مقالات معماری و شهرسازی

سهم و نقش خوارزم در تجارت پس‌از اسلامسهم و نقش خوارزم در تجارت پس‌از اسلام

۳۱ ژانویه ۱۲۲۱ [سال ۵۹۹ هجری خورشیدی] جنگ پروان میان جلال‌الدین خوارزمشاه، آخرین شاه خوارزمشاهیان و سپاه مغول در روستای پروان در نزدیکی شهر غزنین درگرفت. سلطان جلال‌الدین بعد از زد و خورد با مغول در حدود نیشابور به طرف هرات حرکت کرد. او در بین راه شمس الملک را از اسارت و بند نجات داد و به غزنه فرستاد خود او نیز بعد از آن عازم غزنه شد.

 
شکوه تاریخشکوه تاریخ

داریوش جهت زیرنظر داشتن گفتار و رفتار امرای شهرها که محلی بودند، افراد مورد اعتمادش را بطور ناشناس به ایالت متصرفی می‌فرستاد. در این‌باره ویل دورانت در صفحه ۴۲۰ تاریخ تمدن می‌گوید: «… داریوش برای آنکه بیشتر از اوضاع و احوال ایالات آگاهی داشته باشد و برای آنکه «ساتراپ» و فرمانده سپاه را دقیقاً زیر فرمان بگیرد و خاطرش از جانب آنان آسوده باشد، امینی از جانب خود به هر استان گسیل می‌داشت، وظیفة این اشخاص آن بود که وی را از رفتار آن هر دو آگاه سازد. برای دوراندیشی بیشتر، دستگاه خبرگزاری محرمانه‌ای به نام «چشم و گوش شاه» تشکیل داده بود که به طور ناگهانی به ایالات می‌رفتند و سرکشی می‌کردند و دفاتر امور اداری و مالی را مورد بازرسی قرار می‌دادند. گاهی ساتراپ‌های نافرمان بدون محاکمه معزول می‌شدند و گاهی هم بدون سروصدا، خدمتگزاران این‌گونه ساتراپ‌ها به فرمان شاه به او زهر می‌خوراندند و کارش را می‌ساختند.

 
فلک‌الافلاکفلک‌الافلاک

فلک‌الافلاک یا «دژ شاپورخواست» قلعه‌ای تاریخی در مرکز شهر خرم‌آباد در استان لرستان است و با نام «قلعه دوازده‌برجی» هم شناخته می‌شود. این بنا بر فراز تپه‌ای در نزدیکی رودخانه، در مرکز شهر قرار گرفته و چشمگیرترین اثر تاریخی و گردشگری درون شهر است.

 
امتیازدهی مناقشه‌برانگیزامتیازدهی مناقشه‌برانگیز

سوم مردادماه ۱۲۵۱ ه.ش امتیاز بهره‌‌برداری از معادن ایران به سرمایه‌گذار انگلیسی، بارون جولیوس رویتر، واگذار شد. به موجب این قرارداد، امتیاز انحصاری ایجاد راه‌آهن و استخراج معادن ایران از قبیل زغال‌سنگ، آهن، مس، سرب، نفت و به‌طور کلی هر معدن دیگری را که قابل بهره‌برداری برای کمپانی باشد به مدت هفتاد سال به رویتر انگلیسی واگذار شد.

 
قرنطینه در ایران و دخالت انگلستانقرنطینه در ایران و دخالت انگلستان

نظام قرنطینه برای نخستین‌بار در سال ۱۳۷۴م در ونیز و درباره کشتی‌هایی اعمال می‌شد که مظنون به آلودگی به بیماری طاعون بودند. این اقدام که کشتی‌ها را به مدت چهل روز از ورود به بندر بازمی‌داشت به‌دلیل تاثیرگذار بودن در نقاط دیگر نیز رواج یافت. پس از آن قوانین قرنطینه وضع و مجازات‌هایی برای نقض آن مشخص شد. اولین ایستگاه قرنطینه در سال ۱۳۸۳ م در بندر مارسی فرانسه تاسیس شد.

