مقالات معماری و شهرسازی

وجود،فضا و معماریوجود،فضا و معماری

کریستیان نوربرگ – شولتز معمار منتقد و پدیدار شناس مکان، در سال 1926 میلادی در اسلو به دنیا آمد و در آوریل 2000 در گذشت.

 
وارطان هوانسیانوارطان هوانسیان

1361-1275 ه . ش
وارطان در سال 1275 شمسی ( 1896 میلادی) در شهر تبریز متولد شد .

 
نور در معماری سنتی ایراننور در معماری سنتی ایران

نور به عنوان عنصری مهم در معماری ساختمانهای کوچک و بزرگ همیشه یکی از عوامل تاثیر گذار بر معماری و عمران ساختمانها و حتی شهر داشته است.

 
نظریه های پسامدرن در معمارینظریه های پسامدرن در معماری

محمد رضا شیرازی در مقدمه اش بر کتاب «نظریه های پسامدرن در معماری» مهم ترین مشکل معماری معاصر ایران را نداشتن نظریه می داند.
«با مروری بر تاریخ معماری معاصر ایران، می توان دریافت که نظریه معماری در دو برهه زمانی در معرض ظهور بود، اما تکامل نیافت و در همان ابتدای راه فرو ماند. ص 12»

 
نامه سرگشاده انجمن مفاخر معماری ایران  در مورد روز معمار، معماری و توسعه پایدارنامه سرگشاده انجمن مفاخر معماری ایران در مورد روز معمار، معماری و توسعه پایدار

چنانچه مستحضرید روز سوم اردیبهشت ماه مصادف است با بزرگداشت معمار و ریاضیدان برجسته قرن یازدهم، شیخ بهاالدین محمد (شیخ بهایی)، که همه ساله به طرح موضوعات گوناگون پیرامون معماری و مباحث مرتبط با آن، تخصیص یافته است.

 
چرا باید بناهای تاریخی وارد گردونه اقتصادی شوند؟ چرا باید بناهای تاریخی وارد گردونه اقتصادی شوند؟

اقتصاد احیا موضوعی است که طی دو دهه آخر قرن بیستم در مرکز توجه نظریه‌پردازان اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی قرار گرفته است. استورم کانینگهام در اثری با نام «اقتصاد احیا» این مفهوم را نوعی از فعالیت اقتصادی می‌داند که دارایی‌های میراثی و ساختارها و اشیا را به اوضاع پیشینشان بازمی‌گرداند یا آنها را به وضعی مناسب‌تر و کارکردی‌تر از پیش می‌برد یا آنکه ساختاری را از تخریب می‌رهاند؛ بی‌آنکه به زمین بیشتری نیاز داشته باشد، اما اقتصادی که کانینگهام بیان می‌کند به گفته خود او جنبه‌های جالب توجه دیگری دارد.

 
دیپلماسی انرژی در خدمت توسعه پایدار دیپلماسی انرژی در خدمت توسعه پایدار

شکی نیست هرگاه بخواهیم «همکاری‌های انرژی» را فدای «رقابت انرژی» کنیم، آنگاه تغییرات اقلیمی همچنان یک بلای بزرگ باقی خواهد ماند و گریبان همه مردم دنیا؛ فارغ از نژاد، مذهب، جنسیت را رها نخواهد کرد.امروزه این «همکاری انرژی» صرفا از طریق به‌کارگیری «دیپلماسی انرژی» و سوگیری دنیا به یک سمت جدید به‌دست می‌آید.

