مقالات معماری و شهرسازی

فرهنگ در هندسه باغ ایرانی فرهنگ در هندسه باغ ایرانی

افسانه شفیعی: باغ ایرانی پاسخی به نیازهای اقلیمی و جغرافیایی مردمانی است که در یک سرزمین خشک کویری می‌زیسته و آب و درخت برایشان عنصری حیاتی بوده است.

 
استاد محمد قلی شیرازیاستاد محمد قلی شیرازی

1262 ه . ق 1224 ه . ش
نام اثر: مسجد حاج رجبعلی (در خونگاه)
این مسجد از مساجد قدیمی تهران می باشد دارای صحن بالنسبه وسیع و شبستان تابستانی و زمستانی و ایوان و مدرس زیبایی است.

 
کریم یزدی عبدویکریم یزدی عبدوی

قرن سیزدهم ه . ق
نام اثر: مسجد ملا اسمعیل یزد
« این مسجد بزرگ در بازار منسوب به ملا اسمعیل واقع در جنوب میدان خان قرار دارد و از مستحدثات و اثر همت بلند آخوند ملا اسمعیل عقدائی است.

 
صمدصمد

1304 ه.ق (1265 ه.ش)
نام اثر: تیمچه امیر در بازار تبریز

 

لزوم ایجاد طرح جامع شهری برای تهران از سال 1344 اهمیت پیدا کرد.
باتوجه به اهمیت توسعه تهران و اینکه ارکان مختلف شهری در اثر این توسعه زیر فشار سنگین قرار گرفته و اساس نظم شهری درهم ریخته بود، سازمان برنامه در بهمن ماه سال1344 موسسه مهندسین مشاور عبدالعزیز فرمانفرمائیان و ویکتورگروئن را به سمت مشاور شهرسازی انتخاب و مقرر کرد طرح جامعی برای توسعه شهر تهران جهت 25سال آینده تهیه کند.

 
استاد  علی مریم کاشانیاستاد علی مریم کاشانی

قرن سیزدهم ه . ق (1241 ه . ش)
نام اثر: خانه بروجردی، خانه طبا طبایی، خانه امین الدوله، سرای امین الدوله

 

رئيس انجمن مفاخر معماری ايران با تاكيد بر اينكه مساجد نوين از معنويت معماری ايرانی ـ اسلامی فاصله گرفته‌اند، گفت: نزديك به صد سال است كه در طراحی و ساخت مساجد دقت لازم را نداشته‌ايم و معماری مساجد يكصد سال اخير قابل دفاع نيست.

 
مشکل مسکن و وظیفه معماران سرپناه یا آشیان فرهنگ؟مشکل مسکن و وظیفه معماران سرپناه یا آشیان فرهنگ؟

معماران کشور، مدتی است درگیر مشکل مسکن و چگونگی تأمین سرپناه بی‌خانمان‌ها هستند. در نشست‌ها و همایش‌های متعدد و در انتشارات و گفتگوهای خود، ابعاد بحران مسکن را می‌کاوند و زنگ‌های خطر را به صدا در می‌آورند. ولی آیا هشدار در خصوص معضل مسکن وظیفه معمار است؟ البته که هست، ولی نه به عنوان معمار بلکه به عنوان یک هموطن. هموطنی که شاخک‌های حسی قوی‌تری دارد و خطر را زودتر احساس می‌کند.

 
استاد جبار تبریزیاستاد جبار تبریزی

بقعه صاحب الامر در کنار خیابان مدرس قرار دارد و از آثار زمان شاه طهماسب صفوی است این بنا در سال 1045 هجری توسط سپاهیان سلطان مراد چهارم تخریب شد که در زمان شاه سلطان حسین صفوی، و از طرف میرزا محمد ابراهیم وزیر آذربایجان مرمت گردید.

 
حاجی ابوالحسن معمار نواییحاجی ابوالحسن معمار نوایی

«حاجی ابوالحسن نوایی از جمله بنایانی بود که از حدود سال 1282 ه . ق زیردست محمد حسن خان صنیع الدوله (اعتمادالسلطنه بعدی) در باغ ها و کاخ ها سلطنتی کار می کرد و کم کم به استعداد و حسن خدمت و طرح و ایجاد برخی بناها جالب ترقی یافته در سال 1300 ه . ق معمار باشی دربار شد و سپس به لقب صنیع الملکی مفتخر گردیده ثروت و ترقی به هم زد.

