مقالات معماری و شهرسازی

نگاهی به زندگی تونی هوانسیاننگاهی به زندگی تونی هوانسیان

وني هوانسيان در فريدن به دنيا آمد. وي در سه سالگي يتيم شد و به همراه مادرش به اصفهان آمد. زندگي او در منتهاي فقر و محروميت سپری شد و هرگز نتوانست به مدرسه برود، به ناچار از کودکي به کار مشغول شد. کارفرماي او بازرگاني آلماني به نام گاير بود. تا زماني که گاير در ايران بود، هوانسيان با او کار می‌کرد. گاير هنگام رفتن از ايران، دوربين عکاسي خود را به رسم يادگار به او بخشيد.

 
 پارادایم توسعه پایدار پارادایم توسعه پایدار

پس از آنکه تمرکز سیاست‌گذاران اقتصادی در جوامع توسعه‌یافته بر رشد اقتصادی به‌عنوان محور توسعه، اثرات نامطلوبی بر رفاه و محیط زیست افراد جامعه در دهه‌های 1950 و 1960 گذاشت و منجر به گسترش فقر و تخریب منابع زیست محیطی شد، در دهه 1970 میلادی مسائل و معضلات انسانی نیز علاوه‌بر رشد اقتصادی در مفهوم توسعه مورد توجه قرار گرفت و مفهوم توسعه پایدار در سه محور کلی مورد تاکید همه سیاست‌گذاران اقتصادی قرار گرفت: رشد اقتصادی، حفاظت از منابع زیست محیطی و توجه به عدالت اجتماعی و عدالت بین نسلی.

 
الزامات نهادهای مالیالزامات نهادهای مالی

تشبیه جالبی در اقتصاد وجود دارد و آن اینکه پول مانند خون در رگ‌های بدن، در تمام عرصه‌های اقتصادی شهر، جلوه‌نمایی می‌کند و اثرات بسیار مهمی از خود بر جای می‌گذارد. سیاست‌های پولی، چه در سطح خرد یعنی سیاست‌های وام‌دهی شبکه بانکی در شهرها و چه در سطح کلان؛ یعنی سیاست‌های پولی که بر نقدینگی و تورم در کل اقتصاد اثرگذارند، ابزار مناسبی برای توسعه اقتصادی و پویایی اقتصاد شهری به‌حساب می‌آیند.

 
شهرهایی برای فرداشهرهایی برای فردا

بنابر پیش‌بینی‌های سازمان ملل متحد تا سال 2050، دو سوم جمعیت دنیا در شهرها زندگی خواهند کرد. در کشور ما نیز بیش از 70 درصد جمعیت در شهرها زندگی می‌کنند و کلان‌شهرها به‌تنهایی 25 درصد جمعیت کشور را در خود جای داده‌اند. امروزه شهرها به موتور محرک اقتصاد ملی برای به دست آوردن جایگاه بهتر در اقتصاد جهانی و ساختن فردایی بهتر تبدیل شده‌اند. الگوها و تحولات عمده اقتصاد ملی و جهانی از شهرها نشات می‌گیرد.

 
بر مدار ناصواب گذشتهبر مدار ناصواب گذشته

برنامه‌ریزی توسعه‌ای در ایران با وجود قدمت 70 ساله هنوز بر مداری ثابت، پایدار و به عبارت دقیق‌تر توسعه‌گرا، قرار نگرفته و این مساله مهم همچنان دچار نقص، ناکارآمدی و حاشیه است. تامل در موج دوم برنامه‌ریزی توسعه‌ای در کشور که به اصطلاح برنامه‌ریزی میان‌مدت توسعه‌ای خوانده می‌شود، بیانگر این واقعیت تلخ است که تحولات اقتصادی و توسعه‌ای کشور بیش از آنکه متاثر از الزامات و روح برنامه‌های 5 ساله باشد، بیشتر تحت‌تاثیر جریان‌های روزمره و مسائل سیاسی و حاشیه‌ای کشور بوده است. نتیجه اینکه کمیت و کیفیت توسعه پایین بوده و عملا روند توسعه کشور به صورت جزیره‌ای، بخشی و بعضا متناقض بوده است.

