مقالات معماری و شهرسازی

سنگلجسنگلج

سَنگِلَج یکی از محله‌های قدیمی شهر تهران است. محله سنگلج از ضلع جنوبی پارک شهر، خیابان بهشت تا بازار قوام‌الدوله و از غرب تا خیابان وحدت اسلامی و سی تیر و از شرق تا خیابان خیام امتداد داشته است. تئا‌تر سنگلج از قدیمی‌ترین سالن‌های تئا‌تر در ایران است که هنوز دایر است. برخی نام سنگلج را دگرگون‌شده «سنگ رج» دانسته‌اند. رج به معنی ردیف است و اصطلاح سنگ رج مربوط به تقسیم آب با پاره‌های سنگ بوده است.

 
نوستالژی شب، در فرهنگ ایرانینوستالژی شب، در فرهنگ ایرانی

شب ناخودآگاه شهر است که شبگرد با رجوع به آن در پی یافتن چیزی‌ست که در روز قابل دست‌یابی نیست. آن نامی که چون بر زبان آید افسونش به پایان می‌رسد. شب امکان تحقق امر ناممکن است که گشوده می‌شود و آدمی را در خود می‌گیرد تا «راز» های بر زبان نیامده، رویاهای از یاد رفته و اسطوره‌های به خواب رفته در «شبگردی»های بی «هدف» در شهر، جان گیرند. رهایی از «هدف» و تصرف شهر ، گریز از ملالت‌های روزمره‌گی و اصلا پایان روز به مثابه زمان کار . بنابراین در شب همواره امکان آزادی نهفته است...

 
چرا زندگی شهری پر خطر شده است؟چرا زندگی شهری پر خطر شده است؟

ظاهراً شهر و شهروند در فرایندی دیالکتیکی باید به آزادی منتهی شود اما شهر خود تبدیل به ابژه‌ای برای مصرف شد و شهروندان در یک «از جا کندگی» و بی‌مکانی سیال و شناور در شهر قرار گرفته‌اند. حالا دیگر دیالکتیک شهر و شهروند منجر به رهایی نمی‌شود، بلکه فضاهای شهری، شهروندان را به مثابه ابژه «مصرف» می‌کند. ما در انقیاد «زمان»، «مکان» و «فضاهای» شهری با آگاهی دروغین «آزادی» به خدمت گرفته شده‌ایم. لوفور اما راه رهایی را در بازگشت به پیوند انقلابی حق شهروند به شهر می‌داند...

 
گذار از سنت به دانش غربیگذار از سنت به دانش غربی

مرتضی قلی‌خان هدایت دومین پسر مخبرالدوله در شعبان 1273 متولد شد. در هفت سالگی در ردیف خادمان سلطنتی درآمد و صرف و نحو عربی و مقدمات را فراگرفت. در مسافرت ناصرالدین شاه به عتبات همراه با برادر کوچک‌ترش مهدی قلی‌خان (مخبرالسلطنه آینده) جزو خادمان موکب شاه بود. در 1288 ق وارد دارالفنون شد و متکی بر موقعیت پدر و عمویش، جعفر قلی‌خان نیرالملک عازم اروپا شد...

 
 تجربه ناب با طبيعت بودن را از كودكانمان دريغ نكنيم تجربه ناب با طبيعت بودن را از كودكانمان دريغ نكنيم

كم وكاستي هاي آموزش هاي زيست محيطي در گفت وگو با «عبدالحسين وهاب زاده»
«عبدالحسين وهاب زاده»، از موفق ترين مروجان علم و همچنين طرفداران محيط زيست در ايران است. او امسال برنده جايزه ترويج علم شد، اما موفقيت هايش به همين مورد خلاصه نمي شود...

 
 بايد به شهروندان اجازه ايجاد كنش اجتماعي داد بايد به شهروندان اجازه ايجاد كنش اجتماعي داد

گفت وگو با سعيد معيدفر درباره چرايي مشاركت نكردن نهاد هاي مدني و سياست مداران در حل آلودگي هوا

 
امامزاده زیدالکبیر ابهرامامزاده زیدالکبیر ابهر

بنای با عظمت امامزاده زیدالکیر که اهالی به آن شازده کبیر یا شاه زید الکبیر می گویند در میانه یک میدان، در شرق ابهر واقع شده است. بر اساس مدارک موجود، نسب شاهزاده زیدالکبیر عیسی ابن زید بعد از نوزده واسطه به حضرت امام حسن مجتبی (ع) می رسد.

