مقالات معماری و شهرسازی

انقلابیون جنوبانقلابیون جنوب

من مدافع دریابیگی نیستم، به سوابق خوب و بد او هم کاری ندارم، ولی دریابیگی هرکه بود و هرچه بود کسی نبود که دست التماس به سوی امثال سیدخرقانی دراز کند. او یکبار بعد از حکومت مرحوم عماد‌نظام و بار دیگر پس از عزل میرزا رضا‌قلی‌خان سالار اعظم به حکمرانی بوشهر رسید و در هربار دست به کارهای خوب و بدی زد که در این‌جا از موضوع بحث ما خارج است.

 
ارگان دموکرات‌ها در تهرانارگان دموکرات‌ها در تهران

ایران نو، ارگان حزب دموکرات در تهران در دو تا سه هزار نسخه چاپ می‌شد و مهم‌ترین و معتبرترین روزنامه تهران در دوره مشروطه دوم بود.

 
دو درخواست احمدشاه از انگلیسی‌هادو درخواست احمدشاه از انگلیسی‌ها

احمدشاه به منافع فردی خود و کسب پول بیش از هر چیز دیگر اهمیت می‌داد. کمره‌ای روایتی دارد که توجه شاه به پول را به خوبی نشان می‌دهد: «ذکاء مشغول صحبت اظهار داشت که شاه هشت میلیون فرانک وقتی که فرانک یک هزار و صد دینار بود خریداری کرد و تحویل بانک فرانسه داده. سابق هم شنیده بودم که مبلغی وجوه توسط ایرپلان(هواپیما) و نفایس حمل به لندن نموده.»

 
رای «لاهه» به نفع ایرانرای «لاهه» به نفع ایران

در روز ۳۱ تیر ۱۳۳۱ دادگاه لاهه در جریان اختلاف میان ایران با انگلستان درباره پرونده ملی شدن صنعت نفت، به حقانیت ایران و عدم صلاحیت دادگاه بین‌المللی برای بررسی شکایت لندن از تهران رای داد.

 
خاطرات سیاستمدار پیرخاطرات سیاستمدار پیر

کتاب «خاطرات سیاسی قوام‌السلطنه» که به همت غلامحسین میرزاصالح از سوی انتشارات معین منتشر شده شامل خاطرات قوام‌السلطنه در دوره دوم و سوم نخست‌وزیری اوست. کتاب با نقدی ۷۷ صفحه‌ای آغاز می‌شود که گردآورنده ۵۷ سال پیش در چندین شماره‌ مجله‌ خواندنی‌ها منتشر کرده و در آنها به بررسی ویژگی‌ها و نکات برجسته یادداشت‌های قوام‌السلطنه پرداخته است.

 
حکایت ناتمام دختران قوچانحکایت ناتمام دختران قوچان

فاطمه باباخانی حکایت دختران قوچان در لابه‌لای سطور جنبش مشروطه‌خواهی کمرنگ است همان‌طور که نقش زنان در تاریخ‌نگاری نادیده گرفته شده است. کسروی و تقی‌زاده که خود در متن جنبش مشروطه‌خواهی قرار داشتند و از نزدیک شاهد واقعه بودند حکایت دختران قوچان را از پایه‌های اساسی این انقلاب بزرگ ایران عنوان کرده ‌اند، اما پس از آن آدمیت و تاریخ‌دانان دیگر همراه با جریان‌های غالب تاریخی که رای به حذف زنان می‌دهند با حذف این رویداد بر ظلم‌های رفته بر کلیت جامعه و بازرگانان و ماجرای مسیو نوز بلژیکی به‌عنوان ریشه‌های مشروطه خواهی پای فشردند؛

 
نظام مالیاتی ایران در دوره صفوینظام مالیاتی ایران در دوره صفوی

تمرکز قدرت سیاسی در دست شاه و درباریان، انحصار منابع به‌ویژه بسترهای رشد و توسعه اقتصادی را به سود حکومت به همراه داشت. از این‌رو مداخله عمال حکومتی در امور داد و ستد و دیگر فعالیت‌های اقتصادی بیانگر برنده بودن شاه و دیگر وابستگان دستگاه سلطنتی در مناسبات اقتصادی بود.

 
دهقانان حاکمان شهرهادهقانان حاکمان شهرها

متون پهلوی و به‌تبع آنها مورخان اسلامی، نخستین‌بار عنوان دهقان را به دوره‌های اساطیری و به دوره پیشدادی نسبت می‌دهند.

 
مخبرالدوله و تلگرافمخبرالدوله و تلگراف

با همه شرکتی که اعتضادالسلطنه در کار تاسیس و شروع تلگراف در ایران داشت علیقلی خان مخبرالدوله را در این کار سهم بیشتری است و اگر به او «پدر تلگراف ایران» گفته شده نابجا نیست. مخبرالدوله در شرح حالی‌که از خود نوشته و پسرش حاج مخبرالسلطنه آن را در کتاب خود «خاطرات و خطرات» آورده است،

 
سیاست و مدنیتسیاست و مدنیت

با ظهور ابن‌سینا در سده پنجم، فلسفه اسلامی پس از فارابی به اوج می‌رسد و میراث ارسطو از طریق شفا دوباره احیا شده و مورد توجه فیلسوفان مشرق‌زمین قرار می‌گیرد. پس از فوت ابن‌سینا، فلسفه مشاء به مدت دو قرن، توسط مخالفان آن از جمله فخرالدین محمدبن عمر رازی و شاگردانش به سستی می‌گراید تا اینکه خواجه در قرن هفتم بار دیگر به دفاع از فلسفه مشایی برخاست و تحصیل المحصل را در پاسخ به اعتراضات فخر رازی در المحصل تالیف کرد.

