مقالات معماری و شهرسازی

مفاخر النجار و نقاش استاد حسن بن جمال احمد شیرگیرمفاخر النجار و نقاش استاد حسن بن جمال احمد شیرگیر

738 ه . ق (716 ه . ش)
نام اثر: امام زاده قاسم ازنا
نام بقعه ای متبرک است که به فاصله 30 کیلومتری شمال ازنا بر سر راه خاکی این شهر به شازند در دشتی خاصلخیز واقع شده و در کنار قریه ای به همین نام قرار گرفته است.

 
صنیع الله معمار یزدیصنیع الله معمار یزدی

ساختمان اصلی مسجد جامع را متعلق به قرن ششم هجری قمری می دانند. لیکن جامع کنونی مربوط به زمان آل مظفر و قرن هشتم و نهم هجری قمری است. از امتیازات معماری و هنری این مسجد در مرحله اول ساختمان و کاشیکاری سردر بلند و با شکوه و دو مناره زیبا و تزیینات کاشیکاری و دو کتیبه نفیس آن یکی به خط کوفی آجری و دیگری به خط ثلث سفید بر روی کاشی لاجوردی معرق است، در متن کتیبه های سردر نام شاهرخ تیموری و سلطان جهانشاه و تاریخ سال 868 ه . ق خوانده می شود

 
محمدبن محمود الاصفهانی البنامحمدبن محمود الاصفهانی البنا

در شاهزاده شازند سمرقند، یکی از عجیب ترین گورستان های عالم ساخته شده است. چند نفر از اعضای خانواده «فاتح عالم» در این مکان به خاک سپرده شده اند، خود او کمی دورتر در بزرگ ترین این مقابر، در مقبره معروف «گور امیر» که بین سالهای (1509-1504 میلادی) بنا گردیده، واقع شده است.

 
علی قزوینیعلی قزوینی

726- 722 ه . ق (704- 700 ه . ش)
نام اثر : مسجد جامع ورامین
مسجد جامع ورامین سومین بنای مهم تاریخی آن حوزه متعلق به دوره ایلخانی ابوسعید استو این مسجد از نمونه های کامل مساجد چهار ایوانی بوده که نه تنها از لحاظ ساختمان عظیم و گنبد عالی آجری دارای مقام و منزلت صنعتی مهمی است بلکه بواسطه داشتن تزیینات فراوان کاشیکاری معرق و گچبری و کتیبه های تاریخی و انواع خطوط مختلف جز آثار مهم هنری ایران به شمار می رود،

 
سیدعلی شاهسیدعلی شاه

قرن هشتم ه ق (682 ه . ش)
نام اثر: گنبد سلطانیه
بنای عظیم تاریخی گنبد سلطانیه در زمان سلطان محمد خدابنده و در فاصله سالهای 713- 704 هجری قمری بنیان نهاده شده است.

 
استاد حسین خراسانیاستاد حسین خراسانی

این مجموعه شامل مسجدی است که ساختمان بخش های مختلف آن میان سال های 704 و 709 هجری (1304-5 و 1309-10 م) به پایان رسیده است،

 
خواجه یا حاجی حسین شیرازیخواجه یا حاجی حسین شیرازی

799 ه . ق (775 ه . ش)
نام اثر: مسجد خواجه احمد یساوی در ترکستان

شهر ترکستان (به دلیل) مجموعه بناهای آن که در سال 1397 میلادی برای یکی از روحانیون قرن دوازدهم به نام خواجه احمد یساوی ساخته شده شهرت دارد و به طرز قابل توجهی حفظ شده است.

 
خواجه محمود حاج زین جامع شیرازیخواجه محمود حاج زین جامع شیرازی

844 ه . ق (818 ه . ش)
نام اثر: مجموعه تاریخی مزار جام (تربت جام)
«این مجموعه در فهرست آثار تاریخی ایران به شماره 174 به ثبت رسیده است. قسمت اصلی و قدیمی مجموعه خانقاه شیخ الاسلام احمد جامی عارف مشهور است که از قرن هشتم ه . ق باقی مانده است لیکن ابنیه کنونی و الحاقات آن متعلق به قرن نهم تا یازدهم ه . ق است. بناهای متعلق به مزار و مسجد جامع و عمارات پیوسته بر روی هم دو هزار و پنجاه متر مربع از مساحت را به خود اختصاص داده است. در هر قسمت از این مجموعه آثار هنری نفیسی اعم از کاشی کاری ها گچ بری ها، منبت کاری ها، انواع خطوط زیبا و تزیینات گوناگون با اسلوب های متفاوت دیده می شود.

