در مورد معماري مطالب بسيارا ز زبان معماران بزرگ و صاحب نظران در اين رشته گفته شده است كه برخي منطقي و برخي كمي خارج مطلب بوده است .
معماري يك هنر است و بايد هنر گونه آن را تحليل نمود .
هنر ها را نمي توان قبل از خلق آن سنجيد. زيرا هنر جنسيت تشابه ندارد.
اجسام وطبيعت وجانوران الهام در هنر ها با الهام وجودي آن ها مي باشند .
هر اثر هنري پس از خلق اثر قابل بررسي وكاويدن است البته توسط صاحبنظران .
جهت شناخت يك اثر هنري ميبايست آن هنر را شناخت و فهميد زيرا خلق هنر توسط هنرمند شامل تفكرات وخلاقيت ها و برنامه خالق هنر مي باشد .
هرچهارديواري بايك سقف يك اطاق است اما رازي در آن نهفته است كه معمار با تعريف هنر گونه كاربري وزندگي را در آن تعريف مي كند .
خانه از چندين اطاق تشكيل مي شود اما كدام خانه داراي معماري وكدام خانه فقط چهار ديواري است ؟
با توجه به مطلب فوق مي توان گفت كه معماري روح زندگي در كالبد جسم است.
معماري هرساختمان ويا مجموعه اي مخصوص به خود آن مجموعه در آن مكان است واگرآن اثرمعماري در مكان ديگر اجرا شود ديگر آن معماري مناسب آن محيط نيست زيراتكرار وكپي نمودن يك اثر معماري در بسيار موارد موجب محو آن اثر ارزشمند مي گردد . يك اثر معماري همانند يك سكه نيست كه ضرب وتكثير شود .
طراحي هربنايي علاوه بر برنامه وخواسته هاي سفارش دهنده نياز به شناخت طبيعت و موقعيت و شرايط اقليمي وحتي قوانين شهرسازي آن منطقه دارد زيرابدون درنظرگرفتن طبیعت وشرايط اقليمي وضوابط وقوانين شهرسازي فقط يك چهارديواري باسقف است كه بنظر نگارنده نمي توان به يك اثر معماري گفت.
سري سازي ساختمانها در معماري :
اگر يك طرح معماري در يك مجموعه سري سازي شود آن مجموعه يك معماري منسجم وبا ارزش نيست زيرا لازم است كه سري سازي را با تفكر وتلفيق شرايط محيطي و اقليمي در نظر گرفته شود بطور كلي يك اثر معماري بايد با تفكر و الحاق به يك ديگر انجام پذيرد و در اين راستا نياز است معمار ( طراح ) در هنگام طراحي از آن مطلع و مباني لازمه جهت سري سازي رادر طراحي لحاظ كند تا اين سري سازي و تكرار باعث آشفتگي يك اثر معماري بصري و عدم تطابق با شرايط اقليمي ومحل و يا تخريب ذهني بيننده نگردد .
اشاره اي به سري سازي ساختمانها موفق ويا ناموفق از نظر معماري :
- اگرنگاهي به مجموعه مسكوني شهرك اكباتان تهران شود مشخص مي گردد از يك طرف سري سازي و ازطرف ديگر داراي يك تعريف جمعي است زيرا يك هماهنگي در استقرار بلوكها ديده مي شود در ضمن سعي گرديده كه شرايط اقليمي مخصوصا” كوران هوا و وزش باد ونسيم درطرح لحاظ گردد بطوريكه ان مجموعه داراي تعادل آب وهو ايي در منطقه گرديده است .
- متاسفانه احداث بيشتر ساختمانهاي رفيع موجود در ايران بدون رعايت مسايل زيست محيطي و عدم شناخت آب وهوا باعث انحراف نسيم و باد كه منجر به تغیيرآب وهوا در منطقه ساخت بلكه منطقه شهري وخودشهر مي گردد .
- در طراحي شهرك اكباتان تهران امكان عبور كوران هوا از طريق پيلوت ها امكان پذير گرديده است .
- پروژه شهرك اكباتان در قبل از انقلاب طراحي وقسمت اعظمي از بلوك ها نيز ساخته شده است و متاسفانه بعد از انقلاب با برخي دخل وتصرف درساخت برخي بناها برخي پارامترهاي ارزشمند را از بين رفته است .
- با احداث در پروژه هاي مسكن مهر يا پروژه هاي مسكن ملي براي تامين مسكن يراي قشر آسيب پذير وقشر نيازمند وعلاقمندان به خانه دارشدن و داشتن سرپناه براي سكونت با ساخت بلوكهاي شش طبقه ( كمتر ويابيشتر ) بدون مطالعه شرايط اقليمي سدي در جلوي نسيم و كوران هوا ايجاد گرديده كه مانع جريان و يا كوران هوا به پشت آن بلوكها ويا اراضي خواهد شد باعث تغیير آب وهوا وديگر موارد اقليمي مي شود. .
- نسيم وكوران هوا همچون امواج تلويزيوني است كه اگر به مانعي برخورد كنند متوقف ويا برمي گردد .
- اگر نسيم صبح گاهي نباشد شبنمي بر گلي نيست وگل است كه باشبنم همدم است .
- درراستاي سياستها در زمينه معماري بنا ها در شهرها و روستاها لازم است در ضوابط و دستور العمل هايي در مورداعمال شرايط اقليمي صادر شده و اجباري گرديده بطوري كه طراحي معماري با توجه به شرايط اقليمي و توپوگرافي زمين انجام پذيرد .
- نبايد پروژه هاي مسكن ويا تجاري ويا اداري كه داراي مولفه اي لازمه هستند رادرمكان ديگر احداث نمود وچنان چه آن مجموعه ها داري پارامترهاي لازمه با توجه به موقعيت وشرايط محيطي جديد مي باشد با حفظ هويت معماري وشهرسازي لازمه سري سازي شود .
- دانشمندان معتقدند تغيیر شر ايط اقليمي بدتر از جنگ بوده وخساراتي كه با تغيیر شرايط اقليمي به حيات زيست وارد مي كند قابل جبران نيست .
بيژن علي آبادي – مهر 1404
