مقالات معماری و شهرسازی

ازتبصره تا تخریبازتبصره تا تخریب

یادداشتی به قلم دکتر حکمت الله ملاصالحی : در برنامه ششم توسعه پاره‌ای از ماده‌ها و تبصره‌ها و بند‌هایی که به مواریث فرهنگی و بناهای تاریخی مرتبط می‌شود متاسفانه اگر پیش ازآنکه تصحیح شود و به نحوی که در تبصره ۳۶ و بندهای یک و دو آن آمده به مجلس برود و به تصویب برسد هم راه را برای متجاوزان به مواریث فرهنگی هموارتر خواهد کرد هم میدان برای سلاخی بنا‌ها و بافت‌ها و عرصه‌های تاریخی و تخریب پرشتاب‌تر و گسترده‌ترشان فراخترخواهد شد.

 
آلودگی هوای تهران در وضعیت فرا قرمزآلودگی هوای تهران در وضعیت فرا قرمز

وقتی موضوعی جنبه ملی به خود می گیرد و مفهوم ملی می یابد، مشارکت، دخالت و ایفای تعهد همگان در آن الزامی است. البته مسوولین به صورت مستقیم و آحاد جامعه بگونه های همکاری، همیاری، هم اندیشی و همراهی، رسالت دارند.
بحران های مختلف طبیعی، اجتماعی، اقتصادی، زیست محیطی و ... در سطح کشور یا حوزه های جغرافیایی منطقه ای و استانی، موضوعاتی ملی هستند. همه می دانیم که اقتصاد کشورمان در وضعیت رکود به سر می برد و گذار از آن عزم و اراده ملی را می طلبد .

 
سیمای شهری و سبک زندگی و توجه به اصالت و هویت در معماریسیمای شهری و سبک زندگی و توجه به اصالت و هویت در معماری

فاطمه عباسی (سخن دی ماه 1394) : الگوی معماری امروز از شکل بومی و اسلامی خود فاصله گرفته و مشکلاتی را نیز پدید آورده که با نام فقدان هویت شهری ظاهر گردیده است. نداشتن احساس تعلق و وابستگی و بی توجهی به مسائل و مشکلات شهری فقدان هویت شهری امروز را نیز پر رنگ تر کرده است. خوب است بدانیم که زندگی شهری فقط امرار معاش ساده نیست. زندگی شهری مردم، فرهنگ، سلیقه، حس تعلق به مکان، رعایت حقوق شهروندان، سلامت روحی و روانی و ..... را نیز شامل می شود و معماری موضوعی است که با تمامی این موارد گریبان گیر است تا بتواند یک فضای شهری سالم با یک زندگی شهری ایده آل را بوجود بیاورد.

 
انسان – زمین – فضاانسان – زمین – فضا

بیژن علی آبادی :

 
تعريف و شبيه سازي ساختمان هاي مرجع (بهينه) كشورتعريف و شبيه سازي ساختمان هاي مرجع (بهينه) كشور

بررسي رويه تدوين برچسب انرژي در كشورهاي مختلف جهان نشان مي دهد كه مناسب ترين و مرسوم ترين متدولوژي جهت بررسي شاخص هاي مصرف انرژي به تفكيك مؤلفه هاي متشكّله آن و تدوين معيار مصرف و برچسب انرژي در ساختمان ها، استفاده از جامعه نمونه اي از آنها جهت تأمين اطلاعات و بهره گيري از نرم افزارهاي شبيه ساز مصرف انرژي به عنوان ابزاري دقيق و موثر، بوده است.

 
آشوراده، نیازمند ساماندهی پیش از گردشگریآشوراده، نیازمند ساماندهی پیش از گردشگری

جزیره آشوراده شاید همان جزیره آبسکون باشد که محمد خوارزمشاه به آنجا گریخت تا از دست مغولان در امان بماند. اکنون قلعه تاریخی جزیره به کمینگاه شکارچیان تبدیل شده است و می خواهند در آن هتل بسازند.
به گزارش مهر، آشوراده ارزشمندترین دارایی بندر ترکمن است، جزیره ای که برخی از مورخان و سفرنامه نویسان می گویند یا بخشی از جزیره مفقود شده آبسکون است، یا جزیره ای متفاوت از آن.

