زیارتگاه خالد نبی؛ جلوه ای از توریسم مذهبی در کلاله

مجموعه زیارتی و گردشگری خالد نبی (ع) که در کلاله جزو مجریان طرح آرامش بهاری و از قطب های فرهنگی و مذهبی در این شهرستان به شمار می رود.

این زیارتگاه در یک منطقه کوهستانی و در فاصله 90 کیلومتری شمال شرق شهرستان گنبد کاووس و 55 کیلو متری شمال شرق شهرستان کلاله و شش کیلومتری روستای گچی سو - نزدیک آی تمر از توابع بخش مراوه تپه و بر فراز قله کوه گوگجه داغ واقع شده است.
در نزدیکی و پایین تر از بقعه خالد نبی، بقعه های عالم بابا و چوپان عطا و دره ای بنام پنج شیر و همچنین چشمه خضر دندان قرار دارند.
معرفی خالد بن نبی
یکی از پیغمبران عرب بعد از عیسی علیه السلام، خالد نبی غیث بن سنان عبسی بود، که در گفتگوی محاوره ای ترکمنان، ایشان را « حالت نبی » می گویند.
به نقل از کتاب ناسخ التواریخ، خالد بن سنان شش هزار و 123 سه سال بعد از به دنیا آمدن آدم و در سال 530 میلادی بر تخت نبوت نشست و مردم زمان خود را به شریعت " اسماعیل ذبیح اله " دعوت می کرد.
این بقعه متبرکه جزو مجریان طرح آرامش بهاری است و همچنین حضور مردم و مسافران در زیارتگاه خالد نبی بعنوان یکی از قطب های فرهنگی- مذهبی شهرستان کلاله تاکنون پرشور بوده است.
براساس برخي آمارها هر سال ‪ ۷۰‬تا ‪ ۸۰‬هزار زائر و گردشگر داخلي و همچنين ‪ ۲۰‬گروه گردشگر و محقق خارجي از اين زيارتگاه ديدن مي‌كنند.
درحاشيه بناي خالد نبي گورستان عظيمي بر روي تپه ماهور اطراف وجود دارد كه همگي داراي سنگ مزارهاي ايستاده هستند كه از نظر فرم وتزئينات با ديگر سنگ مزارهاي شناخته شده در منطقه متفاوت است.
در اين گورستان بيش از ‪ ۶۰۰‬سنگ مزار ايستاده تا ارتفاع حداكثر دو متر ديده مي‌شود.
بر اساس اين گزارش درسال ‪ ۸۰‬گورستان خالد نبي و مجموعه‌هاي وابسته به آن توسط اداره كل ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري گلستان در فهرست آثار ملي كشور به ثبت رسيده است.
زيارتگاه خالد نبي به صورت بنايي مسقف باپلان چهارضلعي و تعدادي پنجره و در ورودي است كه در ورودي بقعه داراي قوس هلالي و پنجره‌ها و در ورودي فلزي ساده است كه هيچ كتيبه يا نقش تزييني در آن ديده نمي‌شود.
سقف آرامگاه از بيرون گنبدي مدور سبزرنگ است و داخل بقعه فقط قبري ساده به شكل قبرهاي پشته‌اي به ارتفاع حدود ‪ ۱/۵‬متر ديده مي‌شود كه فاقد كتيبه تاريخي است، همچنين سقف بقعه بر روي دو ستون فلزي استوار شده است.
در داخلي زيارتگاه نيز بر روي قبر پارچه سفيدي كشيده شده كه روي آن نوار و تكه پارچه‌هاي رنگي به صورت افقي دوخته شده است.
در نزد تركمنها سنتي وجود دارد كه براساس آن، زماني كه فرد جوان تازه ازدواج كرده، فوت شود براي وي علاوه بر سنگ مزار نماد خاصي از پارچه‌هاي سفيد كه بر روي آن نوارهاي رنگي دوخته شده قرار مي‌دهند.
در اطراف بقعه خالد نبي همچنين تعدادي اتاق و زائرسرا براي اقامت و استراحت زائران و يك باب مسجد و تعدادي سرويس بهداشتي و آب انبار ساخته شده است.
تركمنها به اين آب انبارها لاري مي‌گويند، آب آن از باران تامين و به وسيله شيرواني و لوله‌ها به داخل مخزن هدايت مي‌شود.
يكي ديگر از بخشهاي اين مجموعه بقعه عالم بابا با بنايي ساده و چهار ضلعي است كه در هر ضلع آن يك پنجره وجود دارد كه پنجره ضلع جنوبي آن تبديل به مدخل ورودي به اتاق هلالي است.
سقف و گنبد بقعه عالم بابا به صورت نوك تيز و شش ضلعي درمركز سقف ساخته شده‌است و در داخل آن فقط صورت قبري ساده بدون كتيبه ديده مي‌شود.
كمي دورتر از زيارتگاه خالد نبي و بر سر قله هزار دره شمالي بقعه چوپان آتا(عطا) وجود دارد كه به صورت بنايي ساده، مسقف با پلان چهار ضلعي ساخته شده وهر ضلع آن يك پنجره با قوس هلالي دارد كه پنجره شمالي تبديل به مدخل شده و گنبد بقعه فلزي به صورت نوك تيز شش ضلعي در مركز سقف ساخته شده و داراي كمربندي است.
در روايات آمده است كه چوپان آتا يكي از اولياي گمنام يايكي از همراهان يا خادمان حضرت خالدنبي بوده‌است.
از سوي ديگر در گورستان خالد نبي سنگ مزارهاي ايستاده به سه شكل استوانه‌اي بلند، صليبي شكل و يا بصورت نيم كره و نيز به شكل قوچ ساخته شده‌است و بر اساس يافته‌ها قدمت مجموعه تاريخي فرهنگي خالد نبي به سده‌هاي ‪ ۶‬تا ‪۸‬ هجري قمري مي‌رسد.
همچنين در مجاورت زيارتگاه خالد نبي چشمه آبي وجود دارد كه بيشتر در فصل بهار جريان دارد كه به اعتقاد زائرين آب اين چشمه شفابخش است.
شهرستان كلاله در شرقي‌ترين نقطه استان گلستان واقع شده است و با چهار- هزار و ‪ ۹۶۲‬كيلومترمربع وسعت جمعيتي حدود ‪ ۱۶۰‬هزار نفر دارد.




منبع: خبرگزاری  مهر - فروردین 1392
تدوین و آماده سازی برای انتشار در وب سایت : شهره السادات عربشاهی