( چهره ماندگار معماري ايران )
نظر باینکه معماران بزرگ ایران برای برخی از معماران جوان و علاقمندان نا شناخته و از جایگاه آنان در سطح کشور و یا دنیا بی خبر هستند که در این رابطه نگارنده سعی نموده در سلسه مقالات نسبت به باز شناسی اساتید معماری ایران اقدام نماید که این مفاله یکی از کتاب های آثار استاد ارجمند دکتر منصور فلامکی که یکی از چهره های ماندگار معماری ایران به طور خلاصه به رشته تحریر در می آید .
كتاب بسیار ارزشمند جناب استاد آقاي دكتر منصور فلامكي ( چهره ماندگار معماري ايران ) به نام دريافت يگانگي در معماري ايراني مطالعه شد و به نظر می رسد کتاب نیست بلکه گنجینه ای بی بدلیل در مورد معماری ایران است که در دسترس دانش اموختگان معماری و یا علاقمندان معماری جهت مطالعه قرار گرفته است و معماران با مطالعه آن دریافت به یگانگی در معماری ایرانی پی خواهند برد .
با توجه باینکه در این مقاله قصد معرفی کتاب دریافت یگانگی در معماری ایران که چندین سال قبل منتشر و در دسترس برخی علاقمندان قرار گرفته است و برخی از بدلیل عدم آگاهی از انتشار آن توفیق مطالعه را نداشته اند که در این راستا به منظور آگاهی علاقمندان و معماران نسبت به ذکر سرفصل ها کتاب مذکور به منظور آشنايي علاقمندان به مفاهيم و متون آن كتاب ارزشمند که در هفت فصل كه هر فصل شامل چندين مورد است به تحرير در آورده است تا علاقمندان با توجه به مطالعه سر فصل ها و آگاهی از آنها در صورت تمایل نسبت به تهیه این گنجینه بی بدلیل اقدام نمایند .
شایان ذکر است که کتاب های بی بدیل همانند جواهراتی بی بدلیل هستند که میبایست در حفظ نگهداری آنان کوشید .
نام کتاب : دریافت یگانگی در معماری ایرانی .
1– پيش گفتار.
2-سرفصل اول – چگونه به فراوردهاي معماري بنگريم .
-معماري به مثابه موجوديتي افرينشی
– گوشه اي از قضاي افرينشي معماري .
– معماري ايراني و گزينش معاني .
3- فصل اول . – احساس ويگانگي كه در چهار مورد تعريف شده است :
اول – احساس و برداشت هاي ما .
دوم – حس و چگونگي هاي ان
سوم – معماري و چگونگي هاي جندي و چوني ان .
چهارم – شالوده معماري و جست و جوي يگانگي .
سرفصل دوم : در زمينه ي چگونگي هاي آفرينش طرح معماري كه در سه بخش تعريف شده است .
1- ابزارهاي انساني – فردي آفرينش معماري –مرحله آغازين .
2- نگاهي به چگونگي هاي افرينش تكنولوژي معماري .
3- چگونه مي توانيم به طرح هاي معماران بنگريم .
فصل دوم : براي چيستي معماري . با ” معماري ” چه كنيم
بخش اول در فاصله ميان آن چه داده اند و آن چه در مي يابيم .
بخش دوم – بر ذهن نشستن معماری
بخش سوم – در زمینه های شناخت معماری و معماری ایرانی
بخش چهارم – نگاهی به گونه شناخت معماری ایرانیان
بخش پنجم – جای معماری ایرانی در فاصله های میان خانه ها و سرزمین ها .
سرفصل سوم : موجودیت فضایی معماری ایران زمین .
- فضا در نگرشی فراگیر .
- معماری در نگرشی فراگیر >
- (( فضای معماری )) گزینش های معماران و ببنش شهروندان
فصل سوم شالوده ی ساختاری معماری ایرانی
در جستجوی شناخت جهان معنا درتجربه های معماری ایرانی :
- یادداشتی در مقدمه
- فضای درونی معماری های ایرانی : قلب معماری کچاست
الف – فضای باز .
ب – فضای نیمه سرپوشیده .
پ – فضای سرپوشیده
- گستره ی ساختمانی معماری
- نقش اندازه ها و مقیاس ها و فاصله در آفرینش معماری های ایرانی
اول – اندازه .
دوم – مقیاس .
سوم – فاصله .
الف – نقش اندازه در سازماندهی محور فضایی معماری ها .
ب – نگاهی به معنا و نقش فاصله در خوانش معماری
سرفصل چهارم : نگاهی به (( راه حق )) درمعماری ایرانی
- نقش دیده در روند دریافت های انسانی .