 
از پرستش تا تجارت- گشتی معمارانه در بوشهر و خوزستاناز پرستش تا تجارت- گشتی معمارانه در بوشهر و خوزستان

پوریا تورینی : در ماهی که گذشت ما جمعی پنج نفره از دانشجویان دانشکده معماری دانشگاه آزاد قزوین در سفری سه روزه گشتی در بطن دو شهر بندر تاریخی بوشهر زدیم. اصلا سیر نشدیم از دیدن این همه شکوه و زیبایی، ولی به این یقین رسیدیم که دیدن بوشهر و سیراف برای هر دانشجو و استاد معماری واجب است.

 
 کنترل تبعات حوادث طبیعی :  آموزش، گام اول است کنترل تبعات حوادث طبیعی : آموزش، گام اول است

از روزگاران گذشته، انسان همواره در معرض مخاطرات و سوانح اطراف خود بوده است و با تمام تلاش و استفاده از تجربیات فراوان، سعی در پیروزی بر آن را داشته است، باوجوداین تا به امروز، همچنان متحمل خسارات جانی و مالی می‌شود. همه‌ساله در جریان وقوع حوادث، عده زیادی جان خود را از دست می‌دهند، علاوه‌برآن، تبعات اجتماعی، روحی و اقتصادی نیز به‌دنبال دارد. گاهی خسارت‌های جانبی یک حادثه از خود حادثه فراتر می‌رود. با وجود غیرقابل‌کنترل‌بودن برخی حوادث، خسارات و آسیب‌های ناشی از آنها به میزان قابل‌توجهی قابل‌کنترل است.

 
 خسارت زمین‌لرزه‌ها و پیشگیری سوانح در ایران خسارت زمین‌لرزه‌ها و پیشگیری سوانح در ایران

در آستانه سالروز زمین‌لرزه پنجم ‌دی‌ ١٣٨٢ بم قرار گرفته‌ایم؛ روزی که سالروز پرتلفات‌ترین زمین‌لرزه ایران در قرن گذشته است و مناسبت آن بالاخره بعد از پنج‌ سال مجددا به‌عنوان «روز زلزله و ایمنی» به تقویم ایران بازگشت. در این سالروز معمولا به جای ارزیابی علمی و واقع‌بینانه روی میزان آسیب‌پذیری کشور و مرور بر سطح ریسک در نواحی لرزه‌خیز ایران به یادی مختصر از جان‌باختگان زمین‌لرزه بم (عمدتا توسط خود بمی‌ها) و همچنین برگزاری چند نشست تخصصی در مؤسسات پژوهشی و تخصصی (که آن هم به‌تازگی کمتر برگزار می‌شود) پرداخته می‌شود.

 
 سواد رسانه‌ای، لازمه زندگی در دنیای مدرن سواد رسانه‌ای، لازمه زندگی در دنیای مدرن

نقش رسانه‌های علمی در ارتقای آگاهی جامع - علم و اخبار علمی در هیچ برهه‌ای از تاریخ همچون امروز پراهمیت نبوده است. شهروندان در سراسر جهان هرروز و هر لحظه با مسائل بحث‌برانگیز مختلفی روبه‌رو می‌شوند که ریشه در موضوعات علمی دارند. اثرات احتمالی موادغذایی تراریخته، مواد ارگانیک، سلول‌های بنیادی، آلودگی هوا، ریزگردها، شیوه‌های درمانی جدید، تغییرات اقلیمی و احتمال بازگرداندن گونه‌های منقرض‌شده به حیات، از جمله این مسائل هستند. دراین‌میان، امکان چندانی برای دسترسی به اطلاعات مستقل و مبتنی‌بر شواهد عینی وجود ندارد.

