آرامگاه شیخ علاءالدوله سمنانی، روستای صوفی‌آباد، سمنان (تركمانان، ایلخانیان)

3

اين ساختمان واقع در روستاى صوفى‌آباد سمنان، در آغاز بنايى رفيع و با عظمت بود که به دستور عمادالدين جمال‌‌الدين عبدالوهاب وزير سلطان محمد خدابنده از خشت خام ساخته شد، سپس شيخ، خانقاهى بر آن افزود و در آنجا به رياضت پرداخت و پس از مرگ در آنجا به خاک سپرده شد.

بناى خانقاه و آرامگاه اين عارف مشهور که بازمانده  معمارى اواخر قرن هفتم و اوايل قرن هشتم است، به علت نداشتن استحکام و بى‌توجهى رو به ويرانى نهاد، به طورى که به جز دو ستون ايوان، بقيه  بنا منهدم شد. سازمان ميراث فرهنگى استان، قسمت‌‌هايى از بنا را بازسازى کرده است.

گرفتارى داخله و فقر و فلاکت مردم و يک طرفى بودن همسايه ما را کشيد به قرارداد؛ يعنى انحصار ايران به يک نفر دولت همسايه. البته بعد از اين که رقيب طرف نداشته باشد، مسلماً به مقتضاى صلاح خودش رفتار مى‌کند و تقصيرى هم ندارد؛ چه البته هرکس در مقام نفع و ضرر خودش است. به توفيق خداوند و بيدارى ملت ايران، از چنگ قرار داد هم خلاصى پيدا شد؛ حتى به وسايل مختلفه هم که متوسل شدند مثل کابينه آقاى سيد ضياء‌الدين (که اسمش را سفيد يا سياه يا همه رنگ مى‌گذارند) باز هم موقعيت پيدا نشد، و توفيق شامل حال ماها شد، و اين دورهٔ‌ پارلمان تشکيل شده، قبل از اين‌که پارلمان تشکيل شود. بعضى از نمايندگان اساس سياست را بر آن گذاردند که اين آثارى هم که از همسايه  جنوبى باقى مانده است، آن‌ها را هم محو نمايند. در تحت اين سياست که من هم يکى از آن‌ها بودم، اين دولت و اين پارلمان تشکيل شد و برطبق اين سياست، دولتى خواه‌ناخواه تشکيل شد و به آن دولت گفته شد که اگر مى‌توانى اين کارها را بکنى، بسم‌اللّه؛‌والاّ، شما را به خير و ما را به سلامت ...

- قسمت اول و اصلى آرامگاه، ‌ محوطه  مربع شکلى به ضلع هفت متر است که گنبد عظيم بقعه، بالاى آن قرار دارد و در چهار طرف اين محوطه راهروها و اتاق‌‌هاى متعدد ساخته شده است. مزار عمادالدين جمال‌الدين عبدالوهاب بانى اين بنا در داخل اين قسمت قرار دارد، که در حال حاضر اثرى از مرقد ديده نمى‌شود.

- قسمت دوم، ايوان رفيع و بلند آرامگاه است که رو به مشرق قرار دارد و از آجر ساخته شده و عبارت از دو جرز آجرى بلند به ارتفاع تقريباً ۸/۵ متر است و مشتمل بر دو تاقنماى تيزه‌دار آجرى بدون تزئين است. مزار شيخ که در بيرون ايوان و بر صفحه‌اى بزرگ واقع شده است داراى ۱/۶۰ متر طول و ۱/۱۰ متر عرض و ۷۰ سانتى‌متر بلندى مشتمل بر دو سنگ قبر است. اشعارى بر سنگ مزار حجارى شده است.

روى قبر شيخ علاءالدوله، نرده‌اى آهنين و سقف‌دار برپا شده که قبر را نسبتاً از اشعه  سوزان آفتاب کوير حفاظت مى‌کند.

منبع: سایت سمنان شناسی

تدوین و آماده سازی برای انتشار در وب سایت : شهره السادات عربشاهی