- نقش زمان در آفرنیش تصویر
- نقش نور درخوانش واقعیت های روزمره
فصل چهارم : یگانگی های بینش و یکپارچگی های معماری ایرانی
- دستیابی به یکانگی و هم سویی های کاربردی اجزا و عناصر ساختاری
- تعیین صورت در بخش های متفاوت بناها
- نقش پیکره ی کالبدی معماری ها در آفرنیش معماری های ایران زمین
4- کاربری هایی که در فضای معماری جای پیدا میکنند
- – بار فرهنگی بومی معماری گرمابه های ایرانی
6- آمیزش پیوندهای چند سویه محیطی با معماری
الف – محیط طبیعی
ب – محیط بوم شناختی
پ – محیط زیست شناختی
ت – محیط جغرافیایی در گستره های زمین شناختی
ث – محیط انسانی – مدنی
سرفصل پنجم : ذهن وآفرینش معماری در تجربه ی ایرانیان
- طرح موضوع د ر مرحله نخست – معماری و محیط برون
2- گستره ی آفرینشی معماران ایرانی
- – چگونگی های محقق کردن فضای معماری (( متا پروژه ))
فصل پنجم : در جستجوی احساس و دریافت یکانگی درگستره های معماری – شهری ایران
یکم – تفاهم فضایی و یگانگی های ارزشی د رگستره ی شهر .
دوم – پیوستگی های میان سنت ها و باورهای مذهبی شهربان
سوم – شاخص های فضایی معماری هایی که به شهر می نگرند
سرفصل ششم : معماری در فاصله ی میان شناخت ودریافت
- در باب شناخت بناها – چگونگی آب رسانی به بنا – ویژگی های ایمن سازی آن – ویژگی های بی ساختی بنا
2- در باب چگونگی های دریافت معماری ها
- – دریافتن به معنای آغاز یدن تجربه ای نو
فصل ششم : ابزارهای معماری : خاستگاه ها و افق در ایران
- – یادداشتی در گشایش موضوع
- ابزارهای سخن معماران – و گویش معماران ایراتی طی هزاره ی تا به امروز
1-2- مکان یافته ای نخستین
2-2- بعد ویژگی فضای ساخته شده
3-2- ماده شکل برون وساختار درونی آن
4-2- صورت – وجه برون . نمایی از درون
5-2- (( کارمایه )) با انرژی – ابزاری برای شناخت ساختار معماری
6-2- نور – بر معماری و درمعماری .
7-2- فضا . گستر ه ها وابهام ها
8-2- زمان . روزمره ودشوارترین مقوله ی زندگی
9-2- مفهوم چکونه به دست می آید
10-2- تعریف چگونه تدبیر و ساخته تواند شد .
11-2- وجود و رمز نهاده بر جهان .
2 – 12 – سیما . چهره / رخ – جلوه های صورت .
سرفصل هفتم : (( معماری معماری )) و تجربه 1- معماری را کی . برای که دیگر تعریف می کند ؟
2- در فاصله ی میان تجربه ی مستقیم و برداشت قابل انتقال ازمعماری
3-چگونه فرآورده های معماری ایرانی را بازشناسی توان کرد .
نگاهی به دست آورده ها .
فصل هفتم : دریافت معماری : یگانگی های معنایی در معماری ایرانی .
1- نکته هایی در آغاز .
1-1- زمینه های درک فضای معماری:
1- در جست و جوی شناخت فراگیری های معماری ایران .
2-1- (( فضا )) چتری که به ابعاد دل آرامی باز می شود .
2- فضا نزد ایرانیان :
1-2- ذهن انسان . گنجینه ای به ژرفای تجربه .
2-2- معماری : از دل و دست معمار تا چشم و دل بهره و ران معماری بخش
3- فضای معماری ایرانی
1-3- نکته ای در گستره ی مبانی .
2-3- فضا و شاخه های آمیختگی معماری ایرانی .
3-3- فضا و شاخه ی آمیختگی کالبدی در معماری ایرانی .
4- ارزش ها و شاخه ی آمیختگی شکلی معماری ایرانی .
5- نقش فضا در تدوین ساختار معماری ایرانی .
6- باز شناسی و دریافت یکانگی با وحدت در فضای کاربردی معماری .
7- نقش محیط در شکل گیری معماری های ایرانی .
توجه : کتاب مذکور که در سال 1393 تهران 1-13 توسط نشر فضا ( موسسه علمی و فرهنگی فضا ) به چاپ رسیده است.
بیژن علی آبادی مرداد 1405