 
گرفتار بیابان نشویمگرفتار بیابان نشویم

چندی قبل یکی از آشنایان دلیل مهاجرتش به خارج از کشور را جویا شدم، در کنار تمامی دلایلی که تاکنون شنیده بودم گفت بحران آب در کشور به اندازه ای جدی و دامنه دار است که کارشناسان جهانی مرتب در رسانه ها از ابعاد ان سخن می گویند بحرانی که تا چند دهه آینده بخش وسیعی از ایران را به مناطق بیابانی غیرقابل سکونت تبدیل می کند و به درگیری هایی در سطح داخلی و مناقشه با همسایگان منجر خواهد شد

 
سوگنامه ای بر تخریب تدریجی میراث فرهنگی و تاریخی تهرانسوگنامه ای بر تخریب تدریجی میراث فرهنگی و تاریخی تهران

دوام ایران ما را به فکر می اندازد؛ آیا ما در باختر خواهیم توانست مانند ایران سه هزار سال زندگانی کنیم؟مورتن
گراهام والا س درباره میراث اجتماعی و فرهنگی گفته است: <اگر رویدادی موجب شود که آدمی دانش ، عادات و سننی را که از نسل های گذشته آموخته ناگهان از دست دهد، نه دهم ساکنان لندن و نیویورک در یک ماه نابود خواهند شد و ۹۹درصد یک دهم باقی مانده در شش ماه از میان خواهند رفت ، چون اینان زبانی نخواهند داشت که افکار خود را بیان کنند

 

نبود اطلاع رسانی درست و گرانی تکنولوژی های نوین ساختمانی و سازه های سبک باعث شده که انبوه سازان استقبال چندانی از این فناوری ها نداشته باشند، این در حالی است که استفاده ازمصالح نوین با انعطاف و استحکام بالا منطبق با منطقه زلزله خیز کشور بوده و می تواند علاوه بر افزایش طول عمر ساختمان ها تخریب محیط زیست را نیز کاهش دهد از سوی دیگر کارشناسان معتقدند که فرهنگ سازی می تواند صنعتی سازی در ساختمان را توسعه دهد.

 
فضای معنوی زندگی انسانهافضای معنوی زندگی انسانها

واژه هایی چون شهر مقدس، مدینه فاضله، و ...گویای این حقیقت اند كه پیشتر از آنكه ایده ای به نام شهر اسلامی مطرح شود، هویت معنایی و معنوی فضای زیست انسانها، بر كالبد و ساختار شهر تقدم داشته است.
پس زمانی كه سخن از شهر اسلامی به میان می آید دیگر حرف از مسجد و گنبد و مناره و دیگر فرم ها یا عناصر معماری اسلامی نیست. شهر اسلامی متأثر از شهروندان مسلمانش، هویتی مستقل پیدا می كند و فیزیك هر شهری بر اساس الگوی ویژه ای از معنا و روح آن شهر هویت پیدا می كند.

 

معماری جزیی از یک بوم، یا بامی برای زندگی؟
و اگر بامی برای زندگی نباشد، میتواند جزیی از آن بوم باشد؟
هنر معماری کجاست تا بتواند هم کل باشد و هم جزیی از کل. هم ظرف باشد و هم مظروف

 

 
محمدتقی خان معار باشی تبریزیمحمدتقی خان معار باشی تبریزی

«معمار باشی عهد محمدشاه و اوایل عهد ناصرالدین شاه بود نام وی در الماثر و الاثارص 21 آمده است. وی پدر محمدابراهیم خان معمار باشی وزیر نظام بود.»

 

«حیدر علی بن ذولفقاری الاردستانی: معمار بنای امام زاده محروق در نیشابور معاصر شاه طهماسب صفوی و معمار ایوان شرقی مسجد قریه گز اصفهان مورخ 952 و مسجد جامع اردستان مورخ 946 ه . ق (سده دهم) است.»

 
استاد محمدعلی کاشیاستاد محمدعلی کاشی

«بسیاری از بناها و آثاری که از دوران قاجاریه باقی مانده تحت تاثیر اسلوب و سیستم عمارت ها و قصور ساختمان های ممالک اروپایی بنا شده است و این دلبستگی و عشق و علاقه پادشاهان قاجار نتیجه چندین مسافرتی بود که به فرنگستان نموده بودند، در عصر ناصری یکی دو هیات از مهندسان و معماران فرانسوی و اطریشی به دعوت ایران به کشورمان آمدند و آنها همان کسانی بودند که طرح و پروژه چندین ساختمان و کاخ های باشکوه را ریختند