 
 صنعتی‌سازی مسکن به روش قالب عایق ماندگار صنعتی‌سازی مسکن به روش قالب عایق ماندگار

امروزه برای صنعتی‌سازی فرایند ساخت مسکن چندین روش وجود دارد. یکی از روش‌هایی که نزدیکی بیشتری با فرهنگ ساخت و ساز در ایران دارد، بهره‌گرفتن از فن‌آوری قالب ماندگار است. صنعتی‌سازی با روش قالب ماندگار روشی شامل طراحی کامل، ساخت در کارخانه و اجرا در سایت پروژه است. روش تولید صنعتی مسکن با استفاده از فن‌آوری قالب ماندگار از جنس صفحات سیمانی، بر باقی ماندن پانل‌ها پس از انجام کلیه عملیات ساختمانی استوار است. در این روش در دو طرف پانل از صفحات سیمانی با ضخامت 24 میلی‌متر استفاده می‌گردد.

 
عوامل سکونت‌گریزی شهرهای جدیدعوامل سکونت‌گریزی شهرهای جدید

متولی ساماندهی و توسعه شهرهای جدید، برای درمان «خواب‌آلودگی و سکونت‌گریزی» این مناطق، تصمیم گرفته با معماری دومنظوره، ضمن بازسازی ساختار شهرهای جدید موجود، همزمان نسل نو این شهرها را تأسیس کند. 19 شهر جدید فعلی، ظرفیت جذب حداقل 4/ 2 میلیون نفر را دارد؛ اما فقط 734 هزار نفر در آنها ساکن هستند. 5 عامل فرار جمعیتی در شهرهای جدید که مهم‌ترین‌شان «رقابت منفی کلان‌شهرها در پذیرش جمعیت» و مابقی شامل «مکان‌یابی نامناسب، خلأ سیستم حمل‌ونقل سریع و ارزان، نبود مراکز شغلی و ضعف خدمات شهری» است، سبب شده شهرهای جدید در تحقق اهداف اولیه‌ – اسکان جمعیت مازاد و تأمین مسکن جدید–ناکام بمانند.

 
 راه‌های پیاده و سیاست‌های شهری راه‌های پیاده و سیاست‌های شهری

اگر از شما به‌عنوان یک شهروند سؤال شود که چه شهری را برای سکونت ترجیح می‌دهید؟ شهری که با یک پیاده‌روی چنددقیقه‌ای به یکی از ایستگاه‌های حمل و نقل عمومی برسید و استفاده از دوچرخه به‌عنوان یک فرهنگ حمل‌ونقل سبز به فرهنگ شهری واردشده باشد و یا اینکه برای استفاده از هر مسیر بلند و یا کوتاهی مجبور به استفاده از اتومبیل شخصی و یا تاکسی باشید و بیشتر ساعات را در ترافیک بگذرانید. جواب این سؤال بسیار ساده است اما در عمل بسیاری از شهرها نمی‌توانند در راستی گزینه‌ شهری انسان‌مدار و سبز به گزینه‌ اول عمل کنند. در این نوشتار به جایگاه راه‌های شهری و اهمیت پیاده راه‌ها برای توسعه شهری انسان‌مدار پرداخته می‌شود.

 
به بهانه پانزدهمین سال تاسیس انجمن مفاخر معماری ایران و دو هزار مین مقاله به بهانه پانزدهمین سال تاسیس انجمن مفاخر معماری ایران و دو هزار مین مقاله

بیژن علی آبادی :‌ سخن را با جمله ای کوتاه شروع می کنم و آن جشن تولد 15 سالگی انجمن مفاخر معماری ایران است .هر روز از سال به نامی و یا به رویدادی اختصاص دارد . برخی از این نامها یادآور اشخاص نام آور و مشاهیر و برخی دیگر یادآوری رویدادی تاثیر گذار در زندگی یا در شهر و یا در اجتماع می باشند که یکی از این رویدادها پانزدهمین سال تاسیس انجمن مفاخر معماری ایران می باشد .

