مقالات معماری و شهرسازی

ناکامی اصلاح در دوره قاجارناکامی اصلاح در دوره قاجار

تابو شدن گذار از سنت‌های ناکارآمد و مخل به‌کارگیری عقل ابزاری جریان‌های اصلاحی را در تعین صرف متوقف می‌کند. در این روند بهره‌برداری از دستاوردهای عینی و ابزاری نوگرایی، تنها در چارچوب نیازها و خواست‌های مبنتی بر سنت، مجاز است؛ ولی ورود به عرصه حکمت نظری و دگرگونی در مفاهیم فرهنگی و دیگر شئون اساسی اجتماعی جایز نیست.

 
رفتار نادر با ارامنه جلفارفتار نادر با ارامنه جلفا

حمله نادر به هند تاثیرات و پیامدهای مهمی به همراه داشت، که در روابط نادر با مردم خود از گروه‌ها و اقوام مختلف و نیز در روابط نادر با همسایگانش دیده می‌شود. این حمله به فعالیت‌های نظامی جنبی آن، شامل تصرف قندهار و کابل قبل از ورود به هندوستان و ماوراءالنهر و خوارزم تا بعد از بازگشت از هندوستان، بیش از ۴۰ سال به طول انجامید.

 
عزل سپهدار تنکابنیعزل سپهدار تنکابنی

دوم مردادماه ۱۲۹۰ مجلس شورای ملی سپهدار تنکابنی را از رئیس‌الوزرایی عزل و صمصام‌السلطنه بختیاری را به‌جای او تعیین کرد. در اولین کابینه‌ای که مشروطه‌خواهان پس از خاتمه استبداد صغیر تعیین کردند، دو تن از وزیران کابینه داماد «مظفرالدین شاه» بودند، یعنی دو تن از شوهر خواهران محمدعلی شاه، که «فرمانفرما» و «صنیع‌الدوله» بودند.

 
مخالفت رهبر دموکرات‌ها با فروش آواکس به ایرانمخالفت رهبر دموکرات‌ها با فروش آواکس به ایران

دوم مرداد ۱۳۵۶ سناتور رابرت برد، رهبر دموکرات‌ها در سنای آمریکا با فروش آواکس به ایران مخالفت کرد. در پی مخالفت رئیس اکثریت سنای آمریکا با فروش هواپیمای آواکس به ایران، جیمی کارتر، رئیس‌جمهوری وقت این کشور چهارم آگوست ۱۹۷۷ موضوع معامله را موقتا به حالت تعلیق درآورد.

 
طبقه ناراضی عصر قاجارطبقه ناراضی عصر قاجار

مشکلات طبقه تاجر و بازرگان ایرانی در عهد قاجار، هم ناشی از سیاست غارتگرانه حکام داخلی بود و هم برخاسته از وضعیت نیمه استعماری مناطق اقتصادی ایران که به تصرف روس و انگلیس درآمده بود؛ مجموع اینها و مسلما شرایط برآمده از آن که ارتباط تنگاتنگی هم با یکدیگر داشتند

 
حضور آلمانی‌ها در ایران، بهانه ورود متفقینحضور آلمانی‌ها در ایران، بهانه ورود متفقین

یک ماه پس از وقوع جنگ‌جهانی دوم، دولت ایران به دنبال فشار شوروی و انگلیس برای اخراج آلمانی‌ها از ایران، اظهار کرد: «اتباع آلمان در ایران سه دسته‌اند، گروه اول، متخصصان و تکنیسین‌هایی که مشغول نصب قسمت‌هایی از قطعات کارخانجات هستند و هر وقت کارشان به اتمام رسید

 
اشغال ایران از سوی متفقین - ۴ شهریور ۹۶اشغال ایران از سوی متفقین - ۴ شهریور ۹۶

سوم شهریور ۱۳۲۰ و در جریان جنگ جهانی دوم، ایران به‌رغم اینکه اعلام بی‌طرفی کرده بود از سوی متفقین اشغال شد. یک روز پس از آغاز جنگ، نخست‌وزیر ایران، طی اعلامیه‌ای بی‌طرفی دولت ایران را در این نبرد اعلام کرد. متعاقب آن وزیر کشور نیز به کلیه اتباع خارجی مقیم ایران اخطار داد که از هرگونه بروز احساسات منافی با بی‌طرفی ایران بپرهیزند.