 
استاد هنرفر جستجوگر تاریخاستاد هنرفر جستجوگر تاریخ

مرحوم دکتر لطف الله هنرفر در سال 1298 ش در اصفهان به دنیا آمد . در مکتب خانه امجدیه الفبا و پاره ای مسائل دینی و ادبی را فراگرفت، سپس در دبستان نوریه و حکیم نظامی و دبیرستان صارمیه اصفهان به تحصیل پرداخت و در سال 1316 موفق به اخذ مدرک دیپلم دانشسرا شد.

 
هویت تاریخی فراموش شده در بازسازی میادین پایتخت هویت تاریخی فراموش شده در بازسازی میادین پایتخت

مدتی است شهرداری تهران بازسازی برخی میادین را آغاز کرده و این طرح را از میدان آزادی تا ونک، راه آهن، هفت حوض و انقلاب و ولی عصر (عج) گسترانده است.

 
هنر معماری و شهرسازی عصر ساسانیانهنر معماری و شهرسازی عصر ساسانیان

ساسانیان قدرتمندترین امپراطوری ایران باستان محسوب می شود که به مدت چهار قرن از قرن سوم تا هفتم میلادی در ایران زمین حکومت راندند.

 
وجود،فضا و معماریوجود،فضا و معماری

کریستیان نوربرگ – شولتز معمار منتقد و پدیدار شناس مکان، در سال 1926 میلادی در اسلو به دنیا آمد و در آوریل 2000 در گذشت.

 
وارطان هوانسیانوارطان هوانسیان

1361-1275 ه . ش
وارطان در سال 1275 شمسی ( 1896 میلادی) در شهر تبریز متولد شد .

 
نور در معماری سنتی ایراننور در معماری سنتی ایران

نور به عنوان عنصری مهم در معماری ساختمانهای کوچک و بزرگ همیشه یکی از عوامل تاثیر گذار بر معماری و عمران ساختمانها و حتی شهر داشته است.

 
نظریه های پسامدرن در معمارینظریه های پسامدرن در معماری

محمد رضا شیرازی در مقدمه اش بر کتاب «نظریه های پسامدرن در معماری» مهم ترین مشکل معماری معاصر ایران را نداشتن نظریه می داند.
«با مروری بر تاریخ معماری معاصر ایران، می توان دریافت که نظریه معماری در دو برهه زمانی در معرض ظهور بود، اما تکامل نیافت و در همان ابتدای راه فرو ماند. ص 12»

 
نامه سرگشاده انجمن مفاخر معماری ایران  در مورد روز معمار، معماری و توسعه پایدارنامه سرگشاده انجمن مفاخر معماری ایران در مورد روز معمار، معماری و توسعه پایدار

چنانچه مستحضرید روز سوم اردیبهشت ماه مصادف است با بزرگداشت معمار و ریاضیدان برجسته قرن یازدهم، شیخ بهاالدین محمد (شیخ بهایی)، که همه ساله به طرح موضوعات گوناگون پیرامون معماری و مباحث مرتبط با آن، تخصیص یافته است.

 
چرا باید بناهای تاریخی وارد گردونه اقتصادی شوند؟ چرا باید بناهای تاریخی وارد گردونه اقتصادی شوند؟

اقتصاد احیا موضوعی است که طی دو دهه آخر قرن بیستم در مرکز توجه نظریه‌پردازان اجتماعی و اقتصادی و فرهنگی قرار گرفته است. استورم کانینگهام در اثری با نام «اقتصاد احیا» این مفهوم را نوعی از فعالیت اقتصادی می‌داند که دارایی‌های میراثی و ساختارها و اشیا را به اوضاع پیشینشان بازمی‌گرداند یا آنها را به وضعی مناسب‌تر و کارکردی‌تر از پیش می‌برد یا آنکه ساختاری را از تخریب می‌رهاند؛ بی‌آنکه به زمین بیشتری نیاز داشته باشد، اما اقتصادی که کانینگهام بیان می‌کند به گفته خود او جنبه‌های جالب توجه دیگری دارد.

