مقالات معماری و شهرسازی

روز بزرگداشت شيخ بهاييروز بزرگداشت شيخ بهايي

بهاء الدين محمد بن عزالدين حسين بن عبدالصمد بن شمس الدين محمد بن حسن بن محمد بن صالح حارثي همداني عاملي جبعي (جباعي) معروف به شيخ بهائي در سال 953 ه.ق 1546 ميلادي در بعلبك متولد شد. او در جبل عامل در ناحيه شام و سوريه در روستايي به نام "جبع" يا "جباع" مي زيسته و از نژاد "حارث بن عبدالله اعور همداني" متوفي به سال 65 هجري از معاريف اسلام بوده است.

 
خواسته های فعالان صنعت ساختمان از دولتخواسته های فعالان صنعت ساختمان از دولت

بعد از یك وقفه طولانی و پس از سال ها بالاخره با تدابیری كه وزارت مسكن و شهرسازی اندیشیده است از این پس یكسری گردهمایی با موضوع معرفی فن آوری های نوین ساختمانی در دانشكده هنرهای زیبا به صورت مستمر برگزار می شود كه در این گردهمایی ها فن آوری های نوین ساختمانی عرضه می شود.
بعد از یك وقفه طولانی و پس از سال ها بالاخره با تدابیری كه وزارت مسكن و شهرسازی اندیشیده است از این پس یكسری گردهمایی با موضوع معرفی فن آوری های نوین ساختمانی در دانشكده هنرهای زیبا به صورت مستمر برگزار می شود كه در این گردهمایی ها فن آوری های نوین ساختمانی عرضه می شود.

 

<div dir="rtl">
<p>باقر میلانی<br />
 محدودیت منابع و داشته های انسان امروز در قبال نیازهای بی ساحل او ،
استفاده بهینه از منابع را بعنوان یک اصل مطرح می کند که در علم
مدیریت از آن به بهره وری یاد می شود. بهره وری در واقع بیانگر نسبت
ستاده ها در قبال داده ها می باشد . در دنیای امروز بهره وری هم یک
وسیله است هم یک هدف ، هم یک ضرورت است هم یک مطلوبیت و دور شدن از آن
به معنی بر باد دادن منابع ، امکانات و نعمت های الهی و ناسپاسی
است.</p>

<p>منابعی که در معماری و ساختمان مورد استفاده قرار می گیرند و در
اقتصاد مسکن بیشتر مورد توجه اند عبارتند از : زمین ، انرژی ، نیروی
کار ، سرمایه و مصالح ساختمانی آیا در نگرش و دیدگاههای شهر سازی و
معماری امروز ما استفاده بهینه از&nbsp; زمینهای محدود شهری جایی در
خور دارد ؟</p>

<p>آیا معماری و طراحی شهری ما به گونه ای هست که امکان استفاده از
تراکم جمعیت استاندارد در هر هکتار شهری را با رعایت موازین زیست
محیطی فراهم کند یا همچون گذشته زمین مورد اسراف واقع شده است ؟ قابل
توجه است که شاخص تراکم نفر در هکتار در شهرهای ایران بین 60 تا 70
نفر و همین شاخص در شهرهای مثل پاریس 208 نفر و در توکیو 284 نفر می
باشد و این در حالی است با وجود ریخت و پاش زمین های شهری ، سرانه
فضای سبز برای هر ایرانی 11 متر مربع و استاندارد آن 25 متر مربع می
باشد.</p>

<p>زمین یک نعمت است که خدا انسان را به عمران آن مأمور کرده است
درواقع زمین یک بوم است که نقاشی بر روی آن عهده معماران و مدیران
شهری است. می شود از آن یک تابلو بسیار نفیس خلق کرد یا تابلویی با
چند لکه سیاه !</p>

<p>روشهای معماری نوین می تواند از شدت مصرف انرژی در کشور کاسته و از
هدر رفتن منابع آب و معادن خاک و سایر مصالح جلوگیری کند. مقدار مصرف
مصالح ساختمانی و میزان بهره وری آن رابطه مستقیمی با شیوه های معماری
و باورهای معماران دارد. معماری می تواند از نیروی یک سوم نقدینگی
کشور که در بخش ساختمان جاری است چنان استفاده کند که معضل کمبود مسکن
را ریشه کن سازد .</p>

<p>در حالی که بهره وری سرمایه در کشور ما از استاندارد جهانی 6 برابر
کمتر و بهره وری&nbsp; انرژی دو برابر کمتر از متوسط جهانی آن بوده و
بهره وری صنعت ساختمان ما هم 32 برابر کمتر از بهره وری صنعت ساختمان
کشورهای پیشرفته است و در سالی&nbsp; که اصلاح الگوی مصرف مد نظـر
مدیران کلان کشور بـوده و می باید بر اساس قانون برنامه چهارم توسعه
حدود یک سوم از رشد اقتصادی خود را از طریق بهبود کارآیی و افزایش
بهره وری حاصل می کردیم. باید دید که معماران و مدیران صنعت ساختمان
که بیش از 50 درصد اقتصاد کشور را تحت پوشش دارند برای ارتقاء بهره
وری چه برنامه هایی خواهند داشت .</p>