 
افتتاح ساختمان راه‌آهنافتتاح ساختمان راه‌آهن

عملیات تاسیس ساختمان راه‌آهن سراسری ایران ۲۳ مهر سال ۱۳۰۶ ش آغاز شد. این ساختمان سوم شهریور سال ۱۳۱۷ به بهره‏برداری رسید. طول راه‌آهن سراسری ایران در سال ۱۳۱۷ ش، ۱۳۹۲ کیلومتر بود که بندر امام خمینی(ره) (شاهپور سابق) را در جنوب از طریق اهواز، اندیمشک، اراک، قم، تهران، گرمسار، فیروزکوه، قائم‏شهر و بهشهر به بندر ترکمن در شمال متصل می‏کرد. .

 
نبرد سرنوشت‌ساز سلجوقی‌ها و رومی‌هانبرد سرنوشت‌ساز سلجوقی‌ها و رومی‌ها

۲۶ اوت ۱۰۷۱ نبرد ملازگرد میان آلپ ارسلان سلجوقی و رمانوس چهارم امپراتور روم شرقی روی داد و آلپ ارسلان برنده این نبرد بود.

 
شکست سقف آرزوهاشکست سقف آرزوها

ندا جعفریان دانش‌آموخته ریاضی و MBA دانشگاه صنعتی شریف مرگ زودهنگام ریاضیدان جوان ایرانی، مریم میرزاخانی، جامعه را در بهت و حیرت فرو برد. تنها حدود سه سال پیش از آن، او بالاترین نشان علمی ریاضیات جهان را دریافت کرده بود و به‌عنوان اولین زن و ایرانی برنده مدال فیلدز، تبدیل به یکی از اسطوره‌های علمی ایران و جهان شده بود.

 
خروج سالانه ۵۰ میلیارد دلارخروج سالانه ۵۰ میلیارد دلار

پژوهشگر هراندازه یک کشور بتواند نیروی انسانی آگاه و متخصص‌تری در اختیار داشته باشد، به همان میزان به توسعه علمی و درنهایت به توسعه پایدار نزدیک‌تر می‌شود. نخبگان یا برترین‌های علمی همواره یکی از موضوعات مهم در جوامع محسوب می‌شوند که به دلایل مختلف قصد مهاجرت به کشورهای دیگر را دارند.

 
سرمایه‌گذاری در نخبگانسرمایه‌گذاری در نخبگان

اقتصاددان «این همه هزینه نخبگان می‌کنیم، آخر هم می‌روند به آمریکا و اروپا تا نفعشان به دیگران برسد. چه فایده؟! بهتر است به‌جای سرمایه‌گذاری بر نخبگان به عدالت آموزشی بپردازیم. » این مضمونی‌ است که در هفته‌های اخیر به کرات شنیده‌ایم. در این مجال قصد ارزیابی این نظر را دارم. پرورش نخبگان اگر سرمایه‌گذاری‌ است،‌ مثل هر سرمایه‌گذاری دیگری باید فایده آن از هزینه‌اش بیشتر باشد. فایده نخبگان چیست؟ کمترین فایده نخبگان تولید علم و پرورش شاگرد است.

 
تجاری شدن طلا و نقرهتجاری شدن طلا و نقره

رافائل دومنز که مدتی طولانی ساکن اصفهان و مشاهده‌گری مشتاق ایران بود، در سال ۱۶۶۵م/ ۱۰۷۶ق با خوش‌بینی زیاد نوشت که «ثروت پارس مثل قطره آبی است که به جویی می‌پیوندد تا تنها از آن بگذرد و خود را به حوزه رودخانه‌اش برساند....

 
تاریخچه‌ مختصر نوسان تومان و دلارتاریخچه‌ مختصر نوسان تومان و دلار

آنتونی جنکینسون، تاجر و جهانگرد انگلیسی که طی سال‌های ۱۵۶۱ تا ۱۵۶۳ در دوره شاه طهماسب صفوی به ایران سفر کرده گزارش‌های جالبی از وضعیت پولی آن دوره به‌دست داده است. بنا به سفرنامه او در اواسط سده شانزدهم میلادی، هر شاهی برابر با یک شیلینگ انگلیس و هر پوند استرلینگ برابر با ۲۰ شیلینگ بوده است. بنابراین، یک تومان ایران برابر با ۱۰ پوند انگلیس بوده یعنی، ارزش پول ایران ده برابر پول انگلیس بود.

