مقالات معماری و شهرسازی

نوار سبزی که هر روز باریک‌تر و زردتر می‌شودنوار سبزی که هر روز باریک‌تر و زردتر می‌شود

دوشنبه ۱۹ شهریور ۱۳۹۷
زیستگاه‌های شمال کشور در حال نابودی‌اند و رودخانه‌های شمال در شرایطی به دریا می‌ریزند که تقریباً دیگر موجود زنده‌ای در آنها وجود ندارد، زیرا شیرابه‌ها همه موجودات زنده داخل آب را نابود کرده‌اند. پسماند‌ها هم آلودگی شدید بهداشتی در این بخش از کشور به‌وجود آورده‌اند و بوی پسماند شمال را فرا گرفته است. دیگر جایی برای دپو و دفن زباله‌ها باقی نمانده است، اغلب دره‌ها و جنگل‌های بکر به مدفن زباله تبدیل شده‌اند و شیرابه زباله رودخانه‌ها را فرا گرفته است .

 
تجدد شیعه و برقراری خاندان قاجارتجدد شیعه و برقراری خاندان قاجار

چنین اتفاق افتاد که در ابتدای قرن نوزدهم با تجدد موقعیت و وظیفه مجتهد در فعالیت مذهبی شیعه جنبشی عظیم پدید آمد. از آنجا که این ماجرا به تخمین همزمان با استقرار قدرت قاجار رخ داد این سوال پیش می‌آید که آیا بین این دو پدیده ارتباطی بوده است. این هر دو پدیده در اساس به منزله تجدید بودند، به این معنی که اولی تجدید اهمیت و پیوستگی تشیع بود و دومی تجدید دولت ملی ایرانی، که تا حدی با تشیع پیوستگی داشت.

 
عنوان درست کتاب ابوریحانعنوان درست کتاب ابوریحان

جماهر فی معرفه الجواهر، عنوان درستی نیست و واژه معرفه در نام‌گذاری اصلی کتاب ابوریحان وجود نداشته، بلکه نام کتاب تنها همان الجماهر فی‌الجواهر است. شاید اولین کتابی که در جهان اسلام که البته نشانی از آن در دست نیست- مگر در فهارس و الجماهر فی الجواهر بیرونی باید به آن شباهتی داشته باشد - کتاب الاموال علی بن ابی رافع (منهای بحث‌های اجتماعی و اقتصادی آن) باشد که خزانه‌دار حضرت علی (ع) بوده و درواقع اموال خزانه را در این کتاب ثبت کرده است.

 
دردسرهای شرکت واحد اتوبوسرانیدردسرهای شرکت واحد اتوبوسرانی

۱۳ شهریور ۱۳۴۶ شهردار تهران به دلایل مختلف از جمله زیان‌دهی شرکت واحد اتوبوسرانی از دولت خواست که مدیریت این شرکت را تحویل بگیرد. افزایش بهای بلیت باعث تظاهرات دانشجویان دانشگاه تهران شده و دولت آن را لغو کرده بود. اتوبوسرانی تهران تا سال ۱۳۳۶ توسط شرکت‌های غیردولتی ۲۳ گانه اداره می‌شد که این خطوط از نخستین روز سال ۱۳۳۷ یکی پس از دیگری دولتی شدند. نخستین رئیس شرکت واحد اتوبوسرانی تهران ژنرال علوی مقدم رئیس وقت شهربانی بود.

 
مرگ طغرلمرگ طغرل

طغرل‌بیک ابوطالب محمد‌بن میکائیل، اولین سلطان سلجوقی و موسس سلسله سلجوقیان است. او به مدت ۲۶ سال بر قلمروی مشتمل بر خراسان بزرگ، فلات ایران و سرزمین‌های همجوار همچون قفقاز جنوبی، بخشی از آناتولی، عراق، شام و قسمتی از ارمنستان حکومت کرد و سرانجام ۴ سپتامبر سال ۱۰۶۳ در ۷۰سالگی در طجرشت (تجریش امروز) درگذشت و در ری مدفون شد.

 
بزرگداشت بیرونی، دانشمند بزرگبزرگداشت بیرونی، دانشمند بزرگ

۱۳ شهریور روز ابوریحان بیرونی، دانشمند و فیلسوف بزرگ است. او شهریور ۳۵۲ خورشیدی (۵ سپتامبر ۹۷۳ میلادی) در حوالی خوارزم متولد شد. سال‌های اول زندگی را در خوارزم به تحصیل علوم گذراند و مدتی در خدمت مامونیان خوارزم بود تا آن که به سفر رفت.

 
شاه‌کلید نوسازی تهران قدیمشاه‌کلید نوسازی تهران قدیم

«بازآفرینی شهری» به‌عنوان طرح ملی برای نوسازی بافت فرسوده، به غریبه‌ای بزرگ در محله‌های کلنگی پایتخت تبدیل شده است. شواهد و آمارهای ساختمانی نشان می‌دهد نقشه‌ای که بر اساس این طرح، با نگاه از بالا به پایین - بدون چکاپ محله‌های فرسوده - تدوین شده، نتوانسته باعث اتصال دو بازیگر اصلی احیای «تهران قدیم» شود؛ به‌طوری‌که مالکان و سرمایه‌گذاران ساختمانی با برنامه دولت و شهرداری بیگانه هستند. اخیرا نتایج یک بررسی در مدیریت شهری با الگوبرداری از تجربه جهانی، «نسخه مکمل» بازآفرینی شهری را به‌عنوان شاه‌کلید نوسازی معرفی کرده است.

 
نابودی ۲۰ میلیون اثر تاریخی در برزیلنابودی ۲۰ میلیون اثر تاریخی در برزیل

بر اثر آتش‌سوزی گسترده در موزه ملی برزیل در ریودوژانیرو مجموعه‌ای ارزشمند از ۲۰ میلیون اثر تاریخی از تمدن‌های مصر و روم باستان تا فسیل‌های دایناسور در آتش سوختند. موزه ملی ۲۰۰ ساله برزیل که مهم‌ترین و قدیمی‌ترین موزه تاریخی و علمی در سراسر این کشور است از ساعت ۷:۳۰ بعدازظهر روز گذشته طعمه حریق بسیار گسترده‌ای شده است و آتش‌نشانان در تلاشند بتوانند بخش‌هایی از مجموعه ۲۰ میلیون اثر تاریخی نگهداری شده در این موزه را از میان شعله‌های آتش بیرون بکشند.

 
هند، ایران و ابوریحانهند، ایران و ابوریحان

ابوریحان بیرونی یکی از ‌دانشمندان بزرگ تمدن اسلامی (۱۲ ذی‌الحجه ۳۶۲قر ۹۷۳‌م، خوارزم ـ ۴رجب ۴۴۰‌ق، غزنه) در کتاب بسیار ارزشمند «تحقیق ماللهند من مقوله مقبوله فی العقل أو مرذوله» که به کتاب «تاریخ ‌الهند» نیز شهرت دارد، اولین تحقیق جامع درباره اعتقادات و جهان‌بینی هندیان را انجام داده است.

 
املاک رضاخاناملاک رضاخان

رضا‌خان با توسل به شیوه‌هایی چون مصادره اموال و املاک افراد مغضوب، ضبط اموال مجهول‌المالک، خرید املاک از مالکان عمده با قیمت‌های بسیار نازل، قبول هدایا، خرید مستغلات و اراضی مزروعی پایین‌تر از قیمت بازار از مالکان مرعوب، و تحت فشار گذاشتن مالکان از راه‌های گوناگون مثل قطع آب تا قبول قیمت نازل، و به زور شلاق و شکنجه و راه‌های دیگر، به بزرگ‌ترین فئودال و زمین‌دار ایران تبدیل شد. رابرت‌گراهام راه‌های کسب املاک را در چند عبارت خلاصه می‌کند: رشوه‌گیری، غصب و توقیف.

 
دارایی از جیب مردمدارایی از جیب مردم

موضوع املاک اختصاصی رضاشاه یکی از مواردی است که همواره در طول تاریخ ایران با روایت‌ها و گاه بزرگنمایی‌های مختلفی طرح شده است.

 
قرارداد استعماری ۱۹۰۷قرارداد استعماری ۱۹۰۷

۸ شهریور سال ۱۲۸۶ شمسی قرارداد تقسیم ایران میان کشورهای روسیه و بریتانیا در منطقه سن‌پترزبورگ امضا شد. روسیه و انگلستان از سال‏‌ها قبل رقابت شدیدی بر سر منافع خود در ایران داشتند. هر امتیازی که یکی از این دو کشور به دست می‌‏آورد دیگری سعی می‌‏کرد مشابه آن را به‌دست آورد.

