مقالات معماری و شهرسازی

گردشگری در ارمنستان            گردشگری در ارمنستان

کشوری مثل ارمنستان توسعه یافته نیست، اما با جهانگردی، توانسته است به اقتصادش شکوفایی بخشد.
به تازگی، برادرم – که از سوی موسسه تاتر «ماینز آلمان» برای اجرای یک تاتر به ارمنستان رفته بود- با یک سفرنامه انتقادی از آن کشور برگشت.

 
ساز شناسی و سازهای اقوام ایرانی (از آغاز تا هخامنشیان)ساز شناسی و سازهای اقوام ایرانی (از آغاز تا هخامنشیان)

مهمترین استاد حضور موسیقی در دوران باستانی ایران، یافته های باستان شناسی بوده است. بدیهی است چون پهنه فرهنگی ایران قدیم بسی فراتر از جغرافیای فعلی ایران بوده، کاوش های باستان شناسی در سرزمین های پیرامونی کنونی ایران نیز در تکمیل تحقیقات سازشناسی باستانی ایران نقش مهمی ایفا کرده است.

 
آئین شهروندیآئین شهروندی

خوبچهر کشاورزی : در تعریف خلقت، آنچه که تجربه نشان داده، انسان قادرست برخلاف سایر جانداران مسکون بر زمین که فقط نیازمندی های ازلی برایشان تعریف شده، برای خود نیازهای جدید تعریف کند وآنچنان به آنها دل ببندد که آن را مانند یک احتیاج بین مرگ و زندگی،خود را پای بند آنها کند وبرای رسیدن به آن هم تلاش فراوان بکند و شکل یک آدم مسئولیت پذیر را در قبال آن به خود بگیرد و جانفشانی کند.

 
 چرا بنای دارالفنون یک بنای فرهنگی است؟ چرا بنای دارالفنون یک بنای فرهنگی است؟

مسئله‌ای به نام اهمیت یک ساختمان - عمارت دارالفنون تهران، اگر چه یک بنای ثبت‌شده در فهرست میراث فرهنگی کشور است اما فراتر از آن، ساختمانی است که به‌عنوان نماد فرهنگی ایران در حوزه آموزش نیز محسوب می‌شود. اگر سردر تهران را به‌عنوان سازه‌ای شهری و نشانه‌ای از توان علمی و آموزشی کشور در عرصه آموزش‌عالی می‌شناسند، دارالفنون، با عقبه تاریخی و فرهنگی‌اش، به خودی‌خود آن‌قدر برای مردم ایران و علاقه‌مندان جهانی به این مرکز مهم هست که افتادن خشتی از آن همه را نگران کند. شاید به همین خاطر است که همیشه نگرانی‌هایی درباره وضعیت این بنای تاریخی، صرف‌نظر از جنبه میراثی آن وجود دارد.

 
 70 درصد از باغ‌هاي تهران از بين رفته است 70 درصد از باغ‌هاي تهران از بين رفته است

سخن مرداد ماه ۱۳۹۴ - محمد حقاني : 60 تا 70 درصد از باغ‌هاي تهران از بين رفته‌اند كه فقط در حدود 15 سال اخير نزديك 4 تا 5هزار هكتار از آنها نابود شده‌اند. علت اين مساله اين است كه سرمايه‌ها به لحاظ سودآوري به شهر تهران سرازير شده‌اند و همين موضوع باعث شده است كه باغات تهران به عنوان كالاي سرمايه‌اي دست به دست شوند و كاربرد قديمي خود را كه منبعي براي به دست آوردن درآمد اقتصادي براي كشاورزان و باغداران بودند، از دست بدهند...

 
معماری آشفته تهرانمعماری آشفته تهران

سرانجام به آپارتمان‌های کوچک و بی‌نوری که جای معماری و سبک زندگی ایرانی را گرفته، عادت می‌کنیم ولی آیا به هرج‌ومرج و آشفتگی در فضای معماری و شهرسازی نیز عادت خواهیم کرد؟ آپارتمان‌های نابرابر در ارتفاع، نابرابر در صرف هزینه، هرج‌ومرج در کاربرد مصالح، هرج‌ومرج در نماکاری و ناهمخوان با فضای اطراف، بیش از هر چیز یادآور این حقیقت است که یک بنا حجمی انتزاعی و جدای از محیط اطرافش نیست.