 
مهم‌ترین مشکلات جامعه ایران چیست؟مهم‌ترین مشکلات جامعه ایران چیست؟

مشکلات اجتماعی گاهی خود را در آمار و اعداد و ارقام میزان بارش و خشکسالی، طلاق، اعتیاد، کودک آزاری، افزایش خشونت، پیش فروش نوزادان و … نشان می‌دهند. گاهی هم با وقوع یک حادثه عینی روان جامعه را جریحه‌دار می‌کند. اما مهم‌ترین مشکلات اجتماعی ایران چیست؟

 
نقش سکه در سقوط صفویاننقش سکه در سقوط صفویان

در دوره صفوی، پول در بخش اقتصاد شهری و به‌طور گسترده‌تر، در تجارت خارجی، نقش مهمی ایفا می‌کرد. پشتوانه پول، خود پول (از فلزهای ارزشمند) بوده است. اق

 
روز بزرگداشت سهروردیروز بزرگداشت سهروردی

۸ مرداد هر سال برابر با ۲۹ ژوئیه روز بزرگداشت شهاب‌الدین سهروردی (شیخ اشراق) است. شهاب‌الدین سهروردی بنیان‌گذار مکتب اشراق، مهم‌ترین فیلسوف بین فلسفه مشائی متقدم ابن‌سینا و فلسفه مشائی متاخر ابن‌رشد و کسی است که رابط بین این دو دوره طلایی تفکر فلسفی اسلامی محسوب می‎شود.

 
مرگ هشتمین شاه صفویمرگ هشتمین شاه صفوی

شاه‌سلیمان صفوی، هشتمین پادشاه صفوی ۸ مرداد ۱۰۷۳ درگذشت. او فرزند شاه عباس دوم بود که در ۲۰ سالگی به سلطنت رسید و حدود ۲۸ سال حکومت کرد. در سال‌های نخست سلطنت شاه صفی دوم اوضاع کشور به‌شدت رو به آشفتگی گذاشت.

 
فتح تجارتفتح تجارت

پیگیری تحولات پس از مرگ چنگیز‌خان اهمیت چندانی ندارد، بلکه مساله اساسی، اندیشه پروژه دولت جهانی مغولی است که با درگذشت موسس امپراتور مغولی خاتمه نیافت. با وجود آنکه امپراتوری مغول میان فرزندان چنگیز تقسیم شد، اما بخش اعظم این امپراتوری، سیاست توسعه‌طلبی را دنبال کرد.

 
نسخه بازنگری شده قانون‌اساسینسخه بازنگری شده قانون‌اساسی


روز ۶ مرداد ۱۳۶۸ نسخه بازنگری شده قانون‌اساسی جمهوری اسلامی ایران به همه‌پرسی گذاشته شد.

 
ایران در آستانه اشغالایران در آستانه اشغال

جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۳۹ در اروپا و به سرکردگی آلمان و ایتالیا به‌عنوان دول‌محور از یکسو و انگلیس و فرانسه به‌عنوان دول متفق از سوی دیگر آغاز شد و با پیوستن دولت‌های آمریکا، ژاپن و روسیه به آن گسترش یافت و به سرعت سراسر اروپا را فرا گرفت و دامنه آن به قاره‌های آسیا و آمریکا کشیده شد و اقیانوس‌های کبیر و اطلس را نیز به‌صورت صحنه‌های عملیاتی درآورد و بالاخره در سال ۱۹۴۵م با پیروزی متفقین بر دول محور به پایان رسید.

 
دماوند، سرفراز اما آسیب پذیر‏دماوند، سرفراز اما آسیب پذیر‏

‏۱۳ تیرماه، همزمان با جشن تیرگان، روز ملی دماوند نامگذاری شده است. در اساطیر ایرانی، آرش در این روز، از فراز دماوند تیر می‌اندازد تا مرز ایران مشخص شود. چند سال است که این نامگذاری و این روز باستانی، بهانه‌ای برای گردهم آمدن فعالان محیط زیست، دوست داران کوهستان و عاشقان دماوند در روستای “رینه” در دامنه این کوه سربلند کشورمان شده است.

 
قرارداد الجزایرقرارداد الجزایر

۱. تعیین مرزهای زمینی براساس پروتکل قسطنطنیه مورخ نوامبر ۱۹۱۳.

۲. تعیین مرزهای آبی دو کشور براساس اصل خط «تالوگ» (عمیق‌ترین نقطه رود).

۳. تاکید دو کشور بر امنیت و اعتماد متقابل در امتداد مرزهای مشترک زمینی و آبی.

 
روزنامه اخترروزنامه اختر

اختر نخستین روزنامه ایرانی است که به سبک جدید در خارج از کشور چاپ و منتشر شده است. با مرگ ناصرالدین‌شاه پرونده شصت ساله حاکمیت تقریبا انحصاری نشر مطبوعات دولتی در ایران بسته شد. پس از به قدرت رسیدن مظفرالدین‌شاه منورالفکران و اندیشمندان به سرعت درک کردند که محیط سیاسی و اجتماعی متفاوت با نیم قرن حاکمیت ناصرالدین‌شاه است.