مسجد سلطاني (امام) سمنان

يكي از مساجد زيباي سمنان مسجد امام يا همان مسجد سلطاني مي باشد كه در سال 1242 هجري قمري ساخته شده است .

در زمان فتحعلي شاه قاجار ، حاكم وقت سمنان ذوالفقار خان نام داشت كه حاكمي جبار و ستمگر بوده است و ماليات اضافي از مردم دريافت مي نموده است به همين علت مردم سمنان از او به نزد فتحعلي شاه شكايت برده و فتحعلي شاه بعد از تحقيقات حق را به جانب مردم سمنان داده و اموال ذوالفقار خان را به طور كامل مصادره كرده و با مبلغي از پول خود و اموال مصادره شده حاكم ، مسجد سلطاني را بنا نموده است تا بدين صورت اين بنا مرهمي باشد بر زخم دل مردم سمنان .

اين بنا از نوع مساجد چهار ايواني است كه داراي چهار ورودي مي باشد .ورودي شمالي به محوطه جلوخان و ورودي غربي به تكيه حضرت و ورودي جنوبي و شرقي هم به كوچه هاي اطراف باز مي شود .

ايوان اصلي ايوان غربي است كه 5/19 مترارتفاع از كف حياط دارد و حدود 50 سانتيمتر از خط قائم عقب تر است .در ساخت اين بنا نكات مهم فيزيكي و مسائل ضد زلزله در نظر گرفته شده است به طور مثال علت تراز نبودن ايوان و تكيه داشتن آن به بنا يكي جلوگيري از رانش گنبد و ديگري مقاومت در برابر خطر زلزله است .

درالصاق كاشي ها براي تزئين نما علاوه بر ملات گچ از گلميخ هاي بلند فلزي هم استفاده شده كه اگر ملات فاسد و خراب گرديد باعث سقوط كاشيها بر سر مردم نگردد .در تزئينات اين بنا از كاشي هاي هفت رنگ و مشبك و معقلي و مقرنس گچي استفاده شده است .

به علت گرماي بيش از حد در تابستان و سرما ي شديد در زمستان در اين بنا چهار شبستان زيرزميني در نظر گرفته شده است . بالاي اين شبستان ها حجره هائي ساخته شده است كه محل استقرار طلاب علوم ديني بوده است و اين طلاب از محضر اساتيد فن كسب فيض مي نمودند.

معماري اين بنا برخلاف ظاهر آن به هيچ وجه قرينه نمي باشد و هر قسمت جداگانه طراحي شده است .

در مقابل ايوان اصلي (ايوان شرقي) كه ارتفاع حدود 5/18 متر از كف حياط دارد يك نقاره خانه چوبي ساخته شده است تا گلبانك اذان از آنجا به گوش مسلمين برسد . البته درهنگام ساخت بناي مسجد بنا بوده است كه در فراز ايوان غربي دو گلدسته زيبا ساخته شود ولي متاسفانه به دلايلي اين كار نيمه تمام رها شده است و فقط پايه هاي اين دو گلدسته ساخته شده است .

شبستان و مقصوره اصلي هم در ضلع غربي و گنبد بلند مسجد هم در اين قسمت در پشت ايوان غربي مي باشد و نقاشي بسيار زيبايي داشته است كه در سال 1329 هجري شمسي توسط استاد فرج الله معمار بازپيرايي گرديده است . همچنين آيات مبارك كلام الله مجيد نصب شده در اين قسمت و زير گنبد اصلي توسط يكي از هنرمندان اصفهاني بازسازي شده است و در ضلع شمالي مقصوره اصلي نقاشي زيبايي وجود دارد كه توسط هنرمند سمناني آقاي جمشيد قجر بازپيرايي شده است .در تزئين ايوان اصلي و ايوانهاي ديگر كاشي كاريهاي زيبائي به رنگ آبي با خط سفيد مزين به آيات مبارك كلام الله مجيد به چشم مي خورد .كار بنديهاي زيبايي در قسمت ايوان شمالي و جنوبي و شرقي و زيرگنبد به چشم مي خورد.در ورودي شمالي بنا مقرنس هاي زيبايي وجود دارد كه توسط دست توانمند استاد حسن شمس الدين از هنرمندان ميراث فرهنگي استان سمنان بازپيرائي گرديده است .

ابعاد اين بنا حدود 103 x 87   متر مي باشد .

 

 

منبع: سایت میراث فرهنگی و گردشگری

تدوین و آماده سازی برای انتشار در وب سایت : شهره السادات عربشاهی