 
پول از دست مردم تا سیاست دولتپول از دست مردم تا سیاست دولت

پول در تاریخ ایران سرنوشتی پر فراز و نشیب را سپری کرده است. تاریخ آشنایی ایرانیان با پول به فتح لیدی بازمی‌گردد. جایی که مهد نخستین سکه‌های شناخته شده است. به این ترتیب ایرانیان از هزاران سال پیش تجربیاتی در رابطه با استفاده از پول را به دست آورده بودند. قرار گرفتن ایران بر سر راه‌های بازرگانی استفاده از سکه را روز به روز افزایش داد

 
نخستین انتخابات مجلس شورای اسلامینخستین انتخابات مجلس شورای اسلامی

نخستین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی ۲۴ اسفند ۱۳۵۸ با حضور نمایندگان احزاب مختلف برگزار شد.
نخستین انتخابات مجلس شورای اسلامی
این انتخابات به‌دلیل تضارب آرا و ناهمگونی احزاب بسیار پر تنش بوده و در نهایت ۲۴۳ نماینده در زمان افتتاح به جای ۲۷۰ نماینده وارد مجلس شدند.

 
اهمیت شهر خوانسار در دوره قاجاراهمیت شهر خوانسار در دوره قاجار

شهر خوانسار در طول دوره قاجاریه یکی از مراکز مهم اقتصادی و تجاری ناحیه اصفهان بود، به‌گونه‌ای که از طرف پادشاهان وقت قاجار، یک حاکم برای اداره این شهر و نیز گلپایگان و در مواردی خمین در نظر گرفته می‌شده که با نام«ولایت ثلاث» معروف شده بودند.

 
خیزش دوباره پوپولیسمخیزش دوباره پوپولیسم

به‌عنوان فردی که در دو انتخابات اخیر به دولت تدبیر و امید رای داده و اطرافیانم را نیز با جان و دل به رای دادن به این دولت تشویق کرده‌ام

 
گفته‌هاگفته‌ها

فراهم کردن فهرستی از انقلاب‌ها و قیام‌های شکست‌خورده کار آسانی است: شورش دهقانی ۱۳۸۱، جنگ دهقانی در آلمان ۱۵۲۵، کمون پاریس در ۱۸۷۱، انقلاب اسپانیا در ۱۹۳۶ و .... با این حال به‌عنوان یک نتیجه‌گیری تاریخی، این ایده که تمام انقلاب‌ها شکست می‌خورند، اشتباه است.

 
ناکامی اصلاح در دوره قاجارناکامی اصلاح در دوره قاجار

تابو شدن گذار از سنت‌های ناکارآمد و مخل به‌کارگیری عقل ابزاری جریان‌های اصلاحی را در تعین صرف متوقف می‌کند. در این روند بهره‌برداری از دستاوردهای عینی و ابزاری نوگرایی، تنها در چارچوب نیازها و خواست‌های مبنتی بر سنت، مجاز است؛ ولی ورود به عرصه حکمت نظری و دگرگونی در مفاهیم فرهنگی و دیگر شئون اساسی اجتماعی جایز نیست.

 
رفتار نادر با ارامنه جلفارفتار نادر با ارامنه جلفا

حمله نادر به هند تاثیرات و پیامدهای مهمی به همراه داشت، که در روابط نادر با مردم خود از گروه‌ها و اقوام مختلف و نیز در روابط نادر با همسایگانش دیده می‌شود. این حمله به فعالیت‌های نظامی جنبی آن، شامل تصرف قندهار و کابل قبل از ورود به هندوستان و ماوراءالنهر و خوارزم تا بعد از بازگشت از هندوستان، بیش از ۴۰ سال به طول انجامید.

 
عزل سپهدار تنکابنیعزل سپهدار تنکابنی

دوم مردادماه ۱۲۹۰ مجلس شورای ملی سپهدار تنکابنی را از رئیس‌الوزرایی عزل و صمصام‌السلطنه بختیاری را به‌جای او تعیین کرد. در اولین کابینه‌ای که مشروطه‌خواهان پس از خاتمه استبداد صغیر تعیین کردند، دو تن از وزیران کابینه داماد «مظفرالدین شاه» بودند، یعنی دو تن از شوهر خواهران محمدعلی شاه، که «فرمانفرما» و «صنیع‌الدوله» بودند.

