمای خارجی و داخلی ایوان اصلای مزین به کاشیکاری زیبا و کتیبه ای به
خط ثلث بر روی کاشی معرق است. مهم ترین اثر تزیینی این جامع محراب
زیبا و گرانبهای آن است که با نقوش کاشی معرق آرایش شده، قطار مقرنس
محراب آن جالب است، لوحه سنگ مرمری که در دهلیز مسجد نصب است مورخ به
سال 777 ه . ق است. 13 قطعه لوح سنگی و کاشی در داخل هشت مسجد نصب شده
است و هر کدام مورخ به سال معین (773 تا 1179 هجری) و شامل وقفنامه و
امور دیوانی و مالیاتی است.</p>

<p dir="RTL">&nbsp;<img src="/media/496381/masjede_yazd_3.jpg" width="533" height="549" alt="Masjede Yazd 3"/></p>

<p dir="RTL">نکته قابل توجه در ساختمان مسجد جامع یزد مسئله ایجاد
روشنایی غیرمستقیم به وسیله انعکاس نور از گچ سفید گنبد و دیوارها است
که معمار و سازندکان بنا در قرن هشتم هجری به این مطلب پی برده
اند.</p>

<p dir="RTL">جامع کبیر یزد یکی از آثار گرانبهای ایران و در حقیقت
گنجینه ای از معماری است که در عین عظمت بسیار زیبا ساخته شده و هر
قسمت آن معرف ذوق و هنر سازندگان آن است.</p>

<p dir="RTL">&nbsp;</p>

<p dir="RTL">&nbsp;</p>

<p dir="RTL">&nbsp;</p>

<p dir="RTL">منبع: کتاب معماران ایران</p>

<p dir="RTL">بررسی و نوشته: زهره بزرگ نیا</p>

<p dir="RTL">تدوین و آماده سازی برای انتشار در وب سایت : شهره
السادات عربشاهی</p>
<p dir="RTL">947 ه . ق (918 ه . ش)</p> <p dir="RTL">نام این معمار با تاریخ 947 ه . ق در مسجد جامع یزد آمده است.</p> <p dir="RTL"><img src="/media/496273/masjede_yazd_1.jpg" width="543" height="801" alt="masjede yazd"/></p> <p dir="RTL">نام اثر: مسجد جامع کبیر یزد</p> <p dir="RTL">ثبت تاریخی206</p> <p dir="RTL">&nbsp;<img src="/media/496311/masjede_yazd_2.jpg" width="511" height="809" alt="masjede yazd 2"/></p> <p dir="RTL">ساختمان اصلی مسجد جامع را متعلق به قرن ششم هجری قمری می دانند. لیکن جامع کنونی مربوط به زمان آل مظفر و قرن هشتم و نهم هجری قمری است. از امتیازات معماری و هنری این مسجد در مرحله اول ساختمان و کاشیکاری سردر بلند و با شکوه و دو مناره زیبا و تزیینات کاشیکاری و دو کتیبه نفیس آن یکی به خط کوفی آجری و دیگری به خط ثلث سفید بر روی کاشی لاجوردی معرق است، در متن کتیبه های سردر نام شاهرخ تیموری و سلطان جهانشاه و تاریخ سال 868 ه . ق خوانده می شود، تزیینات کاشی معرق و گره کاری داخل و خارج گنبد بی نهایت ارزنده و جاذب است. نمای خارجی و داخلی ایوان اصلای مزین به کاشیکاری زیبا و کتیبه ای به خط ثلث بر روی کاشی معرق است. مهم ترین اثر تزیینی این جامع محراب زیبا و گرانبهای آن است که با نقوش کاشی معرق آرایش شده، قطار مقرنس محراب آن جالب است، لوحه سنگ مرمری که در دهلیز مسجد نصب است مورخ به سال 777 ه . ق است. 13 قطعه لوح سنگی و کاشی در داخل هشت مسجد نصب شده است و هر کدام مورخ به سال معین (773 تا 1179 هجری) و شامل وقفنامه و امور دیوانی و مالیاتی است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;<img src="/media/496381/masjede_yazd_3.jpg" width="533" height="549" alt="Masjede Yazd 3"/></p> <p dir="RTL">نکته قابل توجه در ساختمان مسجد جامع یزد مسئله ایجاد روشنایی غیرمستقیم به وسیله انعکاس نور از گچ سفید گنبد و دیوارها است که معمار و سازندکان بنا در قرن هشتم هجری به این مطلب پی برده اند.</p> <p dir="RTL">جامع کبیر یزد یکی از آثار گرانبهای ایران و در حقیقت گنجینه ای از معماری است که در عین عظمت بسیار زیبا ساخته شده و هر قسمت آن معرف ذوق و هنر سازندگان آن است.</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">&nbsp;</p> <p dir="RTL">منبع: کتاب معماران ایران</p> <p dir="RTL">بررسی و نوشته: زهره بزرگ نیا</p> <p dir="RTL">تدوین و آماده سازی برای انتشار در وب سایت : شهره السادات عربشاهی</p>

حسین سلطان زاده : اگر در یک طبقه بندی کلی انواع فضاهای ساخته شده به دو گروه : فضاهای معماری و فضاهای شهری تقسیم شوند، می توان فضاهای شهری را گونه ای از فضا دانست که به زندگی و حیات شهری و همه شهروندان تعلق دارد . البته در مواردی ممکن است برخی فضاها بیش تر به گروهی معین از شهروندان تعلق یابند و مورد استفاده قرار گیرند و بعضی فضاها به شکل مساوی در اختیار شهروندان باشند .