 
 حق حیات و بناهای بلند حق حیات و بناهای بلند

تحلیلی درباره وضعیت بلندمرتبه‌سازی در تهران به قلم احمد مسجدجامعی : در روزهای اخیر، کنفرانس بناهای بلند در تهران برگزار شد که با استقبال و مشارکت مسئولان اجرائی، فرهیختگان، مهندسان، معماران، شهرسازان و نظریه‌پردازان همراه بود. ویژگی بارز این اجلاس، توجه به ابعاد فرهنگی- اجتماعی بناهای بلند است.

 
نگاهی جامعه شناختی به تفکیک جنسیتی  دراتوبوس ها و متروی تهراننگاهی جامعه شناختی به تفکیک جنسیتی دراتوبوس ها و متروی تهران

شهلا اعزازی : تهران شهری با جمعیت بیشمار و گستردگی زیاد است و فواصلی که افراد برای انجام فعالیت های خود به ان مراجعه می کنند بسیار گسترده . با توجه به ترافیک سنگینی که در تهران وجود دارد و هم چنین طرح ترافیک و باز هم به علت الودگی هوا واجرای طرح ترافیک زوج و فرد از درب منازل، دربعضی از روز هاو در بخش هایی از تهران امکان استفاده از وسیله تردد شخصی وجود ندارد ، استفاده از وسایل حمل و نقل عمومی راه حلی مناسب برای رسیدن به مقصد مد نظر است .

 
 كريسمس از شب يلدا گرفته شده است كريسمس از شب يلدا گرفته شده است

ايرانيان در طي اين سال‌ها نشان داده‌اند نمي‌خواهند رسوم تاريخي‌شان كه ريشه در هويت آنها دارد فراموش شود و به همين دليل رسومي مانند شب يلدا و نوروز را هميشه هرچه پرشورتر برپا مي‌كنند. با سيد محمد بهشتي شيرازي رئيس پژوهشگاه ميراث فرهنگي درباره طولاني‌ترين شب سال و كاركردهاي آن در سنت ما ايرانيان به گفت‌وگو نشستيم كه در ادامه مي‌خوانيد

 
 تپش يلدا درقرن‌21 تپش يلدا درقرن‌21

در آستانه خواب زمستاني زمين شبي است كه به بلنداي تاريخ عمر دارد و گرما مي‌دهد به دل‌هاي آدم‌هايي كه در يك عصر يخي روزگار مي‌گذرانند. «شب يلدا» با مراسم فراواني آميخته شده است كه شرح حال آن از زبان قديمي‌ها و امروزي‌ها رنگ و بويي متفاوت پيدا مي‌كند. «آرمان» به ميان ايراني‌ها مي‌رود تا از آنها بپرسد از بلندترين شب سال چه خبر؟

 
 يلدا بهانه‌اي براي گفت‌وگو است يلدا بهانه‌اي براي گفت‌وگو است

شب يلدا يا شب چله از معدود رسم و رسومي است كه از قديم‌الايام همچنان بر قوت خود باقي مانده است. براي اغلب افراد جامعه بزرگداشت اين شب از اهميت ويژه‌اي برخوردار است. شب يلدا كه يكي از زيباترين شب‌ها در بين فارسي‌زبانان است با رسم و رسوم مختلفي همراه است، از خوردن هندوانه، آجيل و بسياري خوراكي‌هاي ديگر گرفته تا حافظ‌خواني و شب شعر. شب يلدا بهانه‌اي براي دور هم بودن است.