 
آوار برداری در انواع مختلف ساختمان ها به هنگام وقوع زلزله و پیشنهاد ساخت سازه های پیچ و مهره ای و اهمیت آن برای مدیریت بحران آوار برداری در انواع مختلف ساختمان ها به هنگام وقوع زلزله و پیشنهاد ساخت سازه های پیچ و مهره ای و اهمیت آن برای مدیریت بحران

فاطمه عباسی : کشور ایران یکی از ده کشور حادثه خیز دنیا به شمار می رود .هر ساله بلایای طبیعی همانند زلزله، سیل، طوفان و آتش سوزی قسمتهای مختلفی از جهان را گرفتار می کند. وقوع بلایای طبیعی، نظیر سیل و زلزله، توفان و گردباد و... اکثراً تأثیرات مخرّبی بر سكونتگاههای انسانی باقی می گذارد و تلفات سنگینی بر ساكنان آنها وارد می سازد و باعث مرگ و میر، رنج و اندوه بیش از حد انسان و صدمات مادی بسیار زیاد می شود.

 
 آينده‌اي بی‌کیفیت پیش‌روی شهر است آينده‌اي بی‌کیفیت پیش‌روی شهر است

از حدود دهه‌های ٢٠ و ٣٠ شمسی که آپارتمان‌ها آرام‌آرام جایشان را در معماری ایرانی باز کردند، حیاط عقب‌نشینی کرد. هرچه شهر جلوتر آمد، ساختمان‌ها چگال‌تر شدند و حیاط‌ها کوچک‌تر. به‌تازگی حتی در مواردی سطح اشغال صددرصدی هم دیده می‌شود و این یعنی حیاط به معنای فضایی محصور که در آن آب و گیاه کنار هم دیده شود، از میان رفته است. با «اسکندر مختاری»، معمار و معاون سابق حفظ و احیای میراث فرهنگی تهران، درباره تأثیر حذف حیاط بر ساکنان کلان‌شهرها گفت‌وگو کرده‌ایم. مختاری معتقد است «حیاط» به اعتباری خود «حیات» است. اصلا شاید عمدی وجود داشته که این دو معنا یک شکل دارند؛ یعنی «زندگی». حیاط یعنی زندگی و بدون‌حیاط‌بودن یعنی کار و فقط کار.

 
 حیاط در معماری ایران حیاط در معماری ایران

حیاط و سبزی موجود در آن، نشانه وجود حیات و زندگی و آبادانی و رویش است. درخت همواره پناه‌دهنده انسان و پذیرای اوست و بی‌هیچ توقعی هرآنچه در خود دارد به انسان ارزانی می‌دارد، از این روست که انسان همواره درخت و سایه آن را مأمنی برای خود می‌داند. در قرآن نیز بهترین مأواها در زیر سایه درخت سدر توصیف شده است که همانا بهشت نزد آن قرار دارد. علاوه بر سایه درخت که موجب راحتی انسان بود، چتر نعمتی که بر سرمان می‌گشود فضایی را ایجاد می‌کرد که نمی‌توان آن را در حیطه فضاهای عملکردی آورد بلکه نوعی فضای ادراکی است که با بینش مذهبی ما هم که رسیدن رزق‌وروزی را از آسمان می‌دانیم هم‌خوانی دارد.

 
 كودكان كار و چالش فقدان قوانين شفاف كودكان كار و چالش فقدان قوانين شفاف

محمد سالاری : كودكان كار واقعيت اجتماعي جامعه امروز ايران است. اين پديده همواره در طول تاريخ و در بيشتر كشورهاي جهان وجود داشته، اما شيوه مواجهه با آن متفاوت بوده است. كودكان كار در بيشتر اوقات از رفتن به مدرسه و تجربه دوران كودكي بي‎بهره‌اند و سلامت روحي و جسمي آنها نيز در معرض تهديد قرار دارد. به لحاظ بين‌المللي، كار كودك نزد بسياري از كشورها و سازمان‌هاي بين‌المللي فعاليتي استثماري تلقي مي‌‌شود. سالانه ميليون‌ها كودك در جهان از حق كودكي محروم مي‌شوند تا به امرار معاش خانواده كمك كنند.