 
استاد محمدبن جمال احمداستاد محمدبن جمال احمد

امامزاده شعیب در رئستای دوزال واقع در 47 کیلومتری راه قدیمی تبریز – اهر و 20 کیلومتری شمال خروانق، بر فراز کوهی قرار گرفته که مشرف به رود ارس و مرز روسیه است. با توجه به شیوه معماری و کتیبه های نیمه ویران بنا می توان آن را به اواخر قرن هفتم یعنی دوره ایلخانی نسبت داد.

 
حاجیحاجی

سده هشتم ه . ق
نام اثر: مقبره بایزید بسطامی و مسجد جامع بسطام
ثبت تاریخی 69
صومعه بایزید بسطامی شامل بنای آجری گنبددار مخروطی شکل، ایوان بلند، مناره سنگی، مقبره بایزید و آرامگاه امیر افغانی متعلق به قرن هشتم و سیزدهم هجری قمری است. بیشتر این ابنیه در زمان ااولجایتو ایلخان مسلمان مغول ساخته شده است.

 
خواجه حسین بن سیف الدین محمود بن تاج خواجهخواجه حسین بن سیف الدین محمود بن تاج خواجه

مسجد جامع مرند که بنام بانی آن ابوسعید بهادرخان شهرت دارد، به سال 731 هجری قمری ساخته شده از مجموعه بنای قرن هشتم.

 
استاد غیاث الدین شیرازیاستاد غیاث الدین شیرازی

848 ه . ق (822 ه . ش)
نام اثر: مسجد جامع خرگرد خراسان
غیاث الدین شیرازی (استاد): یکی از معماران و بنایان مسجد خردگرد خراسان در سال 848 ه . ق است. در فهرست دونالد ویلبر معمار به نام یدالشیخ العمید الاجل السید سدید الدوله معرفی گردیده است. 460 ه . ق
ثبت تاریخی 125

 
استاد شمس الدین ابن نصرالله المطهریاستاد شمس الدین ابن نصرالله المطهری

875 ه . ق (849 ه . ش)
نام اثر: امام زاده سلطان محمد طاهر (بابل)

« بقعه سلطان محمد طاهر در سه کیلومتری شمال شرقی بابل واقع است و مرقد یکی از نوادگان امام موسی کاظم (ع) است و شماره ثبت تاریخی بنای آن 67 می باشد. احداث بنای این قلعه متعلق به قرن نهم ه . ق است. ساختمان آن برج کثیرالاضلاع و از آجر ساخته شده است.

 
محمدالحسین ... المهندس البنا دامغانیمحمدالحسین ... المهندس البنا دامغانی

برج کاشانه دارای اسلوب معماری خاصی است. بدنه برج دارای ترکهای آجری تیز و دو کتیبه به خط کوفی آجری برجسته می باشد و بر فراز برج گنبد آجری قرار گرفته است.

 

 
شکر اللهشکر الله

نام اثر: مسجد جامع کرمان
ثبت تاریخی 276
مسجد جامع یا مظفری از ابنیه تاریخی قرن هشتم ه . ق است . این بنا از لحاظ دارا بودن سردر عالی، محراب، کاشیکاری معرق و کتیبه تاریخی در عداد آثار تاریخی مشهور کرمان است. تاریخ پایان کتیبه ان به سال 750 هجری قمری می باشد.

 
درباره هما فرجادیدرباره هما فرجادی

برای بسیاری از معماران جوان ایرانی،آشنایی با هما فرجادی معمار برجسته ایرانی بسیار حائز اهمیت است . معمارانی كه آثار همكاران خود را در بیرون ازمرزهای ایران دنبال كرده باشند، با نام و آثار فرجادی،آشنایی بیشتری دارند. چه او به واسطه حضور مستمر در مجامع بین المللی، از معدود معماران شناخته شده ایرانی در عرصه های برون مرزی بوده است.

 

 
کـلان شهـــــرهاکـلان شهـــــرها

هنگامي كه مسائل ، مشكلات و نابساماني هاي شهر هاي بزرگمان ، بويژه تهران، را مورد توجه قرار ميدهيم ؛ حال چه اين رويكرد جهت يافتن راهكارهائي براي مقابله ويا تعد يل مشكلات انها وچه هدف دستيابي به چهارچوب سنجشي اي براي ازمون فرضيات وبرداشت هايمان از وضع موجود باشد ؛ ضروري است قبل از هر چيز روند معاصر كلان شهر شدن شهر هاي بزرگ كشور را مورد ارزيابي ومطالعه همه جانبه قرار دهيم . بررسي مورد بحث در واقع ميبايد مشخصا” در پي يافتن پاسخ به پرسشها ي متنوعي ، كه هم در رابطه با ريشه يابي و تبيين روند مذكور وهم راهنماي اقدامات وسياست گذاري هاي بعدي است ، با شد . پرشسهائي نظير اينكه : تحت چه شرايطي تهران كلان شهرشد ؟