 
از منظر شهری پایدار تا هنر محیطیاز منظر شهری پایدار تا هنر محیطی

18 مرداد، سالروز تولد یکی از پژوهشگران و مدرسین شاخص معماری ایران است. پروفسور رضا سیروس‌صبری بیش از هر چیز به مطالعات میان‌رشته‌ای و ارزشمندش شناخته می‌شود که از منابع بااهمیت در این حوزه محسوب می‌شوند.
پروفسور صبری به ارتباط جدانشدنی فرآیند طراحی و تحقیق بسیار معتقد بود و علاوه بر تدریس در دانشگاه به فعالیت‌های حرفه‌ای طراحی در پروژه‌های معماری منظر و طراحی شهری چه در داخل و چه در خارج از کشور می‌پرداخت. دکتر صبری جزو معدود افرادی بود که در ایران در رشته معماری به مرتبه استادی (استاد تمام) نائل شده بود.

 
فضـای عمومـی در شهرسـازی فضـای عمومـی در شهرسـازی

گروه معماری: برای برخی شهر مجموعه‌ای از خیابان‌ها، کوچه‌ها و ساختمان‌هاست، مجموعه‌ای عظیم که با ترافیک، اتومبیل و آسمان‌خراش تعریف می‌شود. در نظر عده دیگری، شهر مجموعه‌ای از عناصری است که سبکی از زندگی اجتماعی را منجر می‌شود. این تلقی به نقش انسان و زندگی در شهر اهمیت می‌دهد. پدیده‌هایی مانند فضاهای عمومی، پارک‌های عمومی و شهروندان هستند که مفهوم شهر را می‌رسانند. درحالی‌که مسئله گروه اول به رساندن سریع‌تر «ساکنان» از محل زندگی به محل کار است؛ سؤال اصلی در نظر این گروه این است که «شهروندان» در کجا دورهم جمع می‌شوند و پاسخ‌های مختلف آنها به مسائل مختلف شهری چگونه است و معیار موفقیت افزایش فضاهای عمومی و زندگی شایسته‌تر و باکیفیت‌تر مردم است.
فضای عمومی در ادبیات علوم اجتماعی مدرن و از جمله آن شهرسازی، نمودی یافته است که در دهه‌های پیش کمتر از آن نشانی بود. طراحان، برنامه‌ریزان و مدیران شهری با استناد به افزایش فضاهای عمومی نسبت به انسان‌گرایی و سرزندگی یک طرح قضاوت می‌کنند و طرح‌های جدید شهری بدون در نظر گرفتن فضاهای که شهروندان با یکدیگر به کنش بپردازند در واقع طرح‌هایی ماشینی و مشکل‌زا در نظر گرفته می‌شود.

 
سهم كودكان از معمـاري شهـريسهم كودكان از معمـاري شهـري

شهرنشینی متراكم و تودرتوی شهرهاي كنوني و معماري فشرده‌ای كه در طراحي و ساخت آپارتمان اجرا می‌شود وضعيت بغرنجي براي كودكان شهرنشين ايجاد كرده است. به‌واقع كودكان فضايي براي بازي ندارند؛ بازي يا فعاليت آزادي كه به‌شدت نياز زيستي كودكان است. در گذشته، با وجود حیاط‌ها و باغچه‌ها بسياري از نیازهای بازي كودكان در داخل فضاهاي خصوصي يا نیمه‌خصوصی خانه‌ها برطرف می‌شد؛ اما امروزه و از سر ناچاري، با تغيير الگوي سكونت به روش آپارتمان‌نشینی، حیاط‌ها كمتر می‌توانند پاسخگوي نياز كودكان باشند.

