نگاهی به شهر سنگی «اوپلیس سیخه» گرجستان

26

پایگاه خبری ایران بزرگ- نگاهی به ایران- شهر سنگی قدیمی و باستانی "اوپلیس سیخه" یکی از 3 مجموعه سنگی گرجستان می باشد که در 10 کیلومتری شرق شهر گوری (زادگاه استالین) در ساحل سنگیِ بر جا مانده از رودخانه "متکوری" ( کورا به انگلیسی ) واقع شده است.

این شهر سنگی شامل بناهای متعدد مربوط به اوایل عصر آهن و اواخر قرون وسطی می باشد و به سبب وجود ترکیب منحصر بفردی از سبک های متعدد در برش سنگ معمول در مناطق آناتولی و ایران و همچنین وجود معماری پاگان و مسیحی قابل توجه است.

باستان شناسان این شهر را از قدیمیترین خاستگاه های زندگی شهری در گرجستان می دانند. این شهر از لحاظ استراتژیک در قلب پادشاهی کارتلی (پادشاهی گرجی در قدیم) واقع است و به عنوان مرکز سیاسی و مذهبی اصلی کشور در آن زمان مورد توجه بود.

مورخین قرون وسطی گرجستان به دلیل قدمت و اهمیت شهر تاسیس آن را به اوپلس "uplos" افسانه ای فرزند متسخلس "mtskhetos" نوه ی کارتلُس نسبت می دهند.

با مسیحی نمودن کارتلی در اوایل قرن چهارم اهمیت این شهر کاهش یافت و جایگاهش را در میان مراکز جدید مسیحیت یعنی مسختا و تفلیس از دست داد. اما دوباره در مدت غلبه مسلمانان بر تفلیس در قرون هشتم و نهم این شهر دوباره جایگاهش را به عنوان دژ اصلی گرجستان بازیافت. حمله مغول ها در قرن 14 ام غروب نهایی شهر را در پی داشت و شهر خالی از سکنه گردید و تنها به عنوان پناهگاه موقت در زمان حملات مورد استفاده قرار می گرفت.

مجموعه اوپلیس سیخه را می توان به سه بخش شمالی، جنوبی و مرکزی تقسیم کرد که مساحتی در حدود 8 هکتار را در بر می گیرد. بخش میانی بزرگترین بخش می باشد و شامل مجموعه ای از ساختمانهای سنگی بوده و از طریق تونل و معبر سنگی باریکی به بخش جنوبی متصل می گردد. کوچه ای باریک و پلکان ها خیابان اصلی را به سوی ساختمانهای متفاوت بسط می دهد.

اکثر غارها عاری از هرگونه تزیین و دکوراسیون می باشند. گرچه بعضی از ساختمانهای بزرگتر دارای راهروهای صندوقی سقفهای طاقدار و کنده کاری های سنگ به تقلید از چوب می باشد. بعضی از ساختمانهای بزرگتر دارای طاقچه هایی در پشت و طرفین بوده که برای تشریفات استفاده می شده است.

در بالاترین نقطه مجموعه، یک کلیسای مسیحی قرار گرفته که در قرن 9 و 10 از سنگ و چوب ساخته شده است. حفاری های باستانی، مصنوعات بشری متعددی را از دوره های متفاوت کشف کرده اند که شامل جواهرات طلا، نقره، برنز و نمونه های سرامیکی می باشد.

چندین قسمت از بخش های آسیب پذیر این مجموعه در سال 1920 به وسیله زلزله تخریب شده است. این مجموعه از سال 2007 در لیست آزمایشی میراث جهانی یونسکو قرار گرفته است.

به نقل از پایگاه خبری ایران بزرگ

وب سایت انجمن مفاخر معماری ایران - نسخه مناسب چاپ

Main-URL : http://ammi.ir/اخبار-و-مقالات/مقالات-معماری-و-شهرسازی/شهر-سنگی-اوپلیس-سیخه/
Short-URL : http://ammi.ir/Go/6066