 
سینما پردیس در پارک ملتسینما پردیس در پارک ملت

فرخ باور : این معماری یک استثنا هست که قاعده را اثبات می کند . قاعده یک سینما این هست که کالبدش پاسخگوی نیازها و رفتارها باشد ...این سینماها می توانند تمام روزت را پوشش دهند . از این سالن به آن سالن .کمی با عجله ، باید از وقت حداکثر استفاده را برد ...اما در کار دانشمیر اتفاقات دیگری می افتد که هم می توان گفت نه کالایی است و نه از بینش و ارزش های سرمایه داری پیروی می کند زیرا که سرمایه داری با حداکثر سود در مدت زمان کوتاهتر ، تمام فضاهای خالی را چه در معماری و چه در شهرسازی پر می کند . اما این مجموعه را باید کشف کنی ، اشتباه کنی و شاید غافلگیر شوی . همه چیز برملا و آشکار و مستقیم نیست . باید گردش کرد نگاه کرد و یافت . عجله کار شیطان است .

 

 

 

 
گنبد سلطانیهگنبد سلطانیه

گنبد سلطانیه سومین گنبد عظیم جهان، بعد از گنبد کلیسای جامع مریم مقدس – سانتاماریا دلفیوره در فلورانس ایتالیا و گنبد مسجد جامع ایا صوفیه در استانبول ترکیه (که هر دو بعد از گنبد سلطانیه ساخته شده اند) توانسته بر معماری سده های بعد از خود چنان تاثیرگذار باشد که تاریخ معماری جهان کمتر نظیر آن را به یاد دارد.

 
گفتگو با ناصر فکوهی در چارچوب نخستین همایش ملی «انسان شناسی هنر» در اصفهانگفتگو با ناصر فکوهی در چارچوب نخستین همایش ملی «انسان شناسی هنر» در اصفهان

درباره همایش:
نخستین همایش ملی انسان شناسی هنر، به وسیله دانشگاه هنر اصفهان با همکاری «انسان شناسی و فرهنگ» در روزهای 7 تا 9 اردیبهشت 1389، برگزار خواهد شد. دبیر علمی این همایش سرکار خانم دکتر بهار مختاریان هستند. در زیر گفتگویی درباره مفهوم انسان شناسی هنر و مباحث آن را که بادکتر ناصر فکوهی از اعضای هیئت علمی این همایش و مدیر «انسان شناسی و فرهنگ» را می خوانید.

 

عباس قالیچی ها - دنیای ما انسانها بر اساس فلسفه هستی درون و برون ذره و کلان که به فیلسوفان بر مبنای گرفته شده از طبیعت زیست پایه گذاری و طبقه بندی کرده اند که امروز در مجموع به وحدت وجودی ختم می شود ، که همه چیز و کس و فعل و انفعالات را به او نسبت می دهیم ولی برای تشخیص اصطلاحات دو شبکه مثبت و منفی تفکیک نموده ایم و بدون آن قابل مقایسه و تشخیص نیست .

 
بررسی شهرسازی در دوره اشکانیانبررسی شهرسازی در دوره اشکانیان

شهرماندالایی
سیمای شهری در دوره فرمانروایی یونانی بر این را در شماره گذشته به تصویر کشیدیم و توضیح دادیم که اشکانیان چگونه این فرمانروایان بیگانه را مقهور قدرت خویش کردند، با پیروزی پارتیان بر جانشینان اسکندر، هنر ایرانی که با ظهور سلوکیان رنگ و بوی هلنی – یونانی به خود گرفته بود، بار دیگر پا به عرصه وجود نهاد
اگرچه در دوره نخستین، شاهان پارتی هنوز خط و زبان یونانی را روی سکه های خود ضرب می کردند اما بعدها این شیوه منسوخ شد. هم زمان با پیروزی اشکانیان و متناسب با شیوه حکومتی آن ها نوعی شهرسازی سلوکی با رنگ و بوی خاص خود همچنان حکمفرما بود که دراین شماره بررسی خواهد شد.

 

سید علیرضا قهاری : می‌گویند این قلعه را قبل از بنای یزد به چندین سال بهرام گبر كه ظاهراً یكی از عظمای مجوس بوده است، احداث نموده و مسكن مجوسیان بوده است. تپه گلی هم هست كه آن را دخمه مجوس می‌دانند. اینجا نسبت به سایر منازل قدری ییلاقیت دارد و هنوز توت نرسیده است. مرحوم حاجی محمد ولی‌میرزا رباط بسیار خوبی ساخته است. قنات نمی شوری در خارج رباط جاری است. مزار یكی از خدام سریر ارتضا صلوات‌الله‌علیه در خارج قلعه واقع است، اما اسم آن معلوم نیست. این مزرعه خیلی با صفا و خوش هواست. از اطراف محاط كوه است. گل زرد هنوز هست.

 

حسین سلطان‌زاده : معماری، همانند برخی از دیگر هنرها و پدیده‌های اجتماعی در ایران تا اوایل دوره قاجار به‌طور عمده از عوامل و پدیده‌های درونی جامعه تأثیر می‌پذیرفت و تحول و تطور آن به‌صورت درون‌زا، از آهنگی كٌند و هم‌آهنگ با سایر پدیده‌های هنری و اجتماعی برخوردار بود. از دورة قاجار در پی‌آمدوشد سفرا و هیئت‌های سیاسی، اقتصادی و در مواردی كمیسیون‌های مذهبی اروپایی، روسی و هیئت‌های عثمانی به ایران، به‌تدریج برخی عناصر و خصوصیات معماری ایرانی به تقلید از سرزمین‌های مزبور و به‌ویژه اروپا دگرگون شد.