بندر گز

Bandargaz

شهرستان بندر گز اين شهرستان كه در منتهي اليه غرب استان واقع است ، از طرف جنوب به شهرستان دامغان از استان سمنان ، از طرف غرب به شهرستان بهشهر از استان مازندران از طرف شرق به شهرستان كردكوي و از جهت شمال به خليج گرگان مرتبط است . بندرگز ، از دوران قاجار زمان محمد شاه 1262 ه.ق با احداث يك انبار بزرگ كالا توسط روس ها به عنوان قطب مهم اقتصادي تجاري منطقة استراباد محسوب شد . مدتي بعد ، در اوايل حكومت ناصرالدين شاه اين شهر با احداث يك اسكلة چوبي و شعبة بانك استقراضي ، از يك سو با گرگان ، دامغان ، شاهرود ، مازندران و تهران و از سوي ديگر با باكو و هشترخان آستاراخان روسيه ارتباط برقرار كرد . شهرستان بندرگز با 2399 كيلومتر مربع با دو بخش ، چهار دهستان و دو شهر بندرگز و نوكنده ، داراي 49598 نفر جمعيت است.

حضور ارامنه در اين شهرستان بسيار چشمگير بوده به طوري كه بيشترين تعداد در ميان مهاجران به منطقه را به خود اختصاص داده اند . اين گروه بعدها صاحب بسياري از املاك به خريد و فروش اشتغال دارند . زبان رايج مردم اين شهرستان طبري است . از مهم ترين اماكن زيارتي اين شهرستان مي توان به امامزاده سفيد چال ، امامزاده حبيب الله نوكنده و عليرضا سرطاق اشاره كرد ظاهرا يكي از دلايل نامگذاري اين بندر به "گز"؛ رويش درختچه هاي گز در مناطق ساحلي مي باشد.

از پيدايش اوليه شهر بندرگز اطلاع دقيقي در دست نيست ولي با مراجعه به اسناد تاريخي مي توان گفت بندرگز از قدمت تاريخي بسيار برخوردار است؛ به طوري كه شاه اسماعيل صفوي براي تسخير نواحي شرقي درياي خزر به بندرگز مراجعه كرده است. اين مطلب گوياي آن است كه بندرگز در آن زمان روستايي (به نام كناره) بيش نبوده و بعدها در دوره كريم خان زند به علت ارتباط با روسيه تزاري كه در شمال شهر وجود داشت با جهش ويژه اقتصادي روبرو مي شود. همين امر، عامل مهمي در نفوذ استعمار روسيه در اين شهر مي شود؛ به طوري كه در زمان قاجار بارها روسيه براي تسخير منطقه تلاش كرده است، نفوذ روس ها در اين شهر به قدري بود كه حتي در زبان و فرهنگ مردم بندرگز و گاهي آثار آن در زبان بومي منطقه ديده مي شود. . شهرستان بندرگز در دو سوي شمال و جنوب خود ، داراي جذابيت هاي گردشگري است .

در ضلع شمالي اين شهرستان خليج گرگان و شبه جزيرة ميانكاله واقع شده است . اين محدوده علاوه بر اين كه پناهگاه حيات وحش ميانكاله است . يكي از ذخيره گاه هاي مهم زيست كرة زمين به شمار مي*آيد هم چنين اين محدود محل مناسبي براي فعاليت هاي تحقيقاتي در زمينة پرندگان و آبزيان است . از طرفي مجتمع ساحلي بندرگز نيز موقعيت قابل توجهي از نظر جذب گردشگرانداخلي و خارجي دارد . در ضلع جنوبي هم در ميان جنگل هاي پهن برگ گردشگاه هايي وجود دارد كه از جذابيت هاي گردشگري برخوردار است . از جملة آن ها چشمة قلقي است كه در 20 كيلومتري جنوب شهر بندرگز و در عمق جنگل وطنا واقع شده و دارا يك راه ارتباطي شوسه از گز به رادكان است . و توسكا چشمه با آبي زلال ، خنك و گوارا ، در محلي با چشم اندازهاي طبيعي زيبا و روستاهاي كوهستاني با مردماني پرشور و خون گرم .

مهم ترين منابع آبي جذب جهانگرد در استان گلستان، درياي خزر و سواحل زيباي آن با چشم اندازها و مناظر بسيار بديع، دلنشين و ديدني است كه همواره مسافران بسياري را از دور و نزديك به سوي خود جلب مي كند. درياي خزر از ظرفيت ها و قابليت هاي بسيار بالايي در زمينه بهره برداري هاي جهانگردي برخوردار است كه در نوع خود شايد كم نظير باشد. سواحل و كرانه هاي درياي خزر در پيوند با جلگه سرسبز و كوه هاي بلند سر به فلك كشيده البرز از ديدني ترين و جالب ترين نقاط استان است. ساحل زيبا و آرام بندر گز در حاشيه درياي خزر و در فاصله 3 كيلومتري شمال جاده آسيايي تهران - مشهد واقع شده و امكانات تفريحي و اقامتي و رفاهي مناسبي براي استراحت و استفاده بازديدكنندگان دارد.

رودهاي فصلي متعددي كه از كوه هاي البرز سرچشمه مي گيرند در بندرگز جريان داشته كه در انتها به درياي خزر مي ريزند. از اين رودخانه ها مي توان به نو كنده، جفا كنده، گز، ول افرا و طناع اشاره كرد. اين بخش در كنار خليج گرگان قرار دارد. هواي اين شهرستان معتدل و مايل به گرم و مرطوب است. بيش ترين درجه ي حرارت در تابستان ها 39 درجه بالاي صفر و در زمستان ها 5 درجه زير صفر است. باران ساليانه به طور متوسط 670 ميلي متر برآورد شده است.

انواع رستني ها از قبيل درختان جنگلي و گياهان علوفه اي و دارويي و صنعتي در منطقه وجود دارند. رستني هاي منطقه شامل درختان توسكا، بلوط، ممرز، نمدار، راش، ازگيل و گياهاني با كاربرد دارويي از جمله گل گاوزبان، گل بنفشه، گل ختمي و بارهنگ است كه در بيش تر نقاط اين شهرستان مي رويند. پوشش گياهي مرتعي براي چراي دام ها نيز به ميزان كافي در اين منطقه موجود است. شهرستان بندر گز گونه هاي مختلفي از حيات وحش را در خود جاي داده است. انواع جانوران از قبيل شغال، گرگ، گراز وخرس از عمده ترين پستانداران اين منطقه محسوب مي شوند.گونه هاي مختلف پرندگان از جمله كبك، قرقاول، سار، تيهو، مرغابي وحشي و پولا از جمله مهم ترين پرندگان اين شهرستان به حساب مي آيند. انواع ماهيان رودخانه اي نيز در اين منطقه به فراواني يافت مي شود.