<p>آیا آنها هم مانند معماران آمریکایی بفکر ساختن خانه هایی هستند که
در سال 2030 مصرف سوخت فسیلی آنها 80 درصد کاهش یابد؟ آیا « سل » های
اندیشه&nbsp; آنها بسوی ساخت ساختمانهایی با توانایی تولید انرژی
خورشیدی معطوف می باشد ؟ آیا آنها مانیفست توسعه معماری را نوشته اند
؟ واقعیت اینست که سرزمین ما سرشار از نیروها و کارشناسان زبده است و
بر خلاف کشورهای اطراف خود و شیخ نشین ها ، در همه رشته های مرتبط با
ساخت و ساز ، نیروهای آماده ای دارد . استفاده از این داشته ها و
ایجاد جبهه کار و توجه به ابتکار آنها عهده مدیران اقتصادی و برنامه
ریزان کلان است که این روزها همه نگاهشان معطوف 22 خرداد است !</p>
</div>
<div dir="rtl"> <p>باقر میلانی<br /> محدودیت منابع و داشته های انسان امروز در قبال نیازهای بی ساحل او ، استفاده بهینه از منابع را بعنوان یک اصل مطرح می کند که در علم مدیریت از آن به بهره وری یاد می شود. بهره وری در واقع بیانگر نسبت ستاده ها در قبال داده ها می باشد . در دنیای امروز بهره وری هم یک وسیله است هم یک هدف ، هم یک ضرورت است هم یک مطلوبیت و دور شدن از آن به معنی بر باد دادن منابع ، امکانات و نعمت های الهی و ناسپاسی است.</p> <p>منابعی که در معماری و ساختمان مورد استفاده قرار می گیرند و در اقتصاد مسکن بیشتر مورد توجه اند عبارتند از : زمین ، انرژی ، نیروی کار ، سرمایه و مصالح ساختمانی آیا در نگرش و دیدگاههای شهر سازی و معماری امروز ما استفاده بهینه از&nbsp; زمینهای محدود شهری جایی در خور دارد ؟</p> <p>آیا معماری و طراحی شهری ما به گونه ای هست که امکان استفاده از تراکم جمعیت استاندارد در هر هکتار شهری را با رعایت موازین زیست محیطی فراهم کند یا همچون گذشته زمین مورد اسراف واقع شده است ؟ قابل توجه است که شاخص تراکم نفر در هکتار در شهرهای ایران بین 60 تا 70 نفر و همین شاخص در شهرهای مثل پاریس 208 نفر و در توکیو 284 نفر می باشد و این در حالی است با وجود ریخت و پاش زمین های شهری ، سرانه فضای سبز برای هر ایرانی 11 متر مربع و استاندارد آن 25 متر مربع می باشد.</p> <p>زمین یک نعمت است که خدا انسان را به عمران آن مأمور کرده است درواقع زمین یک بوم است که نقاشی بر روی آن عهده معماران و مدیران شهری است. می شود از آن یک تابلو بسیار نفیس خلق کرد یا تابلویی با چند لکه سیاه !</p> <p>روشهای معماری نوین می تواند از شدت مصرف انرژی در کشور کاسته و از هدر رفتن منابع آب و معادن خاک و سایر مصالح جلوگیری کند. مقدار مصرف مصالح ساختمانی و میزان بهره وری آن رابطه مستقیمی با شیوه های معماری و باورهای معماران دارد. معماری می تواند از نیروی یک سوم نقدینگی کشور که در بخش ساختمان جاری است چنان استفاده کند که معضل کمبود مسکن را ریشه کن سازد .</p> <p>در حالی که بهره وری سرمایه در کشور ما از استاندارد جهانی 6 برابر کمتر و بهره وری&nbsp; انرژی دو برابر کمتر از متوسط جهانی آن بوده و بهره وری صنعت ساختمان ما هم 32 برابر کمتر از بهره وری صنعت ساختمان کشورهای پیشرفته است و در سالی&nbsp; که اصلاح الگوی مصرف مد نظـر مدیران کلان کشور بـوده و می باید بر اساس قانون برنامه چهارم توسعه حدود یک سوم از رشد اقتصادی خود را از طریق بهبود کارآیی و افزایش بهره وری حاصل می کردیم. باید دید که معماران و مدیران صنعت ساختمان که بیش از 50 درصد اقتصاد کشور را تحت پوشش دارند برای ارتقاء بهره وری چه برنامه هایی خواهند داشت .</p> <p>آیا آنها هم مانند معماران آمریکایی بفکر ساختن خانه هایی هستند که در سال 2030 مصرف سوخت فسیلی آنها 80 درصد کاهش یابد؟ آیا « سل » های اندیشه&nbsp; آنها بسوی ساخت ساختمانهایی با توانایی تولید انرژی خورشیدی معطوف می باشد ؟ آیا آنها مانیفست توسعه معماری را نوشته اند ؟ واقعیت اینست که سرزمین ما سرشار از نیروها و کارشناسان زبده است و بر خلاف کشورهای اطراف خود و شیخ نشین ها ، در همه رشته های مرتبط با ساخت و ساز ، نیروهای آماده ای دارد . استفاده از این داشته ها و ایجاد جبهه کار و توجه به ابتکار آنها عهده مدیران اقتصادی و برنامه ریزان کلان است که این روزها همه نگاهشان معطوف 22 خرداد است !</p> </div>

