شب يلداي وشب كريسمس مسيحيان (مشتركات و تفاوت ها ).
شب يلدا براي ايرانيان شبي عزيز و گرامي است زيرا شب غلبه نور بر تاريكي است و در اين رابطه ايرانيان آن شب را پاس داشته و از ساليان بسيار دور مراسم شب يلد ا را اجرا در آورده اند .
اروپاييان واصولا”مسيحيان ازايين شب يلدا به نوعي كپي برداري نموده وازآن بهره برداري ميكنندكه در اين رايطه مطالبي برگزيده از آثارمدارك موجود كه دردو وادي با مشتركاتي هستند به رشته تحرير در مياورند .
شب يلداي ايرانيان
ايرانيان از ساليان كهن شب يلدا كه شب غلبه برنور و روشنايي بر تاريكي و ظلمات توسط ميترا الهه بوده را جشن ميگيرند . شبي كه بلندترين شب است و از فردايش از كوتاهي شب كاسته و بلندي روز افزوده ميشود واين روند بمدت شش ماه در دو فصل ادامه داردبا شروع فصل سوم روبه كاش رفته تاشروع زمستان كاهش نور به حداقل رسيده و از آغاز فصل زمستان كم كم تاريكي جاي خودرا به وشنايي ميدهد .
شبي كه نويد نور وروشنايي ميدهد شب يلدا است . شب غلبه نور برتاريكي .
حكما گفته اند شبي است كه ميبايست در اين شب زنگار از دل بيرون كنند وسه اصل ( پندار نيك – گفتار نيك – رفتار نيك ) را سر لوحه قراردهند سه اصلي كه ساليان طولاني برقرار بوده وايرانيان پيرو آن بوده اند .
نشانه هاومظهرشب يلدا:براي ايرانيان رنگ سرخ(قرمز)رنگ شادماني بوده وبراين باوركه رنگ قرمزبررنگ سياه چيره ميشودوشادماني بهمراه مياورد در اين رابطه براي اين شب مراسمي بسيار پر محتوا از عشق محبت است .
در شب يلدا جامعه قرمز به تن كنند سرود هاي شاد بخوانند .
دراين شب ميوه شادي بخش كه داراي رنگ قرمزاست تناول ميكنندكه درميان ميوههاي قرمزاناروهندوانه وخرمالو جايگاه ويژه اي دارند
ميوه اناربادانه هاي الماس گونه پيچبده درحجاب وپرده وهندوانه با بستري از عشق كه درون جامعه اي سبز قراردارد از ميوه هاي اصلي بساط سفره شب يلدا ميباشند .
شب يلدا شبي است مهر ومحبت جايگزين كيد ودشمني ميشود كه در اين راستا مراسمي با تزيين درخت سرو وآويختن هدايا برآن شكل ميگيرد و نكته بسيار مهم آن است كه دربالاي درخت سرو يك ستاره كه همان سمبل نورورو شنايي است قرار گرفته و در لابلاي شاخه شاخ و برگ درخت هدايا قرار ميدادندبرخي هدايا از طرف والدين به فرزندان است و برخي نيز هديه براي بچه ها و براي نوعروسان وهمچنين براي نامزدها ميباشد .
شايان ذكر است علت انتخاب درخت سرو آنستكه هميشه سر سبز است وخزاني ندارد .
درشب يلدادركناردرخت سروتزيين شده مينشيندوسرودههاي شاعران دررابطه باعشق ومحبت ميخواندند.
دراين شب جشنهاي نامزدي وحتي جشنهاي پيوندزناشويي همزمان دركناردرخت يلدابرپاميشودنكته مهم آنستكه نامزدهاهداياي خودرابه شاخه هاي درختان آويزان كرده ودر جشن غلبه نور وروشنايي هدايا داده ميشود .
مراسم باروبوسي ودادن هداياواردفضاي معنوي شروع ميشودوخواندن اشعار وقصيده هاي مرتبط خوانده ميشود .
مراسم شب يلداتاسپري شدن تاريكي وشروع روشنايي ادامه دارد.مراسم شب يلدا در برخي از شهرهاي با تغيرات جزيي در اجرا همراه است .
آيين شب كريسمس مسيحيان
(مشتركات و تفاوت ها با شب يلداي ايرانيان)
تاقرن16ميلادي حتي دراروپانيزجشني همانندشب يلدابرپاميكردندوليكن درقرن16ميلادي يك كشيش پيشنهاد شدكه شب يلداايرانيان باهمان خصوصيات به شب تولدمسيح منتقل شودوآن درخت بنام درخت كريسمس ناميده شد .
نكته بسيار مهم آنكه در اروپا درخت سرو بسيار ناياب بود كه بنا به پيشنهاد همان كشيش بجاي درخت سرو از درخت كاج كه آنهم هميشه سبز بود استفاده كردند و اين سمبل ( درخت شب يلدا ) به درخت كريسمس معروف شد و اكنون در كشورهاي مسيحي ووايسته درخت كريسمس را سمبل تولد مسيح ميدانند وختي در برخي از تزيين ها عروسكي عريان در بالين قرار ميدهند و در پايان شب آن را در لفاف مي پيجند وسمبوليك نشانه تولد مسيح است .
ستاره اي كه درراس درخت كريسمس است وبرخي ازمسيحيان نميدانندآن سمبل(ستاره درخشان سمبل ميترا والهه نوراست) داراي چه مفهوم ومعني است .
درباره درخت يلداوهمچنين درخت كريسمس بطورمختصرمطلب گفته شدكه اميدواراست موردمطالعه قرارگيردو اگرداراي كاستي ونارسايي است نگارنده را مطع تا از آن مطا لب در مقالات بعد با حفظ حقوق معنوي آن فرستنده مطالب در مقالات آتي تكميلي استفاده شود .
عرض تبريك به ايرانيان كه احترام بسيار به رسم ورسوم خودميگذارند وهمچنين آنانكه با درست كردم درخت كريسمس به طريقي به الهه نور مراسم خود را بجا مياورند .
2-10-1403
بيژ ن علي آبادي