 
چشمه‌ کانی گراوانچشمه‌ کانی گراوان

میان جاده‌ای زیبا که جنگل های بلوط و آبشارهای فصلی آن را در آغوش گرفته‌اند، عبور می کنیم و چشم‌ها غرق در تماشای تپه ای زیبا و رنگین در بستر طبیعتی سرسبز می شوند که رودی با نوای آرامش بخش خود ملودی زیبای زندگی را زمزمه می کند و رقص کنان از پای این شاهکار هستی گذر می‌کند .

 
آبشار دراسلهآبشار دراسله


آبشار دراسله یا آبشار دراسله تنگه در ۴۰ کیلومتری جنوب غربی شهر زیرآب، در دهستان ولوپی و ۲ کیلومتری جنوب روستای ییلاقی دراسله واقع شده‌ است. منطقه ییلاقی دراسله دارای آب و هوای بسیار مطبوعی است. این آبشار زیبا آب فراوان، گوارا و سردی دارد که در طول مسیر نیز بدلیل شیب تند زمین، آبشارهای کوچک و بزرگ فراوانی را پدید آورده‌ است. آبشار دیگری نیز در ۱ کیلومتری غرب آن، در انتهای یک دره قرار دارد.

 
گنجینه تاریخ چای ایرانگنجینه تاریخ چای ایران

​موزه تاریخ چای ایران و آرامگاه
کاشف‌السلطنه بنیانگذار صنعت چای ایران یکی از جاذبه های گردشگری لاهیجان است. این موزه، تنها موزه تخصصی چای در کشور است که صنعت چای ایران را از ابتدای ورود به کشور تا وضعیت فعلی اش به مخاطبان معرفی می‌کند.

 
دارو و داروسازی در تاریخ ایراندارو و داروسازی در تاریخ ایران

بیماری‌های همه‌گیر همواره یکی از آفت‌های بزرگ در جوامع بشری بوده است. حکومت‌ها نیز ناچار به مقابله با این بیماری‌ها بوده‌اند؛ زیرا جدا از مساله اعتقادی و اخلاقی شیوع بیماری‌ها خصوصا بیماری‌های همه‌گیر، تلفات انسانی بی‌شماری را به همراه داشت که نه‌تنها به کاهش و تضعیف قوای نظامی می‌انجامید، بلکه افزایش مرگ‌ومیر و کاهش جمعیت، موجب از دست رفتن بخش عظیمی از نیروی کار انسانی می‌شد و بر اقتصاد کشور تاثیر آنی می‌گذاشت.

 
مساعی بازرگانی و صنعتی عباس‌میرزامساعی بازرگانی و صنعتی عباس‌میرزا

در جریان جنگ‌های ایران و روس خزانه آذربایجان تهی و اقتصادش ویران شده بود. به‌جز آنچه نایب‌السلطنه کوشید در بخش کشاورزی و آبرسانی به انجام برساند، تلاش کرد موقعیت تجاری تبریز را که از دیرباز پیوند راه‌های بازرگانی آسیای‌میانه به آسیای کوچک و اروپا بود را احیا کند. موقعیت یگانه تبریز از این نظر دست‌کم تا ۱۶۸۲ ق/ ۱۸۳۸ م بی‌رقیب ماند.

 
رازی، پزشک و فیلسوف بزرگرازی، پزشک و فیلسوف بزرگ

۵ شهریور به مناسبت زادروز زکریای رازی روز داروسازی نام گرفته است. رازی، پزشک و فیلسوفی ایرانی بود که کشف الکل فقط یکی از دستاوردهای دانش علمی او است.

 
خزانه‌داران منصوب دربارخزانه‌داران منصوب دربار


به محاسب امور مالی و مالیاتی یک ایالت یا اداره دولتی اعم از کشوری یا لشکری مستوفی گفته می‌شود. مستوفی و مستوفی‌الممالک از مشاغل کهن تشکیلات اداری ایران محسوب می‌شود.

 
دستور «بی‌جان» کردن صدراعظمدستور «بی‌جان» کردن صدراعظم

۶ شهریور ۱۲۱۴ به دستور محمدشاه قاجار، میرزا ابوالقاسم قائم‌مقام صدر اعظم وقت ایران را تنها به این سبب که درصدد تغییر فرمانده کاخ سلطنتی برآمده بود در باغ نگارستان خفه کردند، زیرا شاه سوگند خورده بود که خونش را نریزد!