 
بزرگداشت سیدهادی میرمیران برگزار شدبزرگداشت سیدهادی میرمیران برگزار شد

پیام وزیر مسكن، معرفی برترین پایان نامه ها و كتابی كه به رونمایی نرسید
قرار بود ۳اردیبهشت روز معمار باشد و بزرگداشت مارسل دوشان ایران هم در همین روز برگزار شود، اما در آستانه ی این روز خبر رسید كه پیشنهاد دیگری ازسوی وزارت مسكن و شهرسازی به شورای عالی انقلاب فرهنگی ارایه شده و ۲۴ بهمن، سال روز وفات قوام الدین شیرازی، در ایران روز معمار نامگذاری خواهد شد و سوم اردیبهشت برای این مناسبت منتفی است.

 
ایران روز معمار را جهانی می‌کندایران روز معمار را جهانی می‌کند

گمان نمی‌کنم مهندس قهاری به پیشنهاد مصاحبه هیچ خبرنگاری جواب رد داده باشد!
او از جمله کسانی است که قدرت رسانه را خوب می شناسد و تا به حال هم به عنوان رئیس انجمن مفاخر معماری ایران خیلی خوب توانسته به کمک رسانه ها این انجمن را به اهدافش نزذیک کند.
نشان به آن نشان که پنج سال است سوم اردیبهشت به عنوان روز معمار جشن گرفته می شود و معماران و دانشجویان معماری این روز را به هم تبریک می گویند در حالی که سال گذشته نامگذاری روزی به نام معمار به تصویب رسید.

 
زین العابدین معمارزین العابدین معمار

سده هفتم
نام اثر: مسجد جامع ارومیه
مسجد جامع رضائیه از بناهای نیمه دوم قرن هفتم هجری است. بنای طاق گنبد و شبستان بزرگ آجری آن از لحاظ معماری و ساختمان طاق و قطر پی بنا و استحکام بدنه سنگی قابل توجه است. منظره خارجی گنبد شامل پایه آجری شانزده ترک است که منتهی به نوک گنبد می گردد.

 
استاد عرب معمار شیرازی (پدر محمد شریف)استاد عرب معمار شیرازی (پدر محمد شریف)

نام اثر: آستان قدس رضوی
آستان قدس رضوی که باشکوه ترین ابنیه مقدس تاریخی ایران و محل زیارت کلیه شیعیان جهان است شامل بناهای زیر است:

 

«حاجی شجاع بن استاد قاسم اصفهانی از معماران قرن یازدهم و از آثار وی یکی حیاط گوشه جنوب غربی مسجد شاه اصفهان است که به امر شاه سلیمان صفوی به تاریخ 1078 بنای آن را به پایان رسانیده است و کتیبه آن به خط زیبای محمد رضا امامی است

 
معماری ظرف است یا مظروف ؟معماری ظرف است یا مظروف ؟

ساناز افتخار زاده : نگاهی به تاثیر معماری بر انسان از منظر سبک معماری واستو شاسترا - واستو ( برآمده از واستادن / ایستادن ) به معنای دانش سازه ها دانش کهن ایرانیان در معماری بوده است . مهم ترين نکته در این نگرش معماری آن است که اين دانش بر خلاف روش هاي فرم گرای امروزي معماري به درستي انسان را به عنوان کاربر بنا مرکز توجه قرار مي دهد

 
محمد ریگیمحمد ریگی

600 ه . ق (582 ه . ش)
نام اثر: میل رادکان قوچان
با به روی کار آمدن سلجوقیان ، علاوه بر مسجد، ساختن مقابر نیز در خاورمیانه به عنوان مهم ترین بنای مذهبی، اهمیت پیدا می کند.
مقابری که به شکل برج ساخته شده اند، ظاهرا با بناهایی از این گونه مربوط می شوند که در دوران قبل از اسلام وجود داشت و در نتیجه عوامل خاصی، دوران عباسیان را پشت سر گذاشته و به صورت ابنیه خشتی عظیم در آمده است.