 
عدم پایبندی به الزامات برنامه‌ریزیعدم پایبندی به الزامات برنامه‌ریزی

ایران دارای برنامه بلندمدت جامعی است که با عنوان «سند چشم‌انداز»، حرکت توسعه‌ای کشور و اهداف مورد نظر در افق سال 1404 در آن مشخص شده است. سند چشم‌انداز یک برنامه کلی با اهداف آرمانی است که از طریق برنامه‌های پنج ساله توسعه دارای تصویری اجرایی با اهداف مشخص و منابع برآورد شده مورد نیاز و ... می‌شود و در مرتبه عملیاتی‌تر، بودجه‌های سالانه هم اقدامات صرفا اجرایی و عملیاتی است که منجر به تحقق اهداف سالانه که جزئی از اهداف پنج‌ساله در برنامه میان‌مدت توسعه هستند، می‌شوند.

 
تجربه دنیا در ساخت شهرهای فرداتجربه دنیا در ساخت شهرهای فردا

شهرها مکان‌هایی هستند که مساله و راه حل را همزمان در درون خود دارند آنها پهنه ای حاصلخیز برای علم و فناوری، فرهنگ و نوآوری، خلاقیت فردی و جمعی و کاهش تاثیر تغییرات آب و هوایی هستند؛ با این حال شهرها مکان تمرکز مشکلاتی مانند بیکاری، تبعیض و فقر نیز هستند. همه شواهد و پیش بینی‌ها از افزایش جمعیت شهرنشین در دنیا حکایت دارند. از طرفی دیگر سازمان ملل پیش‌بینی می‌کند که تا سال 2050 تعداد جمعیت آلونک‌نشین و حاشیه‌نشین در شهرها دو برابر خواهد شد.

 
تعمیر و توسعه راه تهران- قم در دوران قاجار(1) شاهراه تپنده ایرانتعمیر و توسعه راه تهران- قم در دوران قاجار(1) شاهراه تپنده ایران

راه یکی از امور لازم و ضروری برای پیشرفت هر منطقه است و در رشد آن منطقه نقش عمده‌ای ایفا می‌کند. در طول تاریخ، شهرهای بزرگ در مسیر راه‌های ارتباطی مهم قرار گرفته‌اند. در قرن نوزدهم که به قرن راه‌آهن معروف است، ایران دوره‌ای از تاریخ خود را می‌گذراند که نه‌تنها راه‌آهن در آن به جز چندصدمتر به دست روس‌ها یا انگلیسی‌ها آن هم برای منافع خود،‌ایجاد نشده بود بلکه راه‌های شوسه ایران نیز کم بودند.

 
تعمیر و توسعه راه تهران- قم در دوران قاجار(2) - ایستگاه‌های رفاهیتعمیر و توسعه راه تهران- قم در دوران قاجار(2) - ایستگاه‌های رفاهی

اولین ایستگاه بعد از عبور از تهران و حرم عبدالعظیم(ع) قریه کهریزک بود که دو و نیم فرسخ با حرم عبدالعظیم(ع) فاصله داشت. دومین ایستگاه حسن‌آباد بود که با قریه کهریزک سه و نیم فرسخ فاصله داشت. سومین ایستگاه قلعه محمدعلی خان بود که با ایستگاه حسن‌آباد چهار فرسخ فاصله داشته است (دو سفرنامه از جنوب ایران، 120:1368-121). علی‌آباد چهارمین ایستگاه و کوشک نصرت پنجمین ایستگاه این مسیر بودند....

 
افقهای نا کجاآباد، سیری انتقادی در مدینه های فاضلهافقهای نا کجاآباد، سیری انتقادی در مدینه های فاضله

ناشر : اطلاعات
تالیف احمد راسخی لنگرودی
قطع رقعی 3160 صفحه ، چاپ اول :3300 تومان

 
موج ابریشم و بوی خوش ادویه در کاروانسراهاموج ابریشم و بوی خوش ادویه در کاروانسراها

گزارش اولیویه از تجارت خارجی ایران در دوران قاجار - اولیویه، سیاح فرانسوی در سفرنامه مهم خود گزارشی از کالا‌ها و ادویه‌ای که از ایران به خارج صادر می‌شده به دست داده است که خواندنی است. در اینجا بخش‌هایی از این سفرنامه را می‌آوریم.