 
دیپلماسی انرژی در خدمت توسعه پایدار دیپلماسی انرژی در خدمت توسعه پایدار

شکی نیست هرگاه بخواهیم «همکاری‌های انرژی» را فدای «رقابت انرژی» کنیم، آنگاه تغییرات اقلیمی همچنان یک بلای بزرگ باقی خواهد ماند و گریبان همه مردم دنیا؛ فارغ از نژاد، مذهب، جنسیت را رها نخواهد کرد.امروزه این «همکاری انرژی» صرفا از طریق به‌کارگیری «دیپلماسی انرژی» و سوگیری دنیا به یک سمت جدید به‌دست می‌آید.

 
 صنعتی‌سازی مسکن به روش قالب عایق ماندگار صنعتی‌سازی مسکن به روش قالب عایق ماندگار

امروزه برای صنعتی‌سازی فرایند ساخت مسکن چندین روش وجود دارد. یکی از روش‌هایی که نزدیکی بیشتری با فرهنگ ساخت و ساز در ایران دارد، بهره‌گرفتن از فن‌آوری قالب ماندگار است. صنعتی‌سازی با روش قالب ماندگار روشی شامل طراحی کامل، ساخت در کارخانه و اجرا در سایت پروژه است. روش تولید صنعتی مسکن با استفاده از فن‌آوری قالب ماندگار از جنس صفحات سیمانی، بر باقی ماندن پانل‌ها پس از انجام کلیه عملیات ساختمانی استوار است. در این روش در دو طرف پانل از صفحات سیمانی با ضخامت 24 میلی‌متر استفاده می‌گردد.

 
عوامل سکونت‌گریزی شهرهای جدیدعوامل سکونت‌گریزی شهرهای جدید

متولی ساماندهی و توسعه شهرهای جدید، برای درمان «خواب‌آلودگی و سکونت‌گریزی» این مناطق، تصمیم گرفته با معماری دومنظوره، ضمن بازسازی ساختار شهرهای جدید موجود، همزمان نسل نو این شهرها را تأسیس کند. 19 شهر جدید فعلی، ظرفیت جذب حداقل 4/ 2 میلیون نفر را دارد؛ اما فقط 734 هزار نفر در آنها ساکن هستند. 5 عامل فرار جمعیتی در شهرهای جدید که مهم‌ترین‌شان «رقابت منفی کلان‌شهرها در پذیرش جمعیت» و مابقی شامل «مکان‌یابی نامناسب، خلأ سیستم حمل‌ونقل سریع و ارزان، نبود مراکز شغلی و ضعف خدمات شهری» است، سبب شده شهرهای جدید در تحقق اهداف اولیه‌ – اسکان جمعیت مازاد و تأمین مسکن جدید–ناکام بمانند.

 
 راه‌های پیاده و سیاست‌های شهری راه‌های پیاده و سیاست‌های شهری

اگر از شما به‌عنوان یک شهروند سؤال شود که چه شهری را برای سکونت ترجیح می‌دهید؟ شهری که با یک پیاده‌روی چنددقیقه‌ای به یکی از ایستگاه‌های حمل و نقل عمومی برسید و استفاده از دوچرخه به‌عنوان یک فرهنگ حمل‌ونقل سبز به فرهنگ شهری واردشده باشد و یا اینکه برای استفاده از هر مسیر بلند و یا کوتاهی مجبور به استفاده از اتومبیل شخصی و یا تاکسی باشید و بیشتر ساعات را در ترافیک بگذرانید. جواب این سؤال بسیار ساده است اما در عمل بسیاری از شهرها نمی‌توانند در راستی گزینه‌ شهری انسان‌مدار و سبز به گزینه‌ اول عمل کنند. در این نوشتار به جایگاه راه‌های شهری و اهمیت پیاده راه‌ها برای توسعه شهری انسان‌مدار پرداخته می‌شود.