مقالات معماری و شهرسازی

نبرد سرنوشت‌ساز سلجوقی‌ها و رومی‌هانبرد سرنوشت‌ساز سلجوقی‌ها و رومی‌ها

۲۶ اوت ۱۰۷۱ نبرد ملازگرد میان آلپ ارسلان سلجوقی و رمانوس چهارم امپراتور روم شرقی روی داد و آلپ ارسلان برنده این نبرد بود.

 
شکست سقف آرزوهاشکست سقف آرزوها

ندا جعفریان دانش‌آموخته ریاضی و MBA دانشگاه صنعتی شریف مرگ زودهنگام ریاضیدان جوان ایرانی، مریم میرزاخانی، جامعه را در بهت و حیرت فرو برد. تنها حدود سه سال پیش از آن، او بالاترین نشان علمی ریاضیات جهان را دریافت کرده بود و به‌عنوان اولین زن و ایرانی برنده مدال فیلدز، تبدیل به یکی از اسطوره‌های علمی ایران و جهان شده بود.

 
خروج سالانه ۵۰ میلیارد دلارخروج سالانه ۵۰ میلیارد دلار

پژوهشگر هراندازه یک کشور بتواند نیروی انسانی آگاه و متخصص‌تری در اختیار داشته باشد، به همان میزان به توسعه علمی و درنهایت به توسعه پایدار نزدیک‌تر می‌شود. نخبگان یا برترین‌های علمی همواره یکی از موضوعات مهم در جوامع محسوب می‌شوند که به دلایل مختلف قصد مهاجرت به کشورهای دیگر را دارند.

 
سرمایه‌گذاری در نخبگانسرمایه‌گذاری در نخبگان

اقتصاددان «این همه هزینه نخبگان می‌کنیم، آخر هم می‌روند به آمریکا و اروپا تا نفعشان به دیگران برسد. چه فایده؟! بهتر است به‌جای سرمایه‌گذاری بر نخبگان به عدالت آموزشی بپردازیم. » این مضمونی‌ است که در هفته‌های اخیر به کرات شنیده‌ایم. در این مجال قصد ارزیابی این نظر را دارم. پرورش نخبگان اگر سرمایه‌گذاری‌ است،‌ مثل هر سرمایه‌گذاری دیگری باید فایده آن از هزینه‌اش بیشتر باشد. فایده نخبگان چیست؟ کمترین فایده نخبگان تولید علم و پرورش شاگرد است.

 
تجاری شدن طلا و نقرهتجاری شدن طلا و نقره

رافائل دومنز که مدتی طولانی ساکن اصفهان و مشاهده‌گری مشتاق ایران بود، در سال ۱۶۶۵م/ ۱۰۷۶ق با خوش‌بینی زیاد نوشت که «ثروت پارس مثل قطره آبی است که به جویی می‌پیوندد تا تنها از آن بگذرد و خود را به حوزه رودخانه‌اش برساند....

 
تاریخچه‌ مختصر نوسان تومان و دلارتاریخچه‌ مختصر نوسان تومان و دلار

آنتونی جنکینسون، تاجر و جهانگرد انگلیسی که طی سال‌های ۱۵۶۱ تا ۱۵۶۳ در دوره شاه طهماسب صفوی به ایران سفر کرده گزارش‌های جالبی از وضعیت پولی آن دوره به‌دست داده است. بنا به سفرنامه او در اواسط سده شانزدهم میلادی، هر شاهی برابر با یک شیلینگ انگلیس و هر پوند استرلینگ برابر با ۲۰ شیلینگ بوده است. بنابراین، یک تومان ایران برابر با ۱۰ پوند انگلیس بوده یعنی، ارزش پول ایران ده برابر پول انگلیس بود.

 
گشایش مدرسه عالی رادیو و تلویزیون ملی ایرانگشایش مدرسه عالی رادیو و تلویزیون ملی ایران

۲۴ فروردین ماه ۱۳۴۹ مدرسه عالی تلویزیون و سینما در تهران گشایش یافت. در دهه ۱۳۳۰ ایجاد سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران مطرح شد، ولی عملی شدن این طرح تا سال‌ها به تعویق افتاد. تولید تصویر، آن‌هم به‌صورت چند ساعت در روز، کار چندان ساده‌ای نبود و نیازمند سرمایه خصوصی و هنگفتی بود.