 
 كودكان كار خشمگين و افسرده مي‌شوند كودكان كار خشمگين و افسرده مي‌شوند

زهرا سليماني : مساله كودكان كار و خيابان معضل امروز و ديروز جامعه ما نيست، بلكه اين نارسايي مولود جامعه صنعتي و مدرن است. هر چند برنامه‌هاي فراواني از سوي مسئولان براي حل و فصل اين معضل ارائه شده است، اما نتايج گواه وجود نارسايي‌هایی در رسيدگي به اين آسيب اجتماعي است. بروز هرگونه آسيب براي كودك امروز يعني بزهكاري و انواع آسيب‌هاي اجتماعي در جوان آينده. بنابراين هرگونه برنامه‌ريزي براي كودك در معرض آسيب امروز يعني كاهش آسيب‌هاي اجتماعي در بزرگسالي و آينده اين قبيل كودكان! آنچه در ادامه مي‌خوانيد نظرات شيوا دولت‌آبادي، مديرعامل انجمن حمايت از حقوق كودكان، درباره كيفيت رسيدگي به وضعيت كودكان در معرض آسيب است.

 
 درد‌هايي‌كه خيابان به جان كودكان مي‌ريزد درد‌هايي‌كه خيابان به جان كودكان مي‌ريزد

زندگي و كار در خيابان‌ها با خود انواع و اقسام آسيب‌ها را به همراه دارد كه آسيب‌هاي رواني و اجتماعي تنها بخشي از اين آسيب‌ها هستند. كودكان خياباني كه بسياري از آنها به كارتن‌خواب تبديل مي‌شوند در معرض انواع آسيب‌هاي جسماني هستند كه حتي جان آنها را تهديد مي‌كند. كودكان خياباني به افراد زير ۱۸ سال (اعم از دختر و پسر) اطلاق مي‌شود كه در شهرهاي بزرگ براي ادامه بقای خود مجبور به كار يا زندگي در خيابان هستند.

 
 كودكان معتاد به حمايت نياز دارند كودكان معتاد به حمايت نياز دارند

سعيد صفاتيان : درباره اينكه چه تعداد از افراد و در چه سنيني درگير مصرف مواد مخدر هستند آمار دقيقي در دسترس نيست. به همين دليل نمي‌توان آمار دقيقي درباره كودكان معتاد ارائه داد. مساله مهم در اين زمينه نوزاداني هستند كه از مادراني به دنيا مي‌آيند كه معتاد هستند كه در اين مورد هم مشكل اصلي مادراني هستند كه در حاشيه شهرها يا در محيط‌هايي كه بدسرپرست يا بي‌سرپرست هستند فرزندان معتادي را به دنيا مي‌آورند. معضل اعتياد را مي‌توان در تمامي سنين مشاهده كرد و مساله مهم در اين زمينه اين است كه براي حل مشكل اين افراد چه راه‌حل‌هايي وجود دارد و چه اقداماتي مي‌توان انجام داد.

 
مردم دانا و قانونگذاران فیلسوف.   راهی ممکن برای نجات زمینمردم دانا و قانونگذاران فیلسوف. راهی ممکن برای نجات زمین

خوبچهر کشاورزی : "ابوریحان بیرونی" می گوید: "مخلوق های خارج از معنا و نادر را نباید از موارد خطا و اشتباه در طبیعت دانست، چنان که برخی بدان معتقدند. بلکه این اتفاق بر اثر خروج و انحراف ماده از حد اعتدال در مقدار است".

 
مقایسه متروی تهران و لندن با معیار«جا‌به‌جایی» مقایسه متروی تهران و لندن با معیار«جا‌به‌جایی»

در این سال‌ها با ورود دستگاه حفاری تونل، توسعه مترو در تهران سرعت بیشتری نسبت به گذشته داشته است، هرچند هنوز با تکالیفی که در برنامه 5 ساله دوم شهرداری آمده و اهداف طرح جامع حمل‌و‌نقل فاصله دارد اما حفر سالانه بیش از 20 کیلومتر تونل، سبب شده مدیران شهری به تکمیل خطوط هفت‌گانه مترو تا دو سال آینده امیدوار باشند.