 
رشد چشمگیر فارغ‌­‌التحصیلان غیرفعالرشد چشمگیر فارغ‌­‌التحصیلان غیرفعال

در قرن حاضر سرمایه انسانی به‌عنوان مهم‌ترین رکن در رشد اقتصادی هر کشور محسوب می‌شود. ارزیابی سرمایه انسانی هر کشور از طریق کسب اطلاع درخصوص ویژگی‌های افراد از جمله تحصیلات، مهارت‌ها و توانایی‌های آنها امکان‌پذیر است که در عمل از میان معیارهای مذکور، اطلاعات مربوط به تحصیلات در سطح جامعه با اطمینان بیشتری قابل حصول است. به این منظور در این مقاله وضعیت نیروی کار فارغ‌التحصیلان آموزش عالی با استفاده از نتایج آمارگیری نیروی کار ارائه می‌شود. آمارگیری نیروی کار از سال‌ ۱۳۸4 تاکنون به‌صورت فصلی توسط مرکز آمار ایران اجرا می‌شود. با استفاده از نتایج این آمارگیری می‌توان تصویر روشنی از وضعیت نیروی کار افراد مختلف جامعه ارائه کرد.

 
فرار رعایا از مالیات فرار رعایا از مالیات

بحران و نابسامانی اقتصادی در دوران گیخاتو - اوضاع مالی و اقتصادی دستگاه حکومتی در زمان سلطنت کوتاه‌مدت گیخاتو( ۶۹۰-۶۹۴ ه.ق )، دچار بحران و نابسامانی بود. این نارسایی تحت تاثیر عوامل متفاوتی قرار داشت. گیخاتو فردی بخشنده بود و در این راه اسراف‌کاری می‌کرد. وی نه‌تنها ثروتی به خزانه اضافه نکرد؛ بلکه باعث خالی شدن آن هم می‌شد، به‌طوری که اگر یک ایلچی از ولایات دور و نزدیک می‌آمد، چیزی برای هدیه دادن به او یافت نمی‌شد.

 
چالش‌های سیاسی در برندسازی ملی گردشگری ایرانچالش‌های سیاسی در برندسازی ملی گردشگری ایران

برندسازی مکان وابستگی بسیاری به ابعاد و سابقه مکان دارد. ابعاد فیزیکی و جغرافیایی یکی از تعیین‌کننده‌های برندسازی مکانی است؛ به‌طور مثال برندسازی یک خانه خاص مانند خانه مشروطه در تبریز یا برندسازی یک آرامگاه مانند حافظ و سعدی در شیراز، یا برندسازی یک رستوران مانند رستوران خاور خانم در چابکسر و نظایر اینها بسیار آسان‌تر از موارد بزرگ‌تر مانند یک مجتمع اقامتی، پاساژ تجاری، هتل، محله، کوهستان یا طبیعت خاص، روستا، شهر، استان و کشور است.

 
شیوه های تازه هم گرایی درتعاملات علمی شیوه های تازه هم گرایی درتعاملات علمی

توسعه شهری و بحران شهری‌شدن، تغییرات پرشتاب، بروز تنش‌های قومی، مذهبی و نژادی منطقه‌ای، مهاجرت‌های بین‌المللی، افزایش فقر و تبعیض، چالش‌های اخلاقی مرتبط با رشد پژوهش و فناوری (که به داوری‌های اخلاقی در محیط‌های پژوهشی، مدیریتی و درمانی نیاز دارد) و افزایش روزافزون نگرانی‌های زیست‌محیطی و تغییرات اقلیم، از مهم‌ترین واقعیات جهان درحال‌تحول امروز است که این خود ضرورت نگاهی نو به نحوه هم‌گرایی و تعاملات بین‌المللی را یادآور می‌شود.

 
 ایران، سرزمین پر رمز و راز شرقی ایران، سرزمین پر رمز و راز شرقی

سفر به ایران به همراه دکتر «میشاییل والتر»، ایران‌شناس آلمانی دانشگاه فرایبورگ - مردمان غرب، اغلب دیدگاه عجیبی درباره فرهنگ و تمدن‌های کهن شرق دارند. فرهنگ شرقی برای آنها آمیزه‌ای است از رمز و رازهای معنوی و تصور فضاهایی که اغلب در داستان‌های ‌هزارویک شب نقل می‌شود، بازار وکیل شیراز، بادگیرهای یزد، خانه‌های خشتی کرمان، بازار حلب، کاروان‌سراها و حتی حالتی شبیه به آنچه در کارتون ماجراهای سندباد روایت می‌شد. در بسیاری موارد، مخاطب غربی درکی از تفاوت‌های فرهنگی موجود در ممالک شرق ندارد و تصور می‌کند تمام مردم شرق روی یک الگو و با یک فرهنگ مشترک زندگی می‌کنند.

 
منصب دیوان‌بیگی در دوره صفویهمنصب دیوان‌بیگی در دوره صفویه

اصطلاح ديوان بيگي ماخوذ از «ديوان» فارسي به معنـاي شـورا، انجمـن و مجلـس و «بيـگ» واژه‌اي تركي به معنا و مفهوم ارباب، مير و رئيس است كه در مجموع به معناي رئيس شوراي عدليه و افرادي است كه مامور انجام امور عدليه هستند. در واكاوي منابع تاريخي، عـلاوه بـر واژه دیوان‌بیگی بـا عنـاوين ديگـري همچـون دیوان‌بیگی باشـي و دیوان‌بیگی‌گـري نيز روبه‌رو می‌شـويم كـه بـا استناد به منابع می‌تـوان گفـت دیوان‌بیگی‌گـري عملكـرد منصـب مزبـور بـوده اسـت و به نظر مي‌رسد عنوان دیوان‌بیگی باشي، براي تمايز دیوان‌بیگی ارشد (پايتخـت) از نماينـدگان وي در هر ايالت و بيگلربيگي‌نشين به‌كار مي‌رفته است و نمايندگان او در ايـالاتي همچـون بلخ، گرجستان، شماخي و قندهار عنـوان دیوان‌بیگی داشـته‌اند.

 
بافت فرسود‌ه مد‌رن معضل امروز کلانشهرهابافت فرسود‌ه مد‌رن معضل امروز کلانشهرها

ساخت و ساز د‌ر شهر ابعاد‌ مختلف اقتصاد‌ی، اجتماعی، زیست محیطی و غیره د‌ارد‌ و این پد‌ید‌ه یکی از عارضه های کلانشهرهاست، زیرا با گسترش کلانشهرها شاهد‌ افزایش قیمت زمین و به تبع آن مسکن هستیم.

 
ادب/فرخي يزدي‌؛ شاعري دريادل و آزاديخواه - خانم فرشيد‌افشارادب/فرخي يزدي‌؛ شاعري دريادل و آزاديخواه - خانم فرشيد‌افشار

فرخي يزدي، شاعر نام‌آور ايراني قرن معاصر است. مردي آزاده، وطن دوست و ضد استبداد. با جاني شيفته ايران، با دروني خروشان و غرورآفرين، ولي به ظاهر اندوهبار است.
فرخي يزدي، از شاعراني است كه در آغاز جنبش مشروطيت، آوازه‌‌‌اي نيك و انساني به دست آورده و در تاريخ ادبيات معاصر ما جايگاه رفيعي در حيطه معنوي، حقوقي و فرهنگي كسب كرده است. اين رادمرد بلند مرتبه، لب و دهان و جان خود را در مخاطره‌اي مهيب قرار داده و آثار پرجذبه‌اي نشأت گرفته از عشق و انسانيت و دادجويي از خود به يادگار گذاشته است.

 
آشنايي با مكتب فرانكفورت : خودفهمي گوهر مدرنيتهآشنايي با مكتب فرانكفورت : خودفهمي گوهر مدرنيته

اشاره: يورگن‌هابرماس، انديشمند 86 ساله آلماني فيلسوف بزرگ اجتماعي و سياسي زنده جهان است. تاكيد بر حيات او صرفا به دليل زندگي زيست‌شناختي‌اش نيست كه صدالبته در زمانه فقدان نام‌هاي برجسته‌اي چون او اهميتي اساسي دارد. زنده بودن‌هابرماس پيش از هر چيز اما اشاره به حضور فعال و زنده او در حوزه عمومي (public sphere) دارد؛