 
از کارخانه تا تماشاخانهاز کارخانه تا تماشاخانه

اشاره: ناصرالدین شاه در طول سلطنت خود سه بار به اروپا سفر کرد. سفر سوم و آخر او، در روز شنبه ۱۲ شعبان ۱۳۰۶ هـ.ق برابر ۲۴ فروردین ۱۲۶۸ و سیزدهم آوریل ۱۸۸۹ آغاز شد و تا بیستم اکتبر ۱۸۸۹ طول کشید. در این سفر صدراعظم امین‌السلطان شاه را همراهی می‌کرد.

 
آخرین سفر فرنگ سلطان صاحب قرانآخرین سفر فرنگ سلطان صاحب قران

۲۵ فروردین ماه ۱۲۶۸ ناصرالدین شاه قاجار سومین و آخرین سفر خود به اروپا را آغاز کرد. ناصرالدین‌شاه از سوی رئیس‌جمهوری فرانسه برای دیدار از نمایشگاه بزرگ بین‌المللی صنعتی و بازرگانی پاریس و همچنین از سوی الکساندر سوم امپراتور روسیه تزاری و سران چند کشور اروپا و سلطان عبدالحمید پادشاه عثمانی دعوت شده بود، وی که قصد بازدید رسمی از انگلستان را نیز داشت دعوت‌نامه از این کشور دریافت نکرده بود اما سفیر انگلستان در ایران با رایزنی‌هایی که با لندن انجام داد به عواقب عدم دعوت رسمی از شاه ایران اشاره کرده و ملکه موافقت کرد تا ناصرالدین شاه به‌عنوان میهمان رسمی ملکه به انگلستان دعوت شود.

 
تاجیکستان پاره تن ایرانتاجیکستان پاره تن ایران

اکنون 25 سال از استقلال جمهوری تاجیکستان می‌گذرد؛ کشوری کوچک در آسیای مرکزی. این کشور ادامه قلمرو فرهنگ ایرانی است در آن‌سوی آمویه با پیشینه درخشان تمدن و فرهنگ ایرانی. هر ایرانی با شنیدن نام تاجیکستان بدون گفت‌وگو، با حسی زیبا و غریب به یاد پاره‌ای از سرزمین خود می‌افتد که دست روزگار آن را از سرزمین اصلی جدا انداخته است.

 
گروه فرهنگی هدفگروه فرهنگی هدف

مقدمه: کشور ایران از دوره باستان، محل ترویج علم و دانش و معرفت و فرهنگ بوده است. به ویژه بعد از ظهور اسلام، انگیزه علم‌جویی و فضیلت با پشتیبانی آیات قرآن کریم و سخنان پیامبر اسلام(ص) افزایش یافت، به طوری که علم و دانش در شرق اسلامی شکوفا شد و به مغرب زمین انتقال یافت و باعث شکوفایی علم در آنجا گشت. دانشمندان و مورخین بزرگی مانند: جرج سارتن، پیر رسو، زیگرید هونکه، آلوو میلی، گوستاو لوبن، ویل دورانت و… این موضوع را تأیید کرده‌اند.

 
سه نگرانی در بازآفرینی پایتختسه نگرانی در بازآفرینی پایتخت

از آغاز دولت دوازدهم و سخنان رئیس جمهوری در جلسه رأی اعتماد مجلس به وزیر راه و شهرسازی، موضوع نوسازی بافت‌های فرسوده در قالب تولید انبوه مسکن در آنها مطرح و در سطوح مختلف پیگیری شده و برنامه‌های نوسازی شهرهای مختلف، از جمله تهران را تحت تاثیر قرار داده است. در این میان شهرداری تهران و سازمان نوسازی همکاری تنگاتنگی با مجموعه دولت داشته و تا حدود زیادی به تکمیل و عملیاتی شدن ایده مربوطه کمک کرده‌اند.