 
گشایش مدرسه عالی رادیو و تلویزیون ملی ایرانگشایش مدرسه عالی رادیو و تلویزیون ملی ایران

۲۴ فروردین ماه ۱۳۴۹ مدرسه عالی تلویزیون و سینما در تهران گشایش یافت. در دهه ۱۳۳۰ ایجاد سازمان رادیو تلویزیون ملی ایران مطرح شد، ولی عملی شدن این طرح تا سال‌ها به تعویق افتاد. تولید تصویر، آن‌هم به‌صورت چند ساعت در روز، کار چندان ساده‌ای نبود و نیازمند سرمایه خصوصی و هنگفتی بود.

 
از کارخانه تا تماشاخانهاز کارخانه تا تماشاخانه

اشاره: ناصرالدین شاه در طول سلطنت خود سه بار به اروپا سفر کرد. سفر سوم و آخر او، در روز شنبه ۱۲ شعبان ۱۳۰۶ هـ.ق برابر ۲۴ فروردین ۱۲۶۸ و سیزدهم آوریل ۱۸۸۹ آغاز شد و تا بیستم اکتبر ۱۸۸۹ طول کشید. در این سفر صدراعظم امین‌السلطان شاه را همراهی می‌کرد.

 
آخرین سفر فرنگ سلطان صاحب قرانآخرین سفر فرنگ سلطان صاحب قران

۲۵ فروردین ماه ۱۲۶۸ ناصرالدین شاه قاجار سومین و آخرین سفر خود به اروپا را آغاز کرد. ناصرالدین‌شاه از سوی رئیس‌جمهوری فرانسه برای دیدار از نمایشگاه بزرگ بین‌المللی صنعتی و بازرگانی پاریس و همچنین از سوی الکساندر سوم امپراتور روسیه تزاری و سران چند کشور اروپا و سلطان عبدالحمید پادشاه عثمانی دعوت شده بود، وی که قصد بازدید رسمی از انگلستان را نیز داشت دعوت‌نامه از این کشور دریافت نکرده بود اما سفیر انگلستان در ایران با رایزنی‌هایی که با لندن انجام داد به عواقب عدم دعوت رسمی از شاه ایران اشاره کرده و ملکه موافقت کرد تا ناصرالدین شاه به‌عنوان میهمان رسمی ملکه به انگلستان دعوت شود.

 
تاجیکستان پاره تن ایرانتاجیکستان پاره تن ایران

اکنون 25 سال از استقلال جمهوری تاجیکستان می‌گذرد؛ کشوری کوچک در آسیای مرکزی. این کشور ادامه قلمرو فرهنگ ایرانی است در آن‌سوی آمویه با پیشینه درخشان تمدن و فرهنگ ایرانی. هر ایرانی با شنیدن نام تاجیکستان بدون گفت‌وگو، با حسی زیبا و غریب به یاد پاره‌ای از سرزمین خود می‌افتد که دست روزگار آن را از سرزمین اصلی جدا انداخته است.

 
گروه فرهنگی هدفگروه فرهنگی هدف

مقدمه: کشور ایران از دوره باستان، محل ترویج علم و دانش و معرفت و فرهنگ بوده است. به ویژه بعد از ظهور اسلام، انگیزه علم‌جویی و فضیلت با پشتیبانی آیات قرآن کریم و سخنان پیامبر اسلام(ص) افزایش یافت، به طوری که علم و دانش در شرق اسلامی شکوفا شد و به مغرب زمین انتقال یافت و باعث شکوفایی علم در آنجا گشت. دانشمندان و مورخین بزرگی مانند: جرج سارتن، پیر رسو، زیگرید هونکه، آلوو میلی، گوستاو لوبن، ویل دورانت و… این موضوع را تأیید کرده‌اند.

 
سه نگرانی در بازآفرینی پایتختسه نگرانی در بازآفرینی پایتخت

از آغاز دولت دوازدهم و سخنان رئیس جمهوری در جلسه رأی اعتماد مجلس به وزیر راه و شهرسازی، موضوع نوسازی بافت‌های فرسوده در قالب تولید انبوه مسکن در آنها مطرح و در سطوح مختلف پیگیری شده و برنامه‌های نوسازی شهرهای مختلف، از جمله تهران را تحت تاثیر قرار داده است. در این میان شهرداری تهران و سازمان نوسازی همکاری تنگاتنگی با مجموعه دولت داشته و تا حدود زیادی به تکمیل و عملیاتی شدن ایده مربوطه کمک کرده‌اند.