 
مخالفت رهبر دموکرات‌ها با فروش آواکس به ایرانمخالفت رهبر دموکرات‌ها با فروش آواکس به ایران

دوم مرداد ۱۳۵۶ سناتور رابرت برد، رهبر دموکرات‌ها در سنای آمریکا با فروش آواکس به ایران مخالفت کرد. در پی مخالفت رئیس اکثریت سنای آمریکا با فروش هواپیمای آواکس به ایران، جیمی کارتر، رئیس‌جمهوری وقت این کشور چهارم آگوست ۱۹۷۷ موضوع معامله را موقتا به حالت تعلیق درآورد.

 
طبقه ناراضی عصر قاجارطبقه ناراضی عصر قاجار

مشکلات طبقه تاجر و بازرگان ایرانی در عهد قاجار، هم ناشی از سیاست غارتگرانه حکام داخلی بود و هم برخاسته از وضعیت نیمه استعماری مناطق اقتصادی ایران که به تصرف روس و انگلیس درآمده بود؛ مجموع اینها و مسلما شرایط برآمده از آن که ارتباط تنگاتنگی هم با یکدیگر داشتند

 
حضور آلمانی‌ها در ایران، بهانه ورود متفقینحضور آلمانی‌ها در ایران، بهانه ورود متفقین

یک ماه پس از وقوع جنگ‌جهانی دوم، دولت ایران به دنبال فشار شوروی و انگلیس برای اخراج آلمانی‌ها از ایران، اظهار کرد: «اتباع آلمان در ایران سه دسته‌اند، گروه اول، متخصصان و تکنیسین‌هایی که مشغول نصب قسمت‌هایی از قطعات کارخانجات هستند و هر وقت کارشان به اتمام رسید

 
اشغال ایران از سوی متفقین - ۴ شهریور ۹۶اشغال ایران از سوی متفقین - ۴ شهریور ۹۶

سوم شهریور ۱۳۲۰ و در جریان جنگ جهانی دوم، ایران به‌رغم اینکه اعلام بی‌طرفی کرده بود از سوی متفقین اشغال شد. یک روز پس از آغاز جنگ، نخست‌وزیر ایران، طی اعلامیه‌ای بی‌طرفی دولت ایران را در این نبرد اعلام کرد. متعاقب آن وزیر کشور نیز به کلیه اتباع خارجی مقیم ایران اخطار داد که از هرگونه بروز احساسات منافی با بی‌طرفی ایران بپرهیزند.

 
افتتاح ساختمان راه‌آهنافتتاح ساختمان راه‌آهن

عملیات تاسیس ساختمان راه‌آهن سراسری ایران ۲۳ مهر سال ۱۳۰۶ ش آغاز شد. این ساختمان سوم شهریور سال ۱۳۱۷ به بهره‏برداری رسید. طول راه‌آهن سراسری ایران در سال ۱۳۱۷ ش، ۱۳۹۲ کیلومتر بود که بندر امام خمینی(ره) (شاهپور سابق) را در جنوب از طریق اهواز، اندیمشک، اراک، قم، تهران، گرمسار، فیروزکوه، قائم‏شهر و بهشهر به بندر ترکمن در شمال متصل می‏کرد. .

 
نبرد سرنوشت‌ساز سلجوقی‌ها و رومی‌هانبرد سرنوشت‌ساز سلجوقی‌ها و رومی‌ها

۲۶ اوت ۱۰۷۱ نبرد ملازگرد میان آلپ ارسلان سلجوقی و رمانوس چهارم امپراتور روم شرقی روی داد و آلپ ارسلان برنده این نبرد بود.

 
شکست سقف آرزوهاشکست سقف آرزوها

ندا جعفریان دانش‌آموخته ریاضی و MBA دانشگاه صنعتی شریف مرگ زودهنگام ریاضیدان جوان ایرانی، مریم میرزاخانی، جامعه را در بهت و حیرت فرو برد. تنها حدود سه سال پیش از آن، او بالاترین نشان علمی ریاضیات جهان را دریافت کرده بود و به‌عنوان اولین زن و ایرانی برنده مدال فیلدز، تبدیل به یکی از اسطوره‌های علمی ایران و جهان شده بود.