 
فرآیند احیای اماکن فرهنگی- تاریخی و عوامل موثر بر آن فرآیند احیای اماکن فرهنگی- تاریخی و عوامل موثر بر آن

به رسمیت شناختن احیا به‌‌عنوان یک فرآیند، مستلزم آن است که این روند را واجد سه ویژگی مهم بدانند؛ اولا احیا مسیری هدفمند است، ثانیا دارای آغاز و انجام است و ثالثا مرحله به مرحله انجام می‌شود. بدیهی است که تعیین هدف یا اهداف این فرآیند و نیز تعریف محدوده‌های مکانی و زمانی آغاز و پایان آن و در نهایت طراحی و برنامه‌ریزی و اجرای مراحل مختلف، هر یک متاثر از عوامل مختلفی است که بدون آگاهی و شناخت درست آنها نمی‌توان مسیری بی‌نقص و علمی برای فرآیند احیا در نظر گرفت. هسته اصلی روش علمی همان تعریف درست پرسش‌ها یا پرسش‌سازی است.

 
 کودک کار محصول نهایی چرخه فقر است کودک کار محصول نهایی چرخه فقر است

در چندسال گذشته نهادهای مدنی متعددی برای کمک‌رسانی و پناه‌دادن و آموزش به این کودکان تشکیل شده‌اند؛ بااین‌حال به نظر نمی‌رسد چیزی از تعداد این کودکان کم شده باشد که بیشتر هم شده و ظاهرا کیفیت زندگی‌شان تغییر چندانی نداشته است. یکی از پرسش‌های معمول درباره کودکان کار این است که در مواجهه با آنها چه باید بکنیم و آیا اساسا می‌شود چنین پدیده‌ای به تمامی ریشه‌کن شود؟ با «آذر تشکر»، جامعه‌شناس، در این‌باره گفت‌وگو کرده‌ایم...

 
 آموزش‌ و‌ پرورش در مناطق محروم آموزش‌ و‌ پرورش در مناطق محروم

ای‌ کاش دولتمردان، اصحاب جراید، مدیران سایت‌های خبری، نخبگان جامعه و نمایندگان مجلس به اندازه آنفلوانزای خوکی، دفن سیب‌زمینی، بازکردن بخیه از صورت یک کودک به‌علت بی‌پولی، برای عدالت آموزشی و محروم‌شدن‌ هزاران دانش‌آموز از تحصیل که به‌عبارتی محروم‌شدن از هستی است، حساسیت نشان می‌دادند. به نظر می‌رسد بی‌تفاوتی در برابر مرگ خاموش‌ هزاران نونهال در دورافتاده‌ترین روستاها از خود اصل موضوع یعنی محروم‌شدن از آموزش مناسب و باکیفیت، دردناک‌تر است.

 
فرم و فرمالیسم در فرهنگ، سلیقه و معماریفرم و فرمالیسم در فرهنگ، سلیقه و معماری

فرخ باور (سخن آذر ماه 1394) : شبح وحشتناکی روی ذوق و سلیقه و فرهنگ معماری ایران نشسته و آن را به شکل و شمایل خود در آورده است. نه تنها خود نمایی میکند، که همه چیز را یکسان و یکنواخت و آخرسر خفه می کند. هرچیزی در زیست بوم شکل و فرم دارد که از عملکرد خاص در زیست بوم و ماندگاری آن برآمده است. شکل در معماری معنا دارد و معنای آن شاخه ها و رگه ها دارد. معنای آن از زندگی بر می آید.

 
 نفع همگاني در تمركززدايي از شهرها نفع همگاني در تمركززدايي از شهرها

حاشيه‌نشين‌ها افرادي هستند كه به دليل عوامل جاذب شهري زادگاه خود را ترك كردند. آنها به دليل تطبيق نيافتن با محيط شهري به تدريج به كانون‌هاي به هم پيوسته يا جدا از يكديگر در قسمت‌هايي از شهر سكني مي‌گزينند به صورتي كه محل سكونت و نوع مسكن آنها با محل سكونت متعارف شهري مغاير بوده و مالكيت آنها غالبا غصبي است. همچنين اين افراد از نظر وضع فرهنگي و اقتصادي ​ با جمعيت شهري تمايز دارند.