 
جادوی هشتی وایوانجادوی هشتی وایوان

بايستيد؛ درست همين‌جا! چشم‌هایتان را ببنديد و نفس بكشيد! نفس بكشيد و مست شويد از بوي خوشي كه در سرداب اين خانه‌هاي قديمي موج مي‌زند. از سرداب بگذريد و زير بادگير نزديك شاه‌نشين، پنج‌دري و هشتي بنشينيد. سربلند كنيد و چشم بدوزيد به سقف‌هاي آينه‌كاري و رواق‌هاي کاشی‌کاری.
راه برويد داخل بهارخواب و ايوان. سرك بكشيد به طارم و مهتابي و روحتان را تازه كنيد از هواي خوب اينجا. اينجا كاشان است؛ به‌وقت بهار و شما به ‌مهماني و بازديد از معماري منحصربه‌فرد خانه‌هاي اين شهر زيبا دعوت‌شده‌اید. فرقي نمي‌كند ‌مهمان خانه عامري‌ها باشيد يا طباطبايي‌ها. روزتان را در خانه عباسي‌ها بگذرانيد يا بروجردي‌ها. سري به خانه خانم‌تاج بزنيد يا خانه آل‌ياسين. فقط كافي است چند دقيقه زير سقف اين خانه‌هاي قديمي بايستيد تا به راز جادويي معماري كهن اين شهر پي ببريد؛ رازي كه كاشان را به ميعادگاه علاقه‌مندان معماري كهن ايراني تبديل كرده است.

 
روان شناسی فاجعهروان شناسی فاجعه

معمولا هر روز در دنیا فاجعه ای رخ می دهد . این فاجعه ممکن است در پی حادثه یی طبیعی هم چون سیل، زلزله، توفان و ... روی دهد و یا مانند انفجارف بمباران و .. ساخته ی دست بشر باشد.

 
معمـاری مسجد کوفـهمعمـاری مسجد کوفـه

با ورود به عراق و عبور از شهر توسعه‌یافته بغداد، شهر کوفه رخ می‌نماید. آثار جنگ بر تک‌تک بناهای شهر پیداست، دروازه‌ای که میثم تمار از آن آویزان شد به جرم سرودن اشعار اهل‌بیت اکنون جزئی از شهر است.
شهر ساختاری روستایی دارد .بناها اغلب با متراژ کوچک و معماری به سبک سنتی گذشته خرمشهر و آبادان ساخته‌شده‌اند. تنها بناهای زیبا، هتل‌های نوسازی هستند که توریسم بازارشان را داغ کرده است، بر جای‌جای شهر اثرات خرابی‌های جنگ دیده می‌شود، کابل‌های سیم برق، آثار تیراندازی، بمب‌گذاری‌ها و ماشین‌های خوفناک نظامی نه با لباس متحدالشکل بلکه با آرم‌ها و رنگ‌های مختلف که بازتاب‌دهنده حضور نظامیان کشورهای مختلف در آن است.

 
سهم معماران در پایداری محیط زیستسهم معماران در پایداری محیط زیست

در دهه‌های اخیر به‌ویژه پس از 1970 میلادی که آغاز آگاهی از تأثیرات مخرب انقلاب صنعتی و محدودیت‌های منابع فسیلی و بحران‌های زیست‌محیطی بود، جنبش‌های حفاظت از محیط‌زیست در سراسر دنیا کار خود را آغاز کردند. در تمامی رشته‌ها و حرفه‌ها از متخصصین مختلف خواسته شد تا سهم خود را در حفظ محیط‌زیست ایفا نمایند.

 
روزگار سپری شده شیر سنگیروزگار سپری شده شیر سنگی

انسان از زمانی که توانست سنگتراشی بیاموزد و به ساخت آثار و اشیای سنگی بپردازد، کم‌کم دریافت که می‌تواند باورها، اعتقادات و اندیشه‌های خود را نیز روی سنگ‌ها نقش و حک کند و به‌این‌ترتیب به آنها جاودانگی ببخشد.
از طرفی او درگذر ایام آموخت که هر حیوانی نماد و مظهر یک یا چند ویژگی و خصلت خوب یا بد است. از این‌رو؛ اسب به‌عنوان مظهر نجابت، شکوه و زیبایی، گاو مظهر فراوانی و برکت، سگ مظهر وفاداری و روباه مظهر مکر و فریب شناخته شدند. دراین‌بین شیر نیز به‌عنوان مظهر و نماد صلابت و قدرت و شجاعت دانسته شد.

 
ذکرخیری از شهریار عدلذکرخیری از شهریار عدل

شهریار عدل پدر باستان شناسی ایران 31 خرداد ماه سال جاری در پاریس به دیار باقی شتافت. ایرینا بوکووا مدیرکل یونسکو در نامه تسلیتی به سفیر ایران در یونسکو ضمن برشمردن سابقه همکاری شهریار عدل با یونسکو اعلام کرد که فقدان پروفسور عدل و جای خالی او برای یونسکو سنگین و عمیق خواهد بود. مسعود سلطانی‌فر رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در واکنش به مرگ شهریار عدل گفت او بی‌هیچ توقعی عمر گران بهای خویش را در راه اعتلاء و سربلندی ایران مصروف کرد. محمد بهشتی رئیس پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری اعتقاد دارد هر گوشه‌ای که نگاه می‌کنیم رد پایی از وی را می‌بینیم.

 
مادرانه از اقتصاد تا معماریمادرانه از اقتصاد تا معماری

سهیلا بسکی، داستان‌نویس، مترجم و بنیان‌گذار مجله تخصصی «معمار» بود. او درست در سال کودتای ٢٨ مرداد سال 1332به دنیا آمد و پس از طی مدرسه عالی مدیریت گیلان، برای تحصیل در رشته اقتصاد به دانشگاه ایالتی میشیگان آمریکا رفت.

 
معماری و زندگیمعماری و زندگی

فضا بیکران و بی‌انتهاست. آنچه به فضا حجم و شکل می‌بخشد مداخله در آن و به عبارتی معماری است. با معماری خانه هستی یا سکونت وجود خویش را برپا می‌داریم. لذا این خم کردن جهات و انحنای فضا خود نوعی آفرینش، خلاقیت و نوآوری است و بر اساس این نوآوری، داوری خواهیم شد و هم مبنای هستی و سکونت وجود خویش را در این جهان برپا خواهیم داشت.

 
دومین بازار تاریخی تهراندومین بازار تاریخی تهران

ازآنجاکه بازار به‌عنوان مرکز اقتصادی شهرها و جهت دهنده رویدادهای تاریخی بوده و بازاریان به دلیل در دست داشتن نبض اقتصادی شهر از بازار به‌عنوان اهرم فشاری جهت القای خواسته‌های خود به دولت عمل کرده‌اند و نیز با توجه به پویایی بازارها که گاهی قدمتی به درازای سکونت یک قوم در آن دارد، پیام ساختمان بازار تاریخی تجریش را به دلیل آنکه درگذر زمان نه‌تنها اهمیت خود را از دست نداده، بلکه ارزش بیشتری یافته است مورد واکاوی قرار داده است:
بازار تجریش دومین بازار تاریخی تهران در نزدیکی میدان تجریش قرار دارد. این بازار بزرگ مکانی توریستی و زیارتی است و از ساعت‌هایی‌بابرندهای مشهور تا زعفران و سجاده تسبیح و مهر در آن وجود دارد کسانی که در این بازار قدم می‌زنند یا بومی‌هایی هستند که برای خرید روزانه به بازار آمده‌اند یا زائرانی هستند که بعد از زیارت امام‌زاده صالح بن موسی کاظم(ع) برای خرید سوغاتی سری به این بازار زده‌اند . البته توریست‌های دوربین به دستی که با لیدر آمده‌اند و یا سربازانی که بازار را جهت پر کردن اوقات فراقت خود انتخاب کرده‌اند نیز در این بازار به چشم می‌خورند.

 
پرسپولیس ایران از زبان فیثاغورثپرسپولیس ایران از زبان فیثاغورث

از آغاز سیاحان و جهانگردان غالباً در طول سفر خود به نگارش سفرنامه می‌پرداختند که شامل تمام رخدادها و شرح دیده‌ها و شنیده‌هایشان بوده است.ازآنجایی‌که سفرنامه نویسان انسان‌هایی محقق، صادق، پژوهشگر و تیزبین بودند، امروزه نوشته‌های آنها یکی از منابع معتبر در شناخت ملل و مردم‌شناسی محسوب می‌شود.

 
آآئین شهروندیآآئین شهروندی

بهروز مرباغی :‌هروقت عنوان نوشته دقیق انتخاب شود، می‌توان ساختار نوشته را، با تدقیق اجزای آن، درآورد. این جا، چنین است. عنوان از سه جزء تشکیل شده‌است: آئین، شهر+وند. نوشته‌ای که عنوان خود را از ترکیب این سه جزء می‌گیرد، باید تعریف هر سه را نیز پاسخ دهد.