 
چرایی عدم موفقیت در بهره‌برداری از ظرفیت‌های شهر خلاق در ایرانچرایی عدم موفقیت در بهره‌برداری از ظرفیت‌های شهر خلاق در ایران

در چندسال گذشته که برخی شهرهای ایران از جمله اصفهان و رشت به عضویت شبکه شهرهای خلاق یونسکو درآمده‌اند، به همت تبلیغات گسترده کلماتی چون شهر خلاق، صنایع خلاق، اقتصاد خلاق و... را به کرات در کنار اسم این شهرها شنیده‌ایم؛ اما آیا به واقع می‌دانیم شهر خلاق بودن، به چه معناست؟

 
گفته‌هاگفته‌ها

عین‌السلطنه در ماه مه۱۸۸۹، بیمارستان جدید را که اقبال‌السلطنه در تهران ساخته بود بازدید کرد. نظر او بر این بود که بیمارستان بسیار تمیز و مناسب است؛ اما به نظر می‌رسد که این بیمارستان، عملیاتی نماند.

 
برداشت ایرانیان از عدالتبرداشت ایرانیان از عدالت

من قصد نگارش خصایص اخلاقی ایرانیان را نداشتم اما باید بررسی می‌کردم که رفتارهای آدم‌ها چگونه بوده و این نیروها برخاسته از چه ایده‌هایی بود و به این منظور ناچار به کدگذاری شدم. به این ترتیب چهار خصلت اصلی ایرانیان را که جمیع آن موارد را در خود داشته شامل تقدیرگرایی، سازگاری، محافظه‌کاری (چه از نوع عقلانی و چه از آن قسم که مانع تغییر و رشد است) و امنیت‌خواهی را شناسایی کردم.

 
حملات روسیه به ایرانحملات روسیه به ایران

تهاجمات روس به ایران از زمان پتر کبیر آغاز شد. روسیه از موقعیت رو به زوال صفویه برای حمله به قفقاز در سواحل دریای خزر، در سال ۱۷۲۲/ ۱۱۳۵ بهره‌برداری و سعی کرد ایالت‌های اطراف خزر را به‌طور دائمی ضمیمه خاک خود کند، اما قسمت زیادی از ناحیه گیلان خارج از کنترل واقعی روس قرار داشت.

 
کودتای رضاخان و سیدضیاکودتای رضاخان و سیدضیا

۳ اسفند ۱۲۹۹ رضاخان با استفاده از نیروهای قزاق دست به کودتا زد و تهران اشغال شد. به‌دنبال این کودتا سید ضیاءالدین طباطبایی به نخست‌وزیری رسید و رضا خان وزیر جنگ و فرمانده کل قوا شد.

 
عهدنامه ترکمانچایعهدنامه ترکمانچای

۲۱ فوریه سال ۱۸۲۸ عهدنامه ترکمانچای به‌دنبال جنگ‌های طولانی و مکرر ایران و روسیه بین دو کشور منعقد شد. در مراسم بستن قرارداد از سوی فتحعلی شاه، میرزا ابوالحسن‌خان شیرازی و الله‌یار‌خان آصف‌الدوله و از سوی امپراتوری روسیه ایوان پاسکوویچ حضور داشتند.

 
تلاش برای یکپارچگیتلاش برای یکپارچگی

شکست ایران در جنگ روسیه و الحاق قفقاز به روسیه یک حادثه بسیار تلخ در عصر فتحعلی شاه است اما نباید فراموش کرد که حتی آقا محمدخان نیز تا پایان سلطنتش نتوانست اقتدار دوام دار حکومت مرکزی را در قفقاز تامین کند، ریشه تجزیه قفقاز ۵۰ سال قبل از جدا شدن عملی قفقاز از ایران و در برهه پس از کشته‌شدن نادرشاه است.

 
دلایل ناکامی محرک‌ها در بافت‌های فرسودهدلایل ناکامی محرک‌ها در بافت‌های فرسوده

در مطالعات انجام‌شده پیرامون ارزیابی تاثیر تسهیلات و مشوق‌ها در نوسازی بافت فرسوده تهران، ظاهر مثبت و باطن منفی تسهیلات دولت و شهرداری تهران در بافت فرسوده شناسایی شده که نشان می‌دهد خطای تشخیص در نحوه ورود به بافت و اشکالات مشوق‌های نوسازی، بهبود اوضاع کم‌درآمدهای شهری را با اجرای این سیاست‌ها ناکام گذاشته است.