 
علی بن ...علی بن ...

558 ه . ق (540 ه . ش)
نام اثر: مناره جام یا جم افغانستان
کشف پایتخت غوریان توسط اِ – ناریک در سال 1975 یکی از رویدادهای مهم بوده است. این شهر که در دره ای دور افتاده در افغانستان واقع شده مرکب از خرابه های بسیار است و مناره های 60 متری در آن وجود داردکه طبق کتیبه آن در فاصله سالهای 1153-1203 میلادی ساخته شده است.

 
عبدالوهاب القزوینی بن فخرآورعبدالوهاب القزوینی بن فخرآور

446 ه . ق نام اثر: برج طغرل (در چوبی) ثبت تاریخی 147 برج طغرل (مقابل ابن بابویه) شهر ری بنای آجری عظیمی است که بلندای آن در حدود 20 متر می باشد. بدنه این برج ترک ترک است.

 

سده دهم ه . ق
نام اثر: مسجد جامع اردستان
محمود بن محمد بن بنا الاصفهانی معروف به الغازی معمار یا تعمیرکار مسجد جامع اردستان است که در کتیبه داخل گنبد مسجد چنین آمده است:

 
حسن بن پیروز المراغیحسن بن پیروز المراغی

576 ه .ق (558 ه . ش)
نام اثر: مسجد قلعه دیوریگی
« دیوریگی شهری در ترکیه است که در شمال مالانیا و شرق سیواس قرار دارد در این شهر آثار زیبایی از دوران سلجوقی وجود دارد که مسجد قلعه دیوریگی یکی از آنها است.»

 
بکربن محمد بن البندان البنا ابن المحسنبکربن محمد بن البندان البنا ابن المحسن

542 ه . ق (525 ه . ش)
نام اثر: گنبد سرخ مراغه
ثبت تاریخی 134
محسن معمار نیای بنی بکر محمد بن البندان البنا سازنده گنبد سرخ مراغه است.

 
«اپسای» دوره ساسانی 271 میلادی«اپسای» دوره ساسانی 271 میلادی

(350 سال قبل از هجرت)
نام اثر: جایگاه نذورات در شهر بیشاپور
ویرانه های شهر بیشاپور در 25 کیلومتری غرب کازرون و در مسیر جاده شیراز به اهواز قرار دارد. این شهر توسط شاپور اول (271-241 میلادی) فرمانروای ساسانی ساخته شد او در ایالتی که تولد یافته بود، یعنی در ناحیه پارس، شهر و کاخی برای خود بنا نمود. این شهر بیشاپور یا به شاپور (شهر خوب شاپور) نامیده شد.

 
ابوالمعالی محمدبن بکر الزنجانیابوالمعالی محمدبن بکر الزنجانی

460 ه.ق (445 ه . ش)
نام اثر: آرامگاه خرقان (بین قزوین و همدان)
این بنا به صورت برج هشت گوش آجری است که بر روی هر کدام از اضلاع و جرزها و داخل طاقنماهای آن نقوش خاصی به کار رفته، در عدد آرامگاه های دوران سلجوقی به شمار می رود. این تزیینات آجری که شامل نقش و نگار متنوعی می باشد جلوه و زینت فراوانی به بنای برج داده است.

 
میرزا مهدی خانشقاقی (ممتحن الدوله)میرزا مهدی خانشقاقی (ممتحن الدوله)

نام اثر: حیاط شاهی مدرسه سپهسالار قدیم
ثبت تاریخی 411
مدرسه سپهسالار قدیم از بناهای دوره ناصرالدین شاه قاجار است، بانی آن مرحوم میرزا محمدخان سپهسالار است. ساختمان این مدرسه زیبا و معتبر شامل جلوخان وسیع، سردر، دو مناره کاشیکاری، هشتی، صحن مفرح، حجره های دو طبقه با ستون های سنگی زیبا و دو مدرس و شبستان ممتاز است.

 
محمدعلی بن استاد علی بیک بنا اصفهانیمحمدعلی بن استاد علی بیک بنا اصفهانی

1072 ه . ق (1040 ه . ش)
نام اثر: مسجد حکیم اصفهان
«به نظر می رسد مسجد حکیم بر محل مسجدی قدیمی که توسط اسماعیل بن عباد وزیر دو تن از سلاطین آل بویه یعنی مویدالدوله و فخرالدوله ساخته شده بود برپا شده است.» مسجد قدیمی مذکور می بایستی مدت ها پیش از میان رفته باشد زیرا شاردن می گوید: