مقالات معماری و شهرسازی

هویت معنائی و معنوی معماری (قسمت دوم)هویت معنائی و معنوی معماری (قسمت دوم)

مورخان و محققان، بناهای معماری دوره تیموری را به چهار بخش تقسیم می کنند: 1-بناهای عهد تیمور: 808-772هجری .2-بناهای عهد شاهرخ و گوهرشاد:821-808هجری. 3-بناهای عهد سلطان حسین بایقرا:918-815 هجری. 4- بناهای دوره ترکمانان(قراقویونلوها یا گوسفند سیاهان و آق قویونلوها یا گوسفند سپیدان(873-783)...

 
نور و رنگ (قسمت دوم)نور و رنگ (قسمت دوم)

یكی دیگر از ویژگی های معماری اسلامی ایرانی را می توان در انتخاب، كاربرد و تركیب مواد مشاهده كرد. مطالعه نمونه‌های مختلف آثار اسلامی نشان می دهد كه هنرمندان این عرصه دانش زیادی در خصوص قابلیت‌های طبیعی مواد مختلف دارند و تلاش خود را برای استفاده از آنها به كار می گیرند. مواد برای معماری سنتی ارزش زیادی دارند...

 
معماری، شعر و سیاستمعماری، شعر و سیاست

باید دانست كه هم شعر و هم نثر كار خود را با واژگان انجام می دهند، نه با معانی. معانی نسبت به واژگان، ثانوی هستند. واژگان بنیادین هستند.(ابن خلدون) بنابراین ضروری است كه معنای شعر بر صورت(form) آن غالب نشود و كاركرد آن را از بین نبرد. به عكس، شعر همان صورت شعر است؛ به عبارت دقیق تر بازتولید آن به مثابه یك بازنمود منحصربه فرد و ضروری از یك وضعیت؛ یا به بیان دیگر قدرت شعر همان اندیشه‌ای است كه در خواننده ایجاد مي‌كند.(پل والری)...

 
جویندگان غیر مجاز گورهای باستانیجویندگان غیر مجاز گورهای باستانی

حکایت روستای پدری نگارنده در نزدیکی شهر اردبیل از نظر دفینهها، گورها و زیر خاکیهای به جای ماندهتاریخی، حکایت پر آب و آهی است که از سویی یه بیمهری و بیتوجهی گرفتار شده و از دیگر سو با چپاول و تخریب سوداگران آثار قدیمی و جستجوگران گورها و محوطههای تاریخی و باستانی در حال نابودی است...

 
جایگاه معماری در فلسفه هنرهگلجایگاه معماری در فلسفه هنرهگل

هستی شناسی از جمله مسائل مهم فلسفه است و فلاسفه غربی در مورد این مساله مواضع متفاوتی را اخذ كردند. پس از دكارت ماده باوری، ایده آلیسم و ثنویت پاسخ های اصلی فلاسفه غربی به این مساله بوده است. توضیح این مساله این است كه عالم واقع از چه جوهری تشكیل شده است. آیا واقعیت صرفا مادی است یا اینكه امور روحانی نیز سهمی از واقعیت دارند...

 
 فنون تاریخ شفاهی: نحوه برنامه‌ریزی و اجرای مصاحبه‌های تاریخ شفاهی -1 فنون تاریخ شفاهی: نحوه برنامه‌ریزی و اجرای مصاحبه‌های تاریخ شفاهی -1

در خزانه فربه و پر و پیمان متدولوژیِ مورد استفاده در پژوهش‌های حوزه تاریخ، مردم‌شناسی و ادبیات عامیانه، مصاحبه‌های تاریخ شفاهی نیز یکی از ابزارهای عرصه تحقیقات است که اطلاعاتی دربارة گذشته را از شاهدان و ناظران و حاضران و بازیگران وقایع گذشته گردآوری می‌نماید. بدین وسیله، داده‌هایی در مورد وقایع، مردم، تصمیمات و فرایندهایی که در اسناد و مدارک مکتوب پیدا نمی‌شوند یا ثبت نشده‌اند گردآوری می‌شود...

 
زیباشناسی شیوه گراییزیباشناسی شیوه گرایی

زیباشناسی رنسانس كلاسیك با تمام مفاهیم اصلی‌اش از جمله Concinnitas و grazia، هارمونی و شكوه، طبیعت و ایده، آن‌قدر گسترده و جامع بود كه می توانست فقط با اصلاحات اندكی تداوم یابد. حتی اگر تغییرات بزرگی نیز روی می‌داد باز این امکان وجود داشت که حفظ شود، همان‌گونه كه این مسأله را در نظریه هنر و شعر قرن 16 كه به طور مختصر از آن بحث خواهیم كرد، می‌توان دید. و در واقع،‌ پس از ربع اول قرن تغییری بزرگ در هنر روی داد. اساتید دوره رنسانس، یعنی لئوناردو و رافائل، دیگر در قید حیات نبودند...

 
سرچشمه‌های جنبش فتوریسمسرچشمه‌های جنبش فتوریسم

در ابتدا فتوریسم به‌عنوان جریانی ادبی پیش از جنگ جهانی اول آغاز شد. موسس این جریان فیلیپو توماسو مارینتی(1876-1944) بود و ایتالیا و روسیه، دو قطب اصلی این جریان بودند. او در تاریخ20 فوریه 1909 در روزنامه فیگارو بیانیه‌ای منتشر كرد و در این بیانیه به ایده‌ها و نظریه‌های فتوریسم پرداخت که در بخش‌های بعد به تفصیل بدان پرداخته خواهد شد. این بیانیه همچنین در مجله خود مارینتی كه در سال 1905 تاسیس شده بود نیز به چاپ رسید...

 
معماری و ادبیات تا ابتدای مدرنیتهمعماری و ادبیات تا ابتدای مدرنیته

علیرضا بخشعلی :‌ نگاه من به ادبیات و هنر و معماری یک نگاه ادراکی ست. این به علت گرایش ذاتی من به موسیقایی چه در گفتار و چه در نثر و چه در نظم است. زبان ما یک زبان و لحجه های موسیقایی ست و مادرانمان حتی کلمات را گاه تغییر می دادند تا موسیقایی گفتار آن دلنشین تر باشد و وزن گفتار حفظ شود...

 
حقوق شهروندیحقوق شهروندی

قمر فلاح : حقوق شهروندی، به نوعی تكامل یافته حقوق بشر مطرح در قرن 18 و حقوق سیاسی مطرح در قرن 19 است كه ناظر به تأمین حقوق انسان در محیط زندگی و محیط جهانی همراستا با تغییرات جهانی شیوه‏ها و سبك زندگی است.

 
آن دورانآن دوران

نسیم ایران منش : من به دورانی از شهر اشاره می کنم که در آن دوره شهرها دارای بافتی سنتی و سازگار با دو عامل اقلیم و حضور شهروندان بودند. قاعدتا زندگی امروزی در یک بافت کهن امکان پذیر نیست ، دوران جدید به تسهیلاتی دست یافته است که صرف نظر از آنها امکان پذیر نیست ولی برای امروزی شدن نباید دیروز را زیر پا گذاشت و هربار تجربه ثابت کرده است که چقدر این کار دارای نواقص و معایب است. شهرهای تاریخی ما دارای خواصی بود که شهرسازی مدرن با ناآگاهی آن را متلاشی کرد و از بین برد.

 
هویت معنائی ومعنوی معماری (قسمت اول)هویت معنائی ومعنوی معماری (قسمت اول)

بنا دارای سه ساحت است: ساحت اول نوعی سرپناه است در جهت حفظ و امنیت انسان در برابر گزندها. ساحت دوم ساختمان است که در آن علاوه بر کارکردهای مورد نیاز، عناصری از زیبایی شناسی و امنیت روانی ظهور می یابد. ساحت سوم معماری است یعنی بنایی که در آن معنا مقدم بر فرم است و به یک عبارت در معماری، معانی و مفاهیم صورت تجسمی می یابند...

 
نور و رنگ (قسمت اول)نور و رنگ (قسمت اول)

نور و رنگ عناصری هستند كه از دیرباز نقش‌ مهمی در معماری سنتی ایران ایفا کرده‌اند. كاربرد سایه و نور با یكدیگر از جمله آثاری است كه حسی عرفانی به فضا، به ویژه فضاهای مذهبی مانند مساجد می دهد. با در نظر گرفتن نور به عنوان مؤلفه اصلی فضا، این ترکیب جامع و كلی، همراه با فضاهای مجاور، شكل خاصی از سازمان یافتگی متمركز شده را پدید می آورد که در آن سلسله مراتب، الگوی كلی ای به معنا می بخشد...

 
نابغه ی مهاجرنابغه ی مهاجر

چرا به وجد نیائیم وقتی که میشنویم، مریم میرزاخانی، بانوی دانشمند هموطنمان از سوی اتحادیه ی جهانی ریاضیات (IMU) مدال فیلدرز را از بابت تحقیقات بنیادینش در ریاضیات دریافت می کند. افتخاری که معادل نوبل در رشته ریاضیات است نصیب ریاضیدان ایرانی دانشگاه استنفورد می شود یک ایرانی خوش استعداد و دارای نبوغ منحصر به فرد که یادآور تاریخ پر افتخار علم و دانش این سرزمین است و بدون تردید، دنبال نسل دانشمندانی چون حکیم عمر خیام، ریاضی دان بزرگ ایرانی است که با ارائه راه حلی در معادلات درجه سوم و مطالعاتش درباره اصل پنجم اقلیدس، به عنوان ریاضی دان برجسته در تاریخ علم جاویدان گشته است...

 
پیوند معماری سنتی با حکمتپیوند معماری سنتی با حکمت

در بررسی معماری سنتی ایران و تفاوت ویژگي‌های ان با معماری مدرن با استاد برجسته فلسفه؛ دکتر غلامرضا اعوانی، رئیس هیئت مدیره انجمن حكمت و فلسفه ایران، رئیس انجمن بین‌المللی فلسفه اسلامی، عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی و عضو هیئت مدیره فدراسیون بین‌المللی انجمن‌های فلسفه جهان به گفت‌وگو نشستیم که اکنون گزارش آن از نظر شما مي‌گذرد.

 
از خلع ماده تا درك ملكوتاز خلع ماده تا درك ملكوت

بحث‌ از مساجد دارای معماری سنتی از آن دسته موضوعاتی است كه با غور در آن، یافته‌های قدیمی، هر چند باارزش، همچون مقدمه‌ای به نظر مي‌رسند. به همین جهت بررسی معانی معماری سنتی مسجد كهنه‌شدنی نیست و این حیرت‌آور است كه بنایی متعلق سالیان دور یا نزدیك همچنان با نمازگزار یا هر بیننده‌ای لب به سخن گفتن باز مي‌كند و زنده بودنش را به رخ مي‌كشد. سید محمد بهشتی ماندگاری مساجد را وابسته به دو عامل مي‌داند: تلاش معمار برای سیر از ظاهر به باطن و خلع ماده كردن مصالح. اگرچه در گفت و گویمان بدون محدودیت از مساجد كهن، مدرن و امروزی شهر تهران سخن گفته ایم.

 
گفتگو با ناصر فکوهی: هراس در بستر آنومی اجتماعیگفتگو با ناصر فکوهی: هراس در بستر آنومی اجتماعی

زلزله، مثل هر پدیده یا بلای طبیعی دیگری با احتمال وقوع بالا و فاجعه آمیز، ممکن است دیر یا زود هر شهری را طعمه خود کند. ممکن است 5 ریشتر باشد و وسط بیابان و خالی از سکنه سر باز کند یا اینکه 10 ریشتر باشد و سال ها در کمین کلان شهری پر جمعیت منتظر بماند و در دل شهروندانش هراس ایجاد کند...

 
گفتگو با ناصر فکوهی: ضرورت مطالعات بین رشته ایگفتگو با ناصر فکوهی: ضرورت مطالعات بین رشته ای

مهم ترین ضرورتی که می توان از آن سخن گفت، پیچیدگی روزافزون سیستم های اجتماعی در همه ابعاد آنها و در کلی ترین مفهومی است که از این واژه می توان درک کرد. منظور من آن است که در یک دید عمومی ما باید افزون بر سیستم هایی که را که به طور متعارف «اجتماعی» می نامیم، سیستم های دیگری چون سیستم های اقتصادیریال فناورانه، سیاسی، و غیره را نیز که همگی به وسیله کنشگران اجتماعی عمل می کنند در نظر داشته باشیم...

 
زندگی شهری : میدان چیست؟زندگی شهری : میدان چیست؟

از مهم ترین ویژگی زندگی شهری امروز وجود روابط پیچیده اجتماعی است.بخشی از این روابط در محیط کار و فعالیت شکل می گیرد ولی بخش زیادی از آن در قالب تعاملات اجتماعی در فضاهای شهری مفهوم می یابد.بنابراین فضای شهری در رشد اجتماعی شهروندان نقش مهمی ایفاء می کند...

 
شکل منسجم شهر (معرفی کتاب)شکل منسجم شهر (معرفی کتاب)

تولایی، نوین، 1387،شکل شهر منسجم، اهران : امیر کبیر
«شهر» و «شکل شهر» موضوعی است که اندیشمندان متفاوتی در مورد آن به نظریه پردازی پرداخته اند .کتاب «شکل شهر منسجم» کتابی است که به بررسی آراء اندیشمندان و نظریه پردازان شهر ساز و معمار راجع به شکل شهر و انسجام آن می پردازد.این کتاب از پنج فصل تشکیل شده است. در فصل اول نگارنده به تعریف مفاهیم - از نظر معماری و شهرسازی- به کار رفته در کتاب مانند شکل ، شکل شناسی ، ساختار